
Sukta 1.124
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.124, subject to śākhā recensional listings)
Uṣas (primary); with functional presence of Agni, Sūrya, Savitṛ as allied powers in the dawn-process
Triṣṭubh (11-syllable lines; standard for many Uṣas hymns)
ಈ ಉಷಸ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ, ಸೂರ್ಯನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಡುವ, ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾಲಿನವರನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನವರನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ಚಲನೆಗೂ ಗುರಿಗೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀಮಯವಾದ ಜೀವಂತ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಉಷಸನ್ನು ಉಪಕಾರಿಣಿ ಜಾಗರಣಕಾರಿಣಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ, ಜೀವಜಲಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವವಳಾಗಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ತರುವವಳಾಗಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಲೋಕಕ್ರಮವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವವಳಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೆರವನ್ನೂ, ಸಮೃದ್ಧ ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಕೋರುವ ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत् । देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै ॥
ಉಷಾ ಉದಯಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಸಮಿಧೆಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತ; ಮತ್ತು ಏರುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನು ಉರ್ವಿಯಾ—ವಿಶಾಲವಾದ—ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವ ಸವಿತೃ ಈಗ ನಮಗಾಗಿ ಸತ್ಯಾರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದಾನೆ—ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದ್ವಿಪತ್ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಪತ್ ಋತ-ಸಿದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲೆಂದು.
Mantra 2
अमिनती दैव्यानि व्रतानि प्रमिनती मनुष्या युगानि । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनामायतीनां प्रथमोषा व्यद्यौत् ॥
ಅವಳು ದೈವ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮಾನುಷ ಯುಗಗಳು—ಜಡತೆಯ ಕಾಲಗಳನ್ನು—ಒಡೆದು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಹೋಗಿಹೋದವರಿಗೂ ಮತ್ತೆ ಬರುವವರಿಗೂ ಉಪಮೆಯಾದ, ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಮಾಣವಾದ, ಮೊದಲ ಉಷಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು—ಆತ್ಮದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ.
Mantra 3
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि ज्योतिर्वसाना समना पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥
ಇವಳು ದಿವ್ಯದ ಪುತ್ರಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ—ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ, ಆದಿಯಿಂದಲೇ ತನ್ನ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸಮಾನಳಾಗಿ. ಅವಳು ಋತದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಸಾಧುವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ತಿಳಿದವಳಂತೆ, ಸತ್ತೆಯ ದಿಕ್ಕುಗಳ ನಿಯಮವನ್ನು ಅವಳು ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 4
उपो अदर्शि शुन्ध्युवो न वक्षो नोधा इवाविरकृत प्रियाणि । अद्मसन्न ससतो बोधयन्ती शश्वत्तमागात्पुनरेयुषीणाम् ॥
ಅವಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ—ಶುದ್ಧಳಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಂತೆ; ಮತ್ತು ನೋಧಾಸನಂತೆ ಪ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮನೆತನದಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸುವಂತೆ ನಿದ್ರಿಸುವವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ಯಂತ ನಿತ್ಯವಾದ ಉಷಸ್ಸು ಮರಳಿ ಬರುವವರ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 5
पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्यकृत प्र केतुम् । व्यु प्रथते वितरं वरीय ओभा पृणन्ती पित्रोरुपस्था ॥
ಮಧ್ಯಲೋಕದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಕಿರಣಗಳ ಜನನಿಯಾದ ಅವಳು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಇನ್ನೂ ದೂರದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಎರಡನ್ನೂ ತುಂಬುತ್ತಾ—ಎರಡು ಪಿತೃಗಳ ವಿಶಾಲ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸುತ್ತಾ.
Mantra 6
एवेदेषा पुरुतमा दृशे कं नाजामिं न परि वृणक्ति जामिम् । अरेपसा तन्वा शाशदाना नार्भादीषते न महो विभाती ॥
ಹೀಗೆ ಆ (ಉಷಾ) ನಮ್ಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳು ಒಬ್ಬ ಬಂಧುವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಂಧುವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲಂಕರಹಿತ (ಅರೇಪಸ) ತನುವಿನಿಂದ ಅವಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಚಿಕ್ಕದರಿಂದಲೂ ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಮಹತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಕ್ಷೀಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳಗುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 7
अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम् । जायेव पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ॥
ಸಹೋದರರಹಿತಳಂತೆ ಅವಳು ಪುರುಷನ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರತೀಚಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ; ಗುಂಡಿಯಿಂದ ಏರುವ ಏರುವವನಂತೆ ಅವಳು ಧನಗಳ ಜಯವನ್ನು (ಸನಯ) ತರುತ್ತಾಳೆ. ಪತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯಂತೆ—ಉಷಾ ನಗುತ್ತಾ ನೀರನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಜೀವನಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 8
स्वसा स्वस्रे ज्यायस्यै योनिमारैगपैत्यस्याः प्रतिचक्ष्येव । व्युच्छन्ती रश्मिभिः सूर्यस्याञ्ज्यङ्क्ते समनगा इव व्राः ॥
ಮಹತ್ತರ ಸಹೋದರಿಗಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಯೋನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸರಿದಂತೆ—ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಕಂಡಂತೆಯೇ. ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವ್ಯುಚ್ಛಂತಿಯಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಅಂಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಅಲಂಕರಿತ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಂತೆ, ಬೆಳಕಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 9
आसां पूर्वासामहसु स्वसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात् । ताः प्रत्नवन्नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुच्छन्तु सुदिना उषासः ॥
ಈ ಸಹೋದರಿ-ಉಷಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ನಂತರದ ಉಷಸ್ಸು ಮೊದಲಿನದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಉಷಸ್ಸುಗಳು—ಪ್ರಾಚೀನವಾದರೂ ಸದಾ ಹೊಸದಾದವು—ಈಗ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯಸಹಿತ ಉದಯಿಸಲಿ; ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶುಭದಿನವನ್ನು ತರುವ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ.
Mantra 10
प्र बोधयोषः पृणतो मघोन्यबुध्यमानाः पणयः ससन्तु । रेवदुच्छ मघवद्भ्यो मघोनि रेवत्स्तोत्रे सूनृते जारयन्ती ॥
ಹೇ ಉಷಸ್ಸೇ, ಮಘೋನೀ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಸುವ ದಾನಶೀಲರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸು; ಜಾಗರಿಸದ ಕಂಜುಸ ಪಣಯರು ದೂರ ಸರಿಯಲಿ/ನಾಶವಾಗಲಿ. ಧನವಂತಿಯಾದ ಉಷಸ್ಸೇ, ಮಘವಂತರಿಗಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯಸಹಿತ ಉದಯಿಸು; ಹೇ ಸುನೃತೇ (ಮಧುರವಾಣಿ), ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೂ ಧನವಂತಿಯಾಗಿ, ನಮ್ಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಷ್ಣವೂ ಜೀವಂತವೂ ಆಗುವಂತೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರು.
Mantra 11
अवेयमश्वैद्युवतिः पुरस्ताद्युङ्क्ते गवामरुणानामनीकम् । वि नूनमुच्छादसति प्र केतुर्गृहंगृहमुप तिष्ठाते अग्निः ॥
ನೋಡು—ಈ ಯುವತಿ ಉಷಸ್ಸು ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು (ರಥವನ್ನು) ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅರುಣ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗೋವೃಂದವನ್ನು ಯೋಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಅವಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಜಾಗರಣದ ಸಂಕೇತ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಡುತ್ತದೆ: ಅಗ್ನಿ—ಅಂತರಂಗದ ಸಂಕಲ್ಪಾಗ್ನಿ—ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ (ನಮ್ಮೊಳಗೆ) ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ.
Mantra 12
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
ಓ ಉಷಾ ದೇವಿ! ನಿನ್ನ ಉದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ; ಪಿತೃಭಾಗವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ನರರೂ ವ್ಯುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ದಾಶುಷನಾದ ಮর্ত್ಯನಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ-ಈಗ ಬಹು ಆನಂದವನ್ನೂ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತೀಯೆ.
Mantra 13
अस्तोढ्वं स्तोम्या ब्रह्मणा मेऽवीवृधध्वमुशतीरुषासः । युष्माकं देवीरवसा सनेम सहस्रिणं च शतिनं च वाजम् ॥
ನನ್ನ ಸ್ತೋಮ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮ (ಮಂತ್ರಚಿಂತನೆ)ದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸ್ತುತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಉಷಾಸಗಳೇ, ಅದರಿಂದ ನೀವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರಿ. ದೇವಿಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಅವಸಾ (ಕೃಪಾ-ಸಹಾಯ)ದಿಂದ ನಾವು ಸಹಸ್ರವಂತವೂ ಶತವಂತವೂ ಆದ ವಾಜ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
Uṣas is Dawn, praised as a divine power who brings light, awakens beings to action, and renews the world’s order each morning.
They function as allied powers in the dawn-process: Dawn awakens the inner and outer fire (Agni), the Sun (Sūrya) rises with wide light, and Savitṛ ‘impels’ beings toward right activity and purpose.
The hymn asks for Uṣas’ protective help (avas) and for abundant vāja—strength, vitality, and prosperity—often expressed as wealth “in thousands and in hundreds.”
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.