Adhyaya 150: The Sacred Greatness of Sānandūra

Verse 1

अथ सानन्दूरमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ द्वारकायास्तु माहात्म्यं श्रुत्वा ह्येतत्सुभाषितम् ॥ हृष्टावोचत्तदा देवं धर्मकामा वसुन्धरा ॥

Teraz Māhātmya Sānandūry. Sūta rzekł: Usłyszawszy to dobrze wypowiedziane opowiadanie o wielkości Dvāraki, Vasundharā, pragnąca dharmy, wtedy z radością zwróciła się do Pana.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ अहो देव प्रसादश्च यत्त्वया परिकीर्तितम् ॥ श्रुत्वैतत्परमं पुण्यं प्राप्तास्मि परमां श्रियम् ॥

Dharaṇī rzekła: O Panie, to, co głosiłeś, jest zaprawdę łaskawą przysługą. Usłyszawszy to najwyższe zasłużone opowiadanie, osiągnęłam najwyższą pomyślność.

Verse 3

एतस्मादपि चेद्गुह्यं लोकनाथ जनार्दन ॥ यद्यस्ति प्रोच्यतां मह्यं कृपा चेत्परमा मयि ॥

Jeśli jest coś jeszcze bardziej tajemnego niż to, o Panie świata, Janārdano, jeśli to istnieje, niech mi będzie powiedziane, jeśli twoje najwyższe współczucie spoczywa na mnie.

Verse 4

ततो महीवचः श्रुत्वा विष्णुः कमललोचनः ॥ वराहरूपी भगवान्प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

Wtedy, usłyszawszy słowa Mahī, Viṣṇu o lotosowych oczach, Błogosławiony w postaci Varāhy, odpowiedział Vasundharze.

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ सानन्दूरेति विख्यातं भूमे गुह्यं परं मम ॥ उत्तरे तु समुद्रस्य मलयस्य तु दक्षिणे ॥

Śrī Varāha rzekł: „O Ziemio, najtajniejsze miejsce moje słynie jako Sānandūra, położone na północ od oceanu i na południe od pasma górskiego Malaya.”

Verse 6

तत्र तिष्ठामि वसुधे उदीचीं दिशमाश्रितः ॥ प्रतिमा वै मदीयास्ति नात्युच्छा नातिनीचका ॥

„Tam, o Ziemio, przebywam, zwrócony ku stronie północnej. Zaprawdę, znajduje się tam mój wizerunek, ani zbyt wysoki, ani zbyt niski.”

Verse 7

आयसीं तां वदन्त्येके अन्ये ताम्रमयीं तया ॥ कांस्यां रीतिमयीमन्ये केचित्सीसकनिर्मिताम् ॥

„Niektórzy mówią, że (ten wizerunek) jest z żelaza; inni (mówią), że jest z miedzi. Inni opisują go jako spiżowy lub wykonany z metalu dzwonowego; niektórzy mówią, że jest z ołowiu.”

Verse 8

शिलामयीमित्यपरे महदाश्चर्यरूपिणीम् ॥ तत्र स्थानानि वै भूमे कथ्यमानानि वै शृणु ॥

„Inni mówią, że jest z kamienia, o postaci będącej wielkim cudem. Teraz, o Ziemio, posłuchaj o miejscach tam będących, gdy są opisywane.”

Verse 9

मनुजा यत्र मुच्यन्ते गताः संसारसागरम् ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि सानन्दूरे यशस्विनि ॥

„Gdzie ludzie, po osiągnięciu oceanu wędrówki (saṃsāry), zostają z niego wyzwoleni, tam, w Sānandūrze, o sławna, opiszę cud.”

Verse 10

तत्रापि शृणु चाश्चर्यं यश्चापि परिवर्तते ॥ एका तत्र लता वृक्षे उच्छैः स्थूलो महाद्रुमः ॥

Tam również posłuchaj o cudzie, o tym, który również ulega przemianie. Tam jedna pnąca roślina rośnie na drzewie; i jest tam wielkie drzewo, wysokie i potężne.

Verse 11

समुद्रमध्ये तिष्ठन्तं कोऽपि तत्र न पश्यति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि महाश्चर्यं वसुन्धरे ॥

Stojące pośrodku oceanu, nikt tam go nie widzi. I powiem ci jeszcze o innym wielkim cudzie, o Ziemio.

Verse 12

मम भक्ताः हि पश्यन्ति विद्यमाना स्वकर्मणा ॥ बहुमत्स्यसहस्राणि कोट्यो ह्यर्बुदमेव च ॥

Albowiem moi czciciele widzą je, będąc do tego zdolnymi dzięki własnym uczynkom. Jest tam wiele tysięcy ryb, zaprawdę krocie, a nawet dziesiątki milionów.

Verse 13

क्षिप्तः पिण्डश्च तन्मध्ये येन केन विकर्मिणा ॥ एकस्तत्र स्थूलमत्स्यो भूमे चक्रेण चाङ्कितः ॥

I kęs ofiarny zostaje rzucony w jego środek przez tego czy innego występnego człowieka. Tam, o Ziemio, jedna ogromna ryba jest naznaczona znakiem dysku.

Verse 14

तावत्कश्चिन्न गृह्णाति यावत्तेन न भक्षितः ॥ तत्र रामसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

Nikt jej nie zabiera tak długo, jak nie została zjedzona przez tę rybę. Tam, w tym miejscu, jest tajemna święta przestrzeń moja zwana Rāmasara.

Verse 15

अगाधं चाप्यपारं च रक्तपद्मविभूषितम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः ॥

Opisuje się ją jako niezgłębioną i bezbrzeżną, przyozdobioną czerwonymi lotosami. Człowiek, który przebywał tam przez jedną noc, powinien następnie odbyć tam kąpiel rytualną.

Verse 16

बुधस्य भवनं गत्वा मोदते नात्र संशयः ॥ अथ प्राणान्प्रमुच्येत तस्मिन्सरसि सुन्दरी ॥

Udawszy się do siedziby Budhy, radować się będzie, o tym nie ma wątpliwości. A jeśli ktoś w tym jeziorze złoży swoje oddechy życiowe, o piękna

Verse 17

बुधस्य भवनं त्यक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥ तस्मिन्रामसरस्युच्चैराश्चर्यं शृणु सुन्दरी ॥

Opuszczając siedzibę Budhy, osiąga mój świat. O tym wzniosłym cudzie w jeziorze zwanym Rāma-saras, słuchaj, o piękna.

Verse 18

मनुजास्तन्न पश्यन्ति मम कर्मरता न ये ॥ तत्सरः क्रोशविस्तारं बहुगुल्मलतावृतम् ॥

Istoty ludzkie nie widzą tego, ci, którzy nie są oddani mojej nakazanej praktyce. To jezioro rozciąga się na jeden krośa i jest pokryte licznymi krzewami i pnączami.

Verse 19

एकं तु दृश्यते श्वेतमब्जं रुक्ममयं तथा ॥ तत्र ब्रह्मसरस्युच्चैरुत्तरं पार्श्वमाश्रिता ॥

Tam widoczny jest jeden biały lotos, a także jeden wykonany ze złota. Tam, przy wzniosłym Brahma-saras, spoczywa on po północnej stronie.

Verse 20

धारा चैका प्रपतति स्थूला मुसलसन्निभा ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

Tam spływa jeden strumień, gruby, podobny do tłuczka. Człowiek, który pozostawał przez sześć okresów czasu, powinien tam odbyć kąpiel rytualną.

Verse 21

ब्रह्मलोकं समासाद्य मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुंचते प्राणैर्भूमे ब्रह्मसरस्यपि ॥

Osiągnąwszy Brahma-lokę, radować się będzie, o tym nie ma wątpliwości. A jeśli tutaj na ziemi, również przy Brahma-saras, ktoś złoży swoje oddechy życiowe

Verse 22

ब्रह्मणा समनुज्ञातो मम लोकं च गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे रम्ये ब्रह्मसरे शृणु ॥

Za zgodą Brahmy udaje się również do mojego świata. Teraz posłuchaj o cudzie tam obecnym, o wielce szczęśliwa, w rozkosznym Brahma-saras.

Verse 23

मद्भक्ता यच्च पश्यन्ति घोरसंसारमोक्षणम् ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां सा धारा पृथुलेक्षणे ॥

A to, co moi czciciele oglądają jako wyzwolenie ze straszliwego saṃsāry, w dwudziestym czwartym Dvādaśī, o szerokooka, ten strumień się ukazuje.

Verse 24

भूमे पतति मध्याह्ने यावत्सूर्यस्तु तिष्ठति ॥ परिवृत्ते तु मध्याह्ने सा धारा न पतेद्भुवि ॥

Spływa na ziemię w południe tak długo, jak słońce pozostaje (w tej pozycji). Lecz gdy południe minie, ten strumień już nie spływa na ziemię.

Verse 25

एवं तत्र महाश्चर्यं पुण्यब्रह्मसरोवरे ॥ अस्ति सङ्गमनं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

Tak więc w tym świętym jeziorze Brahmy istnieje wielki cud. Tam znajduje się tajemne święte miejsce zwane "Saṅgamana", opisywane jako moje najwyższe miejsce święte.

Verse 26

समुद्रश्चैव रामश्च समेष्येते वराङ्गने ॥ तत्र कुण्डं महाभागे प्रसन्नविमलोदकम् ॥

O pani o pięknych kończynach, Ocean i Rāma mają się tam spotkać. O bardzo szczęśliwa, znajduje się tam staw, którego wody są przejrzyste, spokojne i czyste.

Verse 27

बहुगुल्मलताकीर्णं शोभितं च विहङ्गमैः ॥ समुद्रस्य तु पार्श्वेन ह्यदूरात्तत्र योजनात् ॥

Jest on pełen wielu krzewów i pnączy, a ozdabiają go ptaki. Leży on przy Oceanie, niedaleko stamtąd, około jednej jojany odległości.

Verse 28

समुद्रभवनं गत्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कुण्डं रामस्य सङ्गमे ॥

Gdy ktoś uda się do siedziby Oceanu, osiąga mój świat. Tam opiszę cud: staw przy złączeniu związanym z Rāmą.

Verse 29

यद्दृष्ट्वा मनुजास्तत्र भ्रमन्ति विगतज्वराः ॥ यानि कानि च पर्णानि पतन्ति जलसंसदि ॥

Na jego widok ludzie tam przebywają poruszają się wolni od gorączki i utrapienia. A jakiekolwiek liście spadają do zgromadzenia wód

Verse 30

एकमप्यत्र पश्यन्ति न केपि वसुधे नराः ॥ अच्छिद्राणि च पत्राणि तस्मिन् रामस्य सङ्गमे ॥

O Ziemio, nikt tu nie widzi ani jednego liścia z jakąkolwiek wadą; w tym złączeniu poświęconym Rāmie liście są bez dziur.

Verse 31

प्रपन्नेनापि मार्गं तच्छिद्रं तत्र न पश्यति ॥ अस्ति शक्रसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

Nawet ten, kto podchodzi z ostrożnością, nie widzi tam dziury na tej ścieżce. Istnieje też tajemne święte miejsce zwane "Śakra-saras", określane jako moje najwyższe kṣetra.

Verse 32

तत्र पूर्वेण पार्श्वेण ह्यदूरादर्धयोजनात् ॥ तस्य कुण्डस्य सुश्रोणि चतस्रो विषमाश्रिताः ॥

Tam, po wschodniej stronie, niedaleko, w odległości pół jojany od tego stawu, o pani o pięknych biodrach, cztery strumienie znajdują się na nierównym terenie w związku z tym kuṇḍą.

Verse 33

धाराः पतन्ति कल्याणि प्रसन्नसलिलास्तथा ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चतुष्कालोषितो नरः ॥

O pomyślna pani, strumienie spływają tam, a wody są również przejrzyste. Człowiek, który przebywał tam przez cztery pory dnia, powinien tam dokonać rytualnej kąpieli.

Verse 34

चतुर्णां लोकपालानां लोकानाप्नोति चोत्तमान् ॥ अस्मिंश्च शक्रसरसि यदि प्राणान्प्रमुञ्चति ॥

Osiąga on doskonałe światy czterech Lokapālów, strażników kierunków. A jeśli w tym Śakra-saras złoży swoje oddechy życiowe

Verse 35

लोकपालान्समुत्सृज्य मम लोकेषु मोदते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे दृश्यते तच्छृणुष्व मे ॥

Odkładając strażników światów, on raduje się w moich sferach. Tam, o szczęśliwa, widoczny jest cud, wysłuchaj go ode mnie.

Verse 36

शुद्धैर्भागवतैर्भूमे सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ चतुर्धारास्ततो भद्रे पतन्ति चतुरो दिशः ॥

O Ziemia, dzięki oczyszczonym bhagawatom następuje wyzwolenie z całego kołowrotu narodzin. Wtedy, o pomyślna, cztery strumienie płyną w cztery strony świata.

Verse 37

श्रूयते गीतनिर्घोषः श्रुतिकर्ममनोहरः ॥ अस्ति सूर्पारकं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

Słychać dźwięczny śpiew, zachwycający obrzędami opartymi na świętym recytowaniu. Jest tam moje tajemne miejsce święte, najwyższe, o imieniu Surparaka.

Verse 38

जामदग्न्यस्य रामस्य स्वाश्रमोऽथ भविष्यति ॥ तत्र तिष्ठाम्यहं देवि समुद्रतटमाश्रितः ॥

Tam będzie pustelnia Ramy Dżamadagnji. Tam, o bogini, przebywam, mając siedzibę na brzegu morza.

Verse 39

शाल्मलीं चाग्रतः कृत्वाधिष्ठितश्चोत्तरामुखः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

Umieszczając przed sobą drzewo szalmali i zasiadając zwrócony na północ, człowiek, który zachował pięć okresów czasu, powinien tam dokonać rytualnej kąpieli.

Verse 40

ऋषिलोकं ततो गत्वा पश्येत् तत्राप्यरुन्धतीम् ॥ अथ प्राणान्विमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

Następnie, udawszy się do świata riszi, powinien tam ujrzeć również Arundhati. Potem, po wykonaniu niezwykle trudnego obrzędu, powinien porzucić swoje oddechy życiowe.

Verse 41

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे नमस्कारं च कुर्वते ॥

Opuszczając świat riszi, osiąga moją sferę. Tam, o szczęśliwa, widoczny jest cud: on dokonuje aktu czci przez pokłon.

Verse 42

वर्षाणि द्वादशैतेन नमस्कारः कृतो भवेत् ॥ तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे पश्यन्ति परिनिष्ठिताः ॥

Przez to jeden pokłon uważany jest za dokonany przez dwanaście lat. W tym świętym miejscu, o szczęśliwa, ci utwierdzeni w dyscyplinie oglądają wizję.

Verse 43

पापात्मानो न पश्यन्ति मम मायाविमोहिताः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां समुपायान्ति शाल्मलीम् ॥

Tacy o grzesznej naturze nie widzą, zwiedzeni moją maja. W dwanaście dni dwudziestego czwartego cyklu podchodzą do drzewa szalmali.

Verse 44

तत्र पश्यन्ति सुश्रोणि शुद्धा भागवता नराः ॥ तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे अस्ति गुह्यं परं मम ॥

Tam, o o pięknych biodrach, oczyszczeni bhagawaci wyznawcy to oglądają. W tym świętym miejscu, o szczęśliwa, jest moja najwyższa tajemnica.

Verse 45

जटाकुण्डमिति ख्यातं वायव्यां दिशि संस्थितम् ॥ तत्कुण्डस्य महाभागे समन्ताद्दशयोजनम्

Jest znane jako "Jaṭā-kuṇḍa", położone w kierunku północno-zachodnim. O szlachetna pani, region rozciągający się dokoła tego stawu ma dziesięć jojan.

Verse 46

अगस्तिभक्नं गत्वा मोदते नात्र संशयः ॥ अथ प्राणान्प्रमुञ्चेत मम चिन्तापरायणः

Udawszy się do Agastibhakna, człowiek raduje się - o tym nie ma wątpliwości. A jeśli, oddany kontemplacji mnie, miałby wtedy złożyć tchnienie życia

Verse 47

अगस्तिभवनं त्यक्त्वा मम लोकं तु गच्छति ॥ तस्य कुण्डस्य सुश्रोणि नव धारा न किञ्चन

Opuściwszy siedzibę Agasty, człowiek udaje się do mojego świata. O pani o pięknych biodrach, z tego stawu wypływa dziewięć strumieni - niczego w nich nie brakuje.

Verse 48

विस्तारश्च महाभागे अगाधश्च महार्णवः ॥ आश्चर्यं सुमहत्तत्र कथ्यमानं मया शृणु

O szlachetna pani, jest rozległe i niezmierzone jak wielki ocean. Wysłuchaj ode mnie owego wielkiego cudu tam, gdy go opowiadam.

Verse 49

यच्च पश्यति सुश्रोणि समन्तादितरो जनः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां रवावभ्युदिते सति

I co inna osoba widzi dokoła, o pani o pięknych biodrach - w dwudziestym czwartym dniu, w tithi Dvādaśī, gdy słońce już wzeszło -

Verse 50

न वर्द्धते ततश्चाम्भो यावत्तिष्ठति तत्पुनः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे सानन्दूरेति तन्मया

Wtedy woda nie przybywa i pozostaje tak, jak długo tam stoi. To zostało ci opowiedziane, o dobra pani, przeze mnie - dotyczące "Sānandūry", tak oto.

Verse 51

आश्चर्यं च प्रमाणं च भक्तिकीर्तिविवर्धनम् ॥ गुह्यानां परमं गुह्यं स्थानानां परमं महत्

Jest zarówno cudem, jak i wiarygodnym świadectwem, zwiększającym pobożność i sławę. Jest najtajniejsze z tajemnic i najwspanialsze z świętych miejsc.

Verse 52

यस्तु गच्छति सुश्रोणि अष्टभक्तपथे स्थितः ॥ प्राप्नोति परमां सिद्धिं ममैव वचनं यथा

Lecz kto idzie - o pani o pięknych biodrach - ustanowiony na ścieżce ośmiorakiej pobożności, osiąga najwyższe spełnienie, dokładnie jak głosi moja wypowiedź.

Verse 53

य एतत्पठते नित्यं यश्चैवं शृणुयान्मुदा ॥ कुलानि तेन तीर्णानि षट् च षट् च पुनश्च षट्

Kto recytuje to codziennie i kto podobnie słucha z radością - przez tę osobę rody są przeprowadzone: sześć, i sześć, i znów sześć.

Verse 54

एतन्मरणकाले न विस्मर्तव्यं कदाचन ॥ यदीच्छेद्विष्णुलोके हि निष्कलं गमनं नरः

Tego nie wolno nigdy zapomnieć w chwili śmierci, jeśli człowiek pragnie nieskrępowanego przejścia do krainy Viṣṇu.

Verse 55

सौवर्णं दृश्यते पद्मं मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ यत्र रामगृहं नाम मम गुह्यं यशस्विनि ॥

W południe, gdy słońce stoi w zenicie, widoczny jest złoty lotos. Tam znajduje się miejsce zwane Ramagriha, moja tajemna święta przestrzeń, o sławna.

Verse 56

मनोज्ञं रमणीयं च जलजैश्चापि संवृतम् ॥ तत्र रूढानि पद्मानि द्योतयन्ति दिशो दश ॥

Urocze i piękne, a także otoczone roślinami wodnymi. Tam lotosy, które wzrosły, oświetlają dziesięć kierunków świata.

Verse 57

मण्डितं कुमुदैः पद्मैः सुगन्धैश्चोत्तमैस्तया ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

Przyozdobione kumudami i lotosami oraz wybornymi woniami. Tam należy odbyć rytualną kąpiel, nawet człowiek, który przebywał przez sześć okresów czasu.

Verse 58

न च तद्वर्धते चाम्भो न चैव परिहीयते ॥ मासे भाद्रपदे चैव शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥

A ta woda ani nie przybiera, ani też nie ubywa. W miesiącu Bhadrapada, w dwunastym dniu jasnej połowy miesiąca

Verse 59

मलयस्य दक्षिणेन समुद्रस्योत्तरे तथा ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

Na południe od Malai i podobnie na północ od oceanu, tam należy się kąpać, nawet człowiek, który przebywał przez pięć okresów czasu.

Verse 60

एतत्ते कथितं भद्रे त्वया पृष्टं च मां प्रति ॥ उक्तं भागवतार्थाय किमन्यत्परिपृच्छसि ॥

To zostało ci opowiedziane, o szlachetna pani, tak jak mnie pytałaś. Zostało wyłożone dla znaczenia Bhagawata, o co jeszcze pytasz dalej?