Opening the text

Sukta 1.80
Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)
Indra
Triṣṭubh (predominant in Indra hymns; this verse is triṣṭubh-like in length and cadence)
RV 1.80 to hymn tryṣṭubhowy ku czci Indry, który wysławia, jak ekstaza Somy i natchniona mowa (brahman/uktha) pomnażają potęgę Indry i napędzają jego zwycięstwo nad przeszkadzającym wężem (ahi/Vṛtra). Poeci przedstawiają zbiorową liturgię, wiele głosów, śpiewów i stobhów, podążając za "własną suwerennością" (svarājya) Indry, a to natchnienie zakorzeniają w dawnych wieszczach (Atharvan, Manu, Dadhyañc). Celem hymnu jest zarówno uwielbienie, jak i umocnienie: wezwanie Indry do ofiary, wzmocnienie go poprzez pieśń i zapewnienie uwolnienia mocy, deszczu oraz pomyślności dla czcicieli.
Mantra 1
इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम् । शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Tak zaprawdę, w ekstazie Somy, natchnione słowo ukształtowało twój wzrost; o najpotężniejszy Władco Pioruna, swą siłą wyrzuciłeś z ziemi wijącego się Przeszkodziciela, śpiewając ku swej własnej suwerenności.
Mantra 2
स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Ten Soma, wyciśnięty i przyniesiony przez orła, byczy zachwyt, uszczęśliwił cię; dzięki niemu uderzyłeś Vṛtrę z wód, o Władco Pioruna, swą siłą, śpiewając ku swej własnej suwerenności.
Mantra 3
प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Idź naprzód, posuwaj się, naciskaj z odwagą; twój piorun nie zostaje powstrzymany. O Indro, twoja jest siła mężna i potęga: uderz Vṛtrę, zdobądź wody, śpiewając naprzód ku własnej suwerenności.
Mantra 4
निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
O Indro, uderzyłeś Vṛtrę i wyrzuciłeś go z fundamentów ziemi i z wyżyn nieba. Uwolnij, w dół ku naszemu jestestwu, te wody napełnione siłą Marutów, wody bogate w bogactwo życia; niech jaśnieją w nas, podążając za twoją suwerenną władzą.
Mantra 5
इन्द्रो वृत्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः । अभिक्रम्याव जिघ्नतेऽपः सर्माय चोदयन्नर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Indra, popędzany piorunem, uderza w grzbiet Vṛtry, gdy ten dźwiga się i wysila; posuwając się naprzód, powala go, i pędzi wody ku swobodnemu przepływowi, jaśniejąc w śladzie swego suwerennego samowładztwa.
Mantra 6
अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Na grzbiecie powala go uderzeniem stuzłąkowego pioruna. Indra, radujący się w wyciśniętym Somie, szuka dla swych towarzyszy drogi przejścia, jaśniejąc, gdy ustanawia samowładztwo.
Mantra 7
इन्द्र तुभ्यमिदद्रिवोऽनुत्तं वज्रिन्वीर्यम् । यद्ध त्यं मायिनं मृगं तमु त्वं माययावधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
O Indro, dla ciebie zaprawdę, o dzierżycielu kamienia, jest ta niesurpasowana moc bohaterska: że zabiłeś własną biegłością zwierzę iluzji, jaśniejąc w orszaku swego samowładztwa.
Mantra 8
वि ते वज्रासो अस्थिरन्नवतिं नाव्या अनु । महत्त इन्द्र वीर्यं बाह्वोस्ते बलं हितमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Twoje pioruny zostały wprawione w ruch, podążając za dziewięćdziesięciu dziewięcioma; wielka, o Indro, jest twoja siła bohaterska, twoja moc spoczywa w twoich ramionach, jaśniejąc w śladzie twego samowładztwa.
Mantra 9
सहस्रं साकमर्चत परि ष्टोभत विंशतिः । शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय ब्रह्मोद्यतमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Tysiąc razem śpiewało; dwudziestu otaczało go swym śpiewem; stu podążało za nim i ponaglało go, wznosząc natchnione słowo dla Indry, jaśniejąc w śladzie jego samowładztwa.
Mantra 10
इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्त्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Indra odrzucił potęgę Vṛtry mocą na moc. Wielka jest ta męska siła jego: po zabiciu Vṛtry uwolnił spiętrzone strumienie, jaśniejąc w śladzie swego samowładztwa.
Mantra 11
इमे चित्तव मन्यवे वेपेते भियसा मही । यदिन्द्र वज्रिन्नोजसा वृत्रं मरुत्वाँ अवधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Nawet te moce drżą przed twoim gniewem, o potężny, w wielkim lęku, gdy, o Indro niosący piorun, silny mocom i z Marutami, zabiłeś Vṛtrę, jaśniejąc w śladzie twego samowładztwa.
Mantra 12
न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वृत्रो वि बीभयत् । अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभृष्टिरायतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Ani drżeniem, ani grzmotem nie przeraził Vṛtra Indry. Przeciw niemu ruszył żelazny piorun o tysiącu ostrzach, jaśniejąc w śladzie samowładztwa.
Mantra 13
यद्वृत्रं तव चाशनिं वज्रेण समयोधयः । अहिमिन्द्र जिघांसतो दिवि ते बद्बधे शवोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Gdy piorunem podjąłeś walkę z Vṛtrą i z błyskawicznym uderzeniem, o Indro, by zabić węża, który pragnął zabić światło, wtedy w niebie twoja moc została utwierdzona i związana, jaśniejąc w śladzie twego samowładztwa.
Mantra 14
अभिष्टने ते अद्रिवो यत्स्था जगच्च रेजते । त्वष्टा चित्तव मन्यव इन्द्र वेविज्यते भियार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Gdy stoisz na swym miejscu panowania, o Indro dzierżący kamień tłoczący, cały ruchomy świat drży. Nawet Twaṣṭṛ, twórca, drży przed twoją płomienną wolą, a śpiewacy, podążając za twoim samowładztwem, śpiewają w bojaźni.
Mantra 15
नहि नु यादधीमसीन्द्रं को वीर्या परः । तस्मिन्नृम्णमुत क्रतुं देवा ओजांसि सं दधुरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Zaprawdę bowiem, gdy ustanawiamy Indrę ponad wszystkim, ktoż jest ten, który przewyższa jego bohaterskie moce? W nim bogowie zgromadzili męską potęgę, wolę rozróżniającą i energie; a śpiewacy, podążając za jego samowładztwem, śpiewają.
Mantra 16
यामथर्वा मनुष्पिता दध्यङ्धियमत्नत । तस्मिन्ब्रह्माणि पूर्वथेन्द्र उक्था समग्मतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
To natchnienie, które Atharwan i Manu Ojciec oraz Dadhjańc wypracowali, w to starożytne sformułowania i wygłoszone hymny zlały się w Indrze; a śpiewacy, podążając za jego samowładztwem, śpiewają.
It says Indra’s power increases through Soma and inspired speech (brahman/uktha), and that this empowered Indra breaks obstruction (the ahi/Vṛtra) to restore flow, strength, and prosperity.
It highlights communal ritual power: layered groups of chanters, responses, and stobhas are portrayed as actively urging Indra forward, showing that collective praise is itself a force in the rite.
They are ancient seer-figures associated with primordial inspiration and sacred knowledge. Naming them connects the present hymn to an older stream of brahman, saying the same timeless inspiration culminates in Indra and in the act of chanting.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.