Rig Veda 1.124.1: Mandala 1, Sukta 124, Mantra 1
Sukta 1.124
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.124, subject to śākhā recensional listings)
Devata: Uṣas (primary); with functional presence of Agni, Sūrya, Savitṛ as allied powers in the dawn-process
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable lines; standard for many Uṣas hymns)
Samhita Patha (Devanagari)
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत् । देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै ॥
Transliteration
uṣā́ ucchántī samidhāné agnā́ udyánt sū́rya urviyā́ jyótir aśret | devó no átra savitā́ nvàrthaṁ prā́sāvīd dvipát prá cátuṣpad ítyai ||
Translation
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत्। देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै॥
Word by Word
उषाःDawn (Uṣas)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
उच्छन्तीshining forth, dawning
उच्छन्ती:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootउद्-√शा/शि (शा=to shine; Vedic: उच्छ्- ‘to shine forth’) (धातु) → उच्छन्ती (वर्त. कृदन्त)
समिधानेwhen (the two) are being kindled
समिधाने:
अधिकरण
TypeVerb (participle)
Rootसम्-√इध् (दीप्तौ) → समिधान- (कृदन्त)
अग्नाthe two fires / two Agnis
अग्ना:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
उद्यन्rising
उद्यन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootउद्-√या (गत्यर्थ) → उद्यन्त् (वर्तमान कृदन्त)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य- (प्रातिपदिक)
उर्वियाःof the wide (earth/expanse)
उर्वियाः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउर्वी- (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्म (प्रकाशं) / (वाक्ये कर्मत्वेन)
TypeNoun
Rootज्योतिस्- (प्रातिपदिक)
अश्रेत्has reached/extended (spread)
अश्रेत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रि/श्रय् (आश्रये/गत्यर्थ; Vedic aorist) → अश्रेत्
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for us)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
सविताSavitṛ (the Impeller)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ- (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
अर्थम्aim, purpose, benefit
अर्थम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्थ- (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
असावीत्has impelled, set in motion
असावीत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र-√सू (प्रसवे/प्रेरणे) → (लुङ्) असावीत्
द्विपत्the two-footed (humans)
द्विपत्:
कर्म (यत् प्रेर्यते)
TypeNoun/Adjective
Rootद्वि-पद् (समास; प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (अव्यय)
चतुष्पदिamong the four-footed (cattle)
चतुष्पदि:
अधिकरण (क्षेत्र/लोक)
TypeNoun/Adjective
Rootचतुर्-पद् (समास; प्रातिपदिक)
इत्यैthus; so (indeed)
इत्यै:
सम्बन्ध (quotative/particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय) + ए (enclitic particle) → इत्यै (Vedic)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.