Sukta 124
Sukta 1.124
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.124, subject to śākhā recensional listings)
Uṣas (primary); with functional presence of Agni, Sūrya, Savitṛ as allied powers in the dawn-process
Triṣṭubh (11-syllable lines; standard for many Uṣas hymns)
अयं उषसः सूक्तः प्रातःदेवीं स्तौति—या अग्निं प्रज्वालयति, सूर्यस्य विस्तीर्णं प्रकाशं प्रसारयति, तथा द्विपदान् चतुष्पदांश्च सर्वान् भूतान् सम्यग्गत्यै प्रयोजनाय च प्रवर्तयति। कविः स्त्रीरूपैः सजीवैः उपमानैः उषसं हितावहां प्रबोधयित्रीं वर्णयति—या जीवनापः शुद्धयति, धनं सौभाग्यं च आनयति, प्रतिदिनं जगतः ऋतं नवीकरोति। अन्ते च तस्याः रक्षणसहाय्यं तथा बहुलं वीर्यं समृद्धिं च याचते।
Mantras
Mantra 1
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत् । देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै ॥
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत्। देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै॥
Mantra 2
अमिनती दैव्यानि व्रतानि प्रमिनती मनुष्या युगानि । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनामायतीनां प्रथमोषा व्यद्यौत् ॥
अमिनती दैव्यानि व्रतानि प्रमिनती मनुष्या युगानि। ईयुषीणामुपमा शश्वतीनामायतीनां प्रथमोषा व्यद्यौत्॥
Mantra 3
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि ज्योतिर्वसाना समना पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि, ज्योतिर्वसाना समाना पुरस्तात्। ऋतस्य पन्थानमन्वेति साधु; प्रजानतीव न दिशो मिनाति॥
Mantra 4
उपो अदर्शि शुन्ध्युवो न वक्षो नोधा इवाविरकृत प्रियाणि । अद्मसन्न ससतो बोधयन्ती शश्वत्तमागात्पुनरेयुषीणाम् ॥
उपो अदर्शि शुन्ध्युवो न वक्षो, नोधा इवाविरकृत प्रियाणि। अद्मसन्न ससतो बोधयन्ती, शश्वत्तमागात्पुनरेयुषीणाम्॥
Mantra 5
पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्यकृत प्र केतुम् । व्यु प्रथते वितरं वरीय ओभा पृणन्ती पित्रोरुपस्था ॥
पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य, गवां जनित्र्यकृत प्र केतुम्। व्यु प्रथते वितरं वरीय, ओभा पृणन्ती पित्रोरुपस्था॥
Mantra 6
एवेदेषा पुरुतमा दृशे कं नाजामिं न परि वृणक्ति जामिम् । अरेपसा तन्वा शाशदाना नार्भादीषते न महो विभाती ॥
एव एषा पुरुतमा दृशे; न सा कं नाजामिं न परि वृणक्ति जामिम्। अरेपसा तन्वा निरन्तरं शाशदाना; न अर्भाद् ईषते, न महतः पुरो हीयते—सर्वत्र विभाति।
Mantra 7
अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम् । जायेव पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ॥
अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची; गर्तारुगिव स नये धनानाम्। जायेव पत्यं उशती सुवासा; उषा हस्रेव अपः नि रिणीते—यात्रायै जीवनस्रोतांसि विमोचयति।
Mantra 8
स्वसा स्वस्रे ज्यायस्यै योनिमारैगपैत्यस्याः प्रतिचक्ष्येव । व्युच्छन्ती रश्मिभिः सूर्यस्याञ्ज्यङ्क्ते समनगा इव व्राः ॥
स्वसा स्वस्रे ज्यायस्यै योनिम् अरैगपैति—प्रतीचक्ष्येव। व्युच्छन्ती सूर्यस्य रश्मिभिः स्वात्मानम् अञ्जक्ते; समनगा इव व्राः प्रकाशरूपाणि धारयति।
Mantra 9
आसां पूर्वासामहसु स्वसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात् । ताः प्रत्नवन्नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुच्छन्तु सुदिना उषासः ॥
आसां स्वसॄणां दिवसेषु पूर्वासाम् अपराऽनु पूर्वाम् अभ्येति पश्चात्। ताः प्रत्नवत् नवीयस्यो नूनम् अस्मे रेवद् उच्छन्तु, सुदिनानि जनयन्त्य उषासः॥
Mantra 10
प्र बोधयोषः पृणतो मघोन्यबुध्यमानाः पणयः ससन्तु । रेवदुच्छ मघवद्भ्यो मघोनि रेवत्स्तोत्रे सूनृते जारयन्ती ॥
प्र बोधयोषः पृणतो मघोन्यः; अबुध्यमानाः पणयः ससन्तु। रेवद् उच्छ मघवद्भ्यो मघोनि; रेवत् स्तोत्रे सूनृते जारयन्ती॥
Mantra 11
अवेयमश्वैद्युवतिः पुरस्ताद्युङ्क्ते गवामरुणानामनीकम् । वि नूनमुच्छादसति प्र केतुर्गृहंगृहमुप तिष्ठाते अग्निः ॥
अवेयम् अश्वैद्युवतिः पुरस्ताद् युङ्क्ते गवाम् अरुणानाम् अनीकम्। वि नूनम् उच्छादसति प्र केतुः; गृहं-गृहम् उप तिष्ठते अग्निः॥
Mantra 12
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
उत्ते वयश्चिद् वसतेरपपत्नन्, नराश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ। अमासते वहसि भूरि वामम्, उषो देवि दाशुषे मर्त्याय॥
Mantra 13
अस्तोढ्वं स्तोम्या ब्रह्मणा मेऽवीवृधध्वमुशतीरुषासः । युष्माकं देवीरवसा सनेम सहस्रिणं च शतिनं च वाजम् ॥
अस्तोढ्वं स्तोम्या ब्रह्मणा मेऽवीवृधध्वम् उशतीरुषासः। युष्माकं देवीरवसा सनेम सहस्रिणं च शतिनं च वाजम्॥
Frequently Asked Questions
Uṣas is Dawn, praised as a divine power who brings light, awakens beings to action, and renews the world’s order each morning.
They function as allied powers in the dawn-process: Dawn awakens the inner and outer fire (Agni), the Sun (Sūrya) rises with wide light, and Savitṛ ‘impels’ beings toward right activity and purpose.
The hymn asks for Uṣas’ protective help (avas) and for abundant vāja—strength, vitality, and prosperity—often expressed as wealth “in thousands and in hundreds.”
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.