Sukta 11

Mantra 1

जनस्य गोपा अजनिष्ट जागृविरग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे । घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृशा द्युमद्वि भाति भरतेभ्यः शुचिः ॥

जनांचा गोपा (रक्षक) जन्माला येतो—अग्नि, जागृत, सुदक्ष (परिपूर्ण कुशल)—नव्या आणि नित्य-नूतन सुवित (सद्गती/सद्वाहन) साठी। घृत-प्रतीक, महान, द्युलोक-स्पर्शी, तो द्युमान होऊन दीप्त होतो—भरतांसाठी शुचि (पवित्र) रूपाने.

Mantra 2

यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरोहितमग्निं नरस्त्रिषधस्थे समीधिरे । इन्द्रेण देवैः सरथं स बर्हिषि सीदन्नि होता यजथाय सुक्रतुः ॥

मनुष्यांनी यज्ञाचा केतु—प्रथम चिन्ह—आणि अग्रणी पुरोहित अग्नीला, त्रिषधस्थे (तीन आसने/लोक) मध्ये, समिधांनी प्रज्वलित केले. इंद्र व देवांसह एकाच रथ-बलात चालत तो बर्हिषावर आसन घेतो; होता म्हणून यजथा (यजन-कर्म) करण्यासाठी बसतो—शुक्रतु (उज्ज्वल संकल्प/दीप्त बुद्धी) असलेला.

Mantra 3

असम्मृष्टो जायसे मात्रोः शुचिर्मन्द्रः कविरुदतिष्ठो विवस्वतः । घृतेन त्वावर्धयन्नग्न आहुत धूमस्ते केतुरभवद्दिवि श्रितः ॥

असम्मृष्ट—अमिश्रित, निर्मळ—तू मातेकडून जन्मतोस; शुचि, मन्द्र (आनंददायक प्रेरक) आणि कवि. विवस्वतापासून तू उभा राहतोस/उदयास येतोस. घृताने तुला वाढविताना, हे अग्ने, आहुती दिली असता तुझा धूर तुझा केतु होतो—दिवि श्रित, स्वर्गात प्रतिष्ठित.

Mantra 4

अग्निर्नो यज्ञमुप वेतु साधुयाग्निं नरो वि भरन्ते गृहेगृहे । अग्निर्दूतो अभवद्धव्यवाहनोऽग्निं वृणाना वृणते कविक्रतुम् ॥

अग्नी आमच्या यज्ञाकडे सुमार्गाने येवो. नर (मनुष्य) घरोगरी अग्नीला धारण करतात. अग्नी दूत झाला, हव्यवाहन—आहुतीचा वाहक; अग्नीची निवड करून ते कविक्रतुची निवड करतात—कवीचा क्रतु, कर्म जाणणारी बुद्धी.

Mantra 5

तुभ्येदमग्ने मधुमत्तमं वचस्तुभ्यं मनीषा इयमस्तु शं हृदे । त्वां गिरः सिन्धुमिवावनीर्महीरा पृणन्ति शवसा वर्धयन्ति च ॥

हे अग्ने, हे परम मधुर वचन तुझ्यासाठीच आहे; ही माझी मनीषा (अंतःप्रज्ञा) तुझ्यासाठीच असो—हृदयाला शांती देणारी. जशा महान नद्या समुद्र भरून टाकतात, तशा स्तुतिगीते तुला परिपूर्ण करतात; आपल्या तेज/शवस् बळाने ती तुला वाढवितात व विस्तार देतात.

Mantra 6

त्वामग्ने अङ्गिरसो गुहा हितमन्वविन्दञ्छिश्रियाणं वनेवने । स जायसे मथ्यमानः सहो महत्त्वामाहुः सहसस्पुत्रमङ्गिरः ॥

हे अग्ने, अङ्गिरसांनी तुला गुहेत निहित—गुप्त—असा शोधून काढला; वनावनात आश्रित असा. तू मथनाने (अरणीघर्षणाने) जन्मतोस—महान सहस् (बल) असलेला; हे अङ्गिर, लोक तुला ‘सहसाचा पुत्र’ म्हणतात.