Sukta 34
Sukta 4.34
Vāmadeva Gautama
Rbhus (Ṛbhu, Vibhvan, Vāja) with Indra as companion power
Trishtubh
अयं सूक्तः ऋभून्—ऋभुं विभ्वानं वाजं च—यज्ञं प्रति आह्वयति; इन्द्रेण सह आगत्य सोमस्य “मधु” पिबन्तु इति प्रार्थयते, तथा च स्वकीयं प्रसिद्धं शिल्प-शक्तिं पुनर्नवीकरण-प्रभावं च अस्मिन् कर्मणि आनयन्तु इति। एषां आह्वान-प्रति अव्यभिचारिणीं तत्परतां स्तौति, तथा इन्द्रेण सह तथा च सहचर-शक्तिभिः सह संयुक्त-हर्षेण “रत्नधेयं” (रत्नानां/वराणां निधापनम्) प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
ऋभुर्विभ्वा वाज इन्द्रो नो अच्छेमं यज्ञं रत्नधेयोप यात । इदा हि वो धिषणा देव्यह्नामधात्पीतिं सं मदा अग्मता वः ॥
ऋभुर्विभ्वा वाज इन्द्रो नो अच्छेमं यज्ञं रत्नधेयोप यात । इदा हि वो धिषणा देव्यह्नामधात्पीतिं सं मदा अग्मता वः ॥
Mantra 2
विदानासो जन्मनो वाजरत्ना उत ऋतुभिॠभवो मादयध्वम् । सं वो मदा अग्मत सं पुरंधिः सुवीरामस्मे रयिमेरयध्वम् ॥
हे ऋभवो वाजरत्नाः, स्वं जन्म विदानासः; उत ऋतुभिः सह मादयध्वम्। सं वः मदाः आग्मत, सं च पुरन्धिः; अस्मे सुवीरां रयिम् एरयध्वम्।
Mantra 3
अयं वो यज्ञ ऋभवोऽकारि यमा मनुष्वत्प्रदिवो दधिध्वे । प्र वोऽच्छा जुजुषाणासो अस्थुरभूत विश्वे अग्रियोत वाजाः ॥
हे ऋभवः, अयं वः यज्ञः अकारि—यम् आ मनुष्वत् प्रदिवः दधिध्वे। प्र वः अछा जुजुषाणासः अस्थुः; अभूत विश्वे अग्रियः उत वाजाः।
Mantra 4
अभूदु वो विधते रत्नधेयमिदा नरो दाशुषे मर्त्याय । पिबत वाजा ऋभवो ददे वो महि तृतीयं सवनं मदाय ॥
वः विधते दाशुषे मर्त्याय इदानीं रत्नधेयम् अभूत। हे वाजाः, हे ऋभवः, पिबत; वः मदाय महत् तृतीयं सवनं ददे।
Mantra 5
आ वाजा यातोप न ऋभुक्षा महो नरो द्रविणसो गृणानाः । आ वः पीतयोऽभिपित्वे अह्नामिमा अस्तं नवस्व इव ग्मन् ॥
आ वाजाः यातोप नः, ऋभुक्षाः—महान्तो नरो द्रविणसः—गृणानाः। आ वः पीतयः अभिपित्वे अह्नाम् इमाम् अस्तं नवस्व इव ग्मन्।
Mantra 6
आ नपातः शवसो यातनोपेमं यज्ञं नमसा हूयमानाः । सजोषसः सूरयो यस्य च स्थ मध्वः पात रत्नधा इन्द्रवन्तः ॥
आ नपातः शवसः यातनोप इमं यज्ञं नमसा हूयमानाः। सजोषसः सूरयः यस्य च स्थ मध्वः पात रत्नधाः इन्द्रवन्तः।
Mantra 7
सजोषा इन्द्र वरुणेन सोमं सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः । अग्रेपाभिॠतुपाभिः सजोषा ग्नास्पत्नीभी रत्नधाभिः सजोषाः ॥
सजोषा इन्द्र वरुणेन सोमं सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः। अग्रेपाभिः ऋतुपाभिः सजोषा ग्नास्पत्नीभिः रत्नधाभिः सजोषाः।
Mantra 8
सजोषस आदित्यैर्मादयध्वं सजोषस ऋभवः पर्वतेभिः । सजोषसो दैव्येना सवित्रा सजोषसः सिन्धुभी रत्नधेभिः ॥
सजोषस आदित्यैर्मादयध्वं, सजोषस ऋभवः पर्वतेभिः। सजोषसो दैव्येन सवित्रा, सजोषसः सिन्धुभी रत्नधेभिः॥
Mantra 9
ये अश्विना ये पितरा य ऊती धेनुं ततक्षुॠभवो ये अश्वा । ये अंसत्रा य ऋधग्रोदसी ये विभ्वो नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥
येऽश्विना ये पितरा य ऊती, धेनुं ततक्षुर्ऋभवो ये अश्वा। ये अंसत्रा य ऋधग्रोदसी, ये विभ्वो नरः स्वपत्यानि चक्रुः॥
Mantra 10
ये गोमन्तं वाजवन्तं सुवीरं रयिं धत्थ वसुमन्तं पुरुक्षुम् । ते अग्रेपा ऋभवो मन्दसाना अस्मे धत्त ये च रातिं गृणन्ति ॥
ये गोमन्तं वाजवन्तं सुवीरं रयिं धत्थ वसुमन्तं पुरुक्षुम्। ते अग्रेपा ऋभवो मन्दसाना अस्मे धत्त ये च रातिं गृणन्ति॥
Mantra 11
नापाभूत न वोऽतीतृषामानिःशस्ता ऋभवो यज्ञे अस्मिन् । समिन्द्रेण मदथ सं मरुद्भिः सं राजभी रत्नधेयाय देवाः ॥
हे ऋभवः, अस्मिन् यज्ञे युष्मासु नापाभूत् किञ्चिद्वैफल्यम्, न चाशस्तानामाह्वानानामतिक्रमोऽभवत्। इन्द्रेण सह मदे समेधध्वम्, मरुद्भिः सह समेधध्वम्, राजभिः सह समेधध्वम्, हे देवाः—अस्मासु रत्नधेयस्य निक्षेपाय।
Frequently Asked Questions
They are three divine artisan-powers—Ṛbhu, Vibhvan, and Vāja—famed for perfect skill, renewal, and making the sacrifice effective. This hymn calls them to come and drink soma with Indra.
Indra represents empowering force and victorious energy. Joined with the Ṛbhus’ perfected skill, the hymn seeks a complete power: strength plus mastery, resulting in ‘treasure’ (boons) for the sacrificer.
Literally it is the ‘placing/setting of treasure.’ In context it means securing blessings—wealth, strength, inspiration, and successful outcomes—firmly established through the properly performed soma rite.
Ask anything about Sukta 34 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.