
Sukta 4.35
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.35)
Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
अयं सूक्तः सोमाभिषवे ऋभून्—दिव्यान् शिल्पिद्रष्टॄन् परिपूर्णकौशलप्रसिद्धान्—आह्वयति, ये इन्द्रेण सह हविषो निधिं समश्नुवीरन्। तेषां अद्भुतकर्माणि स्मार्यन्ते—पितरौ पुनर्नवयन्, देवानां पानपात्रं सुष्ठु निर्माय, इन्द्रस्य शीघ्रान् हरितान् अश्वान् अकरोत्—इति; एतेन तेषां तृतीयसवनस्य भागित्वं तस्य च हर्षजनकबलं न्याय्यं दर्श्यते।
Mantra 1
इहोप यात शवसो नपातः सौधन्वना ऋभवो माप भूत । अस्मिन्हि वः सवने रत्नधेयं गमन्त्विन्द्रमनु वो मदासः ॥
हे शवसो नपातः, हे सौधन्वनाः ऋभवः, इहोपयात; मा अप भूत। अस्मिन् हि वः सवने रत्नधेयं निहितुं विद्यते; वो मदाः इन्द्रमनु गच्छन्तु—तेन सह सम्यग्भोगे प्रवर्तन्ताम्।
Mantra 2
आगन्नृभूणामिह रत्नधेयमभूत्सोमस्य सुषुतस्य पीतिः । सुकृत्यया यत्स्वपस्यया चँ एकं विचक्र चमसं चतुर्धा ॥
इह ऋभूणां रत्नधेयम् आगात्; सुषुतस्य सोमस्य पीतिरभूत्। सुकृत्या स्वपस्यया च ते एकं चमसं चतुर्धा विचक्रुः—एकं पात्रं चतुर्विधं कृत्वा।
Mantra 3
व्यकृणोत चमसं चतुर्धा सखे वि शिक्षेत्यब्रवीत । अथैत वाजा अमृतस्य पन्थां गणं देवानामृभवः सुहस्ताः ॥
व्यकृणोत चामसं चतुर्धा; सख इति—“शिक्षस्व कौशलम्” इत्यब्रवीत्। अथैत वाजाः अमृतस्य पन्थानं विविदुः; ऋभवः सुहस्ताः देवानां गणं प्रविविशुः।
Mantra 4
किम्मयः स्विच्चमस एष आस यं काव्येन चतुरो विचक्र । अथा सुनुध्वं सवनं मदाय पात ऋभवो मधुनः सोम्यस्य ॥
किमयः स्विच्चमस एष आसीत्, यं काव्येन चतुरो विचक्र? अथ सुनुध्वं सवनं मदाय; पात ऋभवो मधुनः सोम्यस्य।
Mantra 5
शच्याकर्त पितरा युवाना शच्याकर्त चमसं देवपानम् । शच्या हरी धनुतरावतष्टेन्द्रवाहावृभवो वाजरत्नाः ॥
शच्या कर्त पितरौ युवानौ; शच्या कर्त चामसं देवपानम्। शच्या हरी धनुतरावतष्टे—इन्द्रवाहाव्; ऋभवो वाजरत्नाः।
Mantra 6
यो वः सुनोत्यभिपित्वे अह्नां तीव्रं वाजासः सवनं मदाय । तस्मै रयिमृभवः सर्ववीरमा तक्षत वृषणो मन्दसानाः ॥
यो वः, हे वाजासो ऋभवश्च, अह्नां अभिपित्वे मदाय तीव्रं सवनं सुनोति, तस्मै वृषणो मन्दसानाः सर्ववीरं रयिं तक्षत; तद् ऐश्वर्यं तस्यात्मनि निहितं कुरुत।
Mantra 7
प्रातः सुतमपिबो हर्यश्व माध्यंदिनं सवनं केवलं ते । समृभुभिः पिबस्व रत्नधेभिः सखीँर्याँ इन्द्र चकृषे सुकृत्या ॥
प्रातः सुतमपिबो हर्यश्व इन्द्र; माध्यन्दिनं सवनं केवलं ते। ऋभुभिः सह रत्नधेभिः पिब; हे इन्द्र, ये सखायः त्वया सुकृत्या कृताः।
Mantra 8
ये देवासो अभवता सुकृत्या श्येना इवेदधि दिवि निषेद । ते रत्नं धात शवसो नपातः सौधन्वना अभवतामृतासः ॥
ये सुकृत्या देवा अभवत, श्येना इव दिवि निषेदुः; तस्मात् हे शवसो नपातः, हे सौधन्वनाः, रत्नं धत्त; अस्माकं कृतेऽमृतासो भवत, मनुष्येऽमृतं लाभं प्रतिष्ठापयत।
Mantra 9
यत्तृतीयं सवनं रत्नधेयमकृणुध्वं स्वपस्या सुहस्ताः । तदृभवः परिषिक्तं व एतत्सं मदेभिरिन्द्रियेभिः पिबध्वम् ॥
यत् तृतीयं सवनं रत्नधेयम् अकृणुध्वं स्वपस्या सुहस्ताः । तद् ऋभवः परिषिक्तं व एतत् सं मदेभिरिन्द्रियैः पिबध्वम् ॥
A direct summons: the Ṛbhus, ‘offspring of force,’ are called to approach the pressing and not hold back; their ‘treasure’ is present in the Soma rite, moving in Indra’s wake.
The hymn builds authority by recounting signature marvels accomplished through śacī (effective skill): rejuvenation, perfected vessels, and Indra’s swift bearers—linking artisan power to divine enjoyment of Soma.
The third pressing is named as a ratna-bearing outpouring fashioned for them; the poured Soma is explicitly offered for their drinking together with Indra-like exhilaration and awakened faculties (indriya).
The invitation culminates in participation: drink, rejoice, and thereby confirm the reciprocal bond—human offering and divine empowerment—so the sacrifice yields wealth, force, and right enjoyment.
ratnadheyaṃ
śacyākarta
tṛtīyaṃ savanam
The Ṛbhus are divine craftsmen who became godlike through perfect skill. The hymn praises their famous works and invites them to the Soma offering.
The Ṛbhus are closely linked with Indra because their craftsmanship supports his power—especially his Soma-driven strength and his two tawny steeds. So the hymn invites them to rejoice in the offering ‘following Indra.’
It is the third Soma pressing (tṛtīya savana), a later round of Soma preparation and offering. RV 4.35 treats it as a special, treasure-bearing portion prepared for the Ṛbhus to drink.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.