Adhyaya 36: Account of the Maṇija Kings and a Hymn to Govinda Leading to Liberation

Verse 1

महातपा उवाच । आदितरेतासु राजानो मणिजा ये प्रकीर्तिताः । कथयिष्यामि तान् राजन् यत्र जातोऽपि पार्थिव ॥ ३६.१ ॥

Mahātapā rzekł: O królu, opowiem o tych władcach, sławionych jako Maṇijā, wśród potomków Āditaretas, w linii, w której ten władca również się narodził.

Verse 2

योऽसौ सुप्रभानामासीत्त स त्वं राजन् कृते युगे । जातोऽसि नाम्ना विख्यातः प्रजापाल इति शोभनः ॥ ३६.२ ॥

O królu, w Kṛta Yudze byłeś tym samym, który był znany jako Suprabhā; teraz odrodziłeś się ponownie i jesteś sławny pod imieniem Prajāpāla, o wspaniały.

Verse 3

शेषास्त्रेतायुगॆ राजन् भविष्यन्ति महाबलाः । यो दीप्ततेजा मणिजः स शान्तेति प्रकीर्तितः ॥ ३६.३ ॥

O królu, pozostali powstaną w Tretā Yudze jako mężowie o wielkiej sile. On o płonącym blasku, zrodzony z Maṇi, jest głoszony jako Śānti.

Verse 4

सुरश्मिर्भविता राजा शशकर्णो महाबलः । शुभदर्शनः पाञ्चालो भविष्यति नराधिपः ॥ ३६.४ ॥

Król o imieniu Suraśmi powstanie; inny, Śaśakarṇa, o wielkiej sile; i przystojny Pāñcāla stanie się władcą wśród ludzi.

Verse 5

सुशान्तिरङ्गवंशे वै सुन्दरोऽप्यङ्ग इत्युत । सुन्दश्च मुचुकुन्दोऽभूत्सुद्युम्नस्तुर एव च ॥ ३६.५ ॥

Zaprawdę, w rodzie Aṅgi był Suśānti; oraz Sundara, zwany również Aṅga. I byli też Sunda oraz Muchukunda; podobnie Sudyumna i Tura.

Verse 6

सुमनाः सोमदत्तस्तु शुभः संवरणोऽभवत् । सुशीलो वसुदानस्तु सुखदो सुपतिर्भवत् ॥ ३६.६ ॥

Sumanā, a zaprawdę Somadatta, stali się Śubha i Saṃvaraṇa. Podobnie Suśīla i Vasudāna stali się znani jako Sukhada i Supati.

Verse 7

शम्भुः सेनापतिरभूत् सुकान्तो दशरथः स्मृतः । सोमोऽभूज्जनको राजा एते त्रेतायुगॆ नृप ॥ ३६.७ ॥

Śambhu stał się dowódcą wojska; Sukānta jest pamiętany jako Daśaratha. Soma stał się Królem Janaką, ci byli władcami w epoce Tretā.

Verse 8

सर्वे भूमिमिमां राजन् भुक्त्वा ते वसुधाधिपाः । इष्ट्वा च विविधैर्यज्ञैर्दिवं प्राप्स्यन्त्यसंशयम् ॥ ३६.८ ॥

O Królu, wszyscy ci władcy ziemi, po cieszeniu się i rządzeniu tą krainą, oraz po dokonaniu ofiar różnego rodzaju, bez wątpienia osiągną niebiosa.

Verse 9

श्रीवराह उवाच । एवं श्रुत्वा स राजर्षिर्ब्रह्मविद्याममृतं प्रभुः । आख्यानं परमं प्रीतस्तपश्चर्तुमियाद्वनम् ॥ ३६.९ ॥

Śrī Varāha rzekł: Usłyszawszy tak, ów królewski mędrzec, zdolny pan, przyjął nektaropodobną wiedzę o Brahmanie (brahma-vidyā). Uradowany najwyższym opowiadaniem, udał się do lasu, by podjąć praktykę ascetyczną (tapas).

Verse 10

ऋषिरध्यात्मयोगेन विहायेदं कलेवरम् । ब्रह्मभूतोऽभवद्धात्री हरौ लयमवाप च ॥ ३६.१० ॥

Dzięki wewnętrznej dyscyplinie duchowej (adhyātma-yoga), mędrzec porzucił to ciało fizyczne. Ugruntowany w Brahmanie, stał się Brahmanem; a Dhātrī, Podtrzymujący, podobnie osiągnął rozpuszczenie (laya) w Harim.

Verse 11

वृन्दावनं च राजा असौ तपोऽर्थं गतवान् प्रभुः । तत्र गोविन्दनामानं हरिं स्तोतुमथारभत् ॥ ३६.११ ॥

Tamten król, władca znakomity, udał się do Vṛndāvany dla praktyki ascezy; tam zaczął wielbić Hariego, znanego imieniem Govinda.

Verse 12

राजोवाच । नमामि देवं जगतां च मूर्तिं गोपेन्द्रमिन्द्रानुजमप्रमेयम् । संसारचक्रक्रमणैकदक्षं क्षितीधरं देववरं नमामि ॥ ३६.१२ ॥

Król rzekł: "Oddaję pokłon Bogu, który jest ucieleśnioną formą światów; Gopendrze, młodszemu bratu Indry, niezmierzalnemu; Temu, który jedynie jest najznakomitszy w poruszaniu kołem saṃsāry; nosicielowi ziemi, najdoskonalszemu wśród bogów oddaję pokłon."

Verse 13

भवोदधौ दुःखशतोर्मिभीमे जरावर्ते कृष्णपातालमूले । तदन्तमेको दधते सुखं मे नमोऽस्तु ते गोपतिरप्रमेय ॥ ३६.१३ ॥

W oceanie stawania się, strasznym z setkami fal cierpienia, w wirze starości, u korzenia ciemnego Pātāli, Ty jedynie ustanawiasz jego koniec i darujesz mi dobrostan. Cześć Tobie, o Gopati, niezmierzalny.

Verse 14

व्याध्यादियुक्तः पुरुषैर्ग्रहैश्च सङ्घट्टमानं पुनरेव देव । नमोऽस्तु ते युद्धरते महात्मा जनार्दनो गोपतिरुग्रबाहुः ॥ ३६.१४ ॥

O Boże, gdy ludzie dotknięci chorobą i podobnymi cierpieniami, a także nękani przez wrogie siły, są znów uderzani i przytłaczani, cześć Tobie, wieloduszny walczący: Janārdano, opiekunie istot, Gopati o potężnych ramionach.

Verse 15

त्वमुत्तमः सर्वविदां सुरेश त्वया ततं विश्वमिदं समस्तम् । गोपेन्द्र मां पाहि महानुभाव भवाद्भीतं तिग्मरथाङ्गपाणे ॥ ३६.१५ ॥

Jesteś najwybitniejszy wśród wszystkich mędrców, o Panie bogów; przez Ciebie ten cały wszechświat jest przeniknięty w swej całości. O Gopendro, chroń mnie, o wieloduszny, mnie, który lękam się stawania się, o nosicielu płonącego dysku w dłoni.

Verse 16

परोऽसि देव प्रवरः सुराणां पुंसः स्वरूपोऽसि शशिप्रकाशः । हुताशवक्त्राच्युत तीव्रभाव गोपेन्द्र मां पाहि भवे पतन्तम् ॥ ३६.१६ ॥

Jesteś transcendentny, o Boże, najwybitniejszy wśród bogów, jesteś prawdziwą formą Najwyższej Osoby, promienny jak księżyc. O Acyuto, którego usta są jak ogień, a moc jest groźna, o Gopendro, panie pasterzy, chroń mnie, gdy upadam w cykl stawania się.

Verse 17

संसारचक्रक्रमणान्यनेका- न्याविर्भवन्त्यच्युत देहिनां यत् । त्वन्मायया मोहितानां सुरेश कस्ते मायां तरते द्वन्द्वधामा ॥ ३६.१७ ॥

O Acyuto, dla istot ucieleśnionych przejawia się wiele sposobów poruszania się w kole saṃsāry. O Panie bogów, ci zwiedzeni przez Twoją māyā, kto może przekroczyć tę māyā, siedzibę dualizmów?

Verse 18

अगोत्रमस्पर्शमरूपगन्ध- मनामनिर्देशमजं वरेण्यम् । गोपेन्द्र त्वां यद्युपासन्ति धीराः- स्ते मुक्तिभाजो भवबन्धमुक्ताः ॥ ३६.१८ ॥

O Gopendro, jeśli mędrcy niezachwiani czczą Ciebie, który jesteś poza rodowodem, poza dotykiem, poza formą i zapachem, poza umysłem i werbalnym określeniem, nienarodzonego i najgodnego czci, wtedy stają się uczestnikami wyzwolenia, uwolnieni z więzów stawania się.

Verse 19

शब्दातिगं व्योमरूपं विमूर्त्तिं विकर्म्मिणां शुभभावं वरेण्यम् । चक्राब्जपाणिं तु तथोपचारादुक्तं पुराणे सततं नमामि ॥ ३६.१९ ॥

Nieustannie oddaję pokłon, jak głosi Purāṇa i zgodnie z przepisanymi rytuałami ofiarnymi, Temu, który przekracza dźwięk, którego forma jest jak przestworze, który jest bez ucieleśnionej formy; który jest pomyślnym usposobieniem dla tych, którzy oddają się działaniu rytualnemu, najgodniejszemu wyboru, którego dłonie dzierżą dysk i lotos.

Verse 20

त्रिविक्रमं क्रान्तजगत्त्रयं च चतुर्मूर्त्तिं विश्वगतां क्षितीशम् । शम्भुं विभुं भूतपतिं सुरेशं नमाम्यहं विष्णुमनन्तमूर्त्तिम् ॥ ३६.२० ॥

Oddaję pokłon Viṣṇu o nieskończonych formach, Trivikramie, który przekroczył trzy światy; Czteroformnemu, wszechprzenikającemu, panu ziemi; Pomyślnemu, władcy, panu istot i panu bogów.

Verse 21

त्वं देव सर्वाणि चराचराणि सृजस्यथो संहरसे त्वमेव । मां मुक्तिकामं नय देव शीघ्रं यस्मिन् गता योगिनो नापयान्ति ॥ ३६.२१ ॥

O Panie, Ty jedynie stwarzasz wszystkie istoty, ruchome i nieruchome, i Ty jedynie ponownie je do Siebie przywolasz. Prowadź mnie szybko, o Boże, który pragnę wyzwolenia, do tego stanu, po osiągnięciu którego jogini nie powracają.

Verse 22

जयस्व गोविन्द महानुभाव जयस्व विष्णो जय पद्मनाभ । जयस्व सर्वज्ञ जयाप्रमेय जयस्व विश्वेश्वर विश्वमूर्ते ॥ ३६.२२ ॥

Zwycięstwo Govindzie, o wielkoduszny; zwycięstwo Wisznu; zwycięstwo Padmanabhy. Zwycięstwo wszechwiedzącemu; zwycięstwo niezmierzalnemu; zwycięstwo Panu wszechświata, o Ty, którego formą jest wszechświat.

Verse 23

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुत्वा तदा राजा निधाय स्वं कलेवरम् । परमात्मनि गोविन्दे लयमागाच्छ शाश्वते ॥ ३६.२३ ॥

Śrī Varāha rzekł: Tak więc, po złożeniu uwielbienia, król złożył swoje własne ciało i wszedł w stan rozpuszczenia w wiecznym Govindzie, Najwyższym Jaźnią.