Sukta 80

Mantra 1

इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम् । शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

खरोखर, सोमाच्या या मदात ब्रह्म-वाणीने तुझी वाढ घडविली. हे अतिबलवान वज्रिन्, आपल्या ओजाने तू पृथ्वीवरून कुंडली घालून अडथळा करणाऱ्या अहिला बाहेर हाकललेस; आणि स्तुती गात गात आपल्या स्वराज्यात तू प्रविष्ट झालास.

Mantra 2

स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

वृषभासारखा तो मद—श्येनाने आणलेला, पिळलेला सोम—तुला आनंदित करून गेला. त्याच्याच बळावर, हे वज्रिन्, आपल्या ओजाने तू जलांतून वृत्राला ठार केलेस; आणि स्तुती गात गात आपल्या स्वराज्यात तू प्रविष्ट झालास.

Mantra 3

प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

पुढे जा, जवळ जा, धैर्याने धाव—तुझा वज्र रोखला जात नाही. हे इंद्रा, नरबल आणि पराक्रम तुझाच आहे; वृत्राला ठार कर, जलांना जिंक—आणि स्तुती गात गात स्वराज्याकडे पुढे सरक.

Mantra 4

निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

हे इंद्रा! तू पृथ्वीच्या पायाभूत अधिष्ठानातून आणि दिव्य आकाशाच्या उंचीवरूनही वृत्राला ठार करून बाहेर फेकलेस. मरुतांच्या बळ-तेजाने परिपूर्ण, जीवन-धनाने समृद्ध ही जलधारा आमच्याकडे/आमच्या अंतरी खाली उतरवून सोड—तुझ्या स्वराज्याच्या अनुगमनाने ती आमच्यात प्रकाशमान होवोत.

Mantra 5

इन्द्रो वृत्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः । अभिक्रम्याव जिघ्नतेऽपः सर्माय चोदयन्नर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

वज्राच्या प्रेरणेने इंद्र, डोलत-उठत असलेल्या वृत्राच्या पर्वत-धारेवर (सानु) प्रहार करतो. त्याच्यावर झेप घेऊन तो त्याला पाडतो, आणि जलांना मुक्त गतीसाठी पुढे ढकलतो—स्वतःच्या स्वराज्याच्या अनुगमनाने प्रकाशमान.

Mantra 6

अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

तो सानुवर शतपर्व (शंभर सांधे असलेला) वज्र घेऊन त्याला पाडतो. पिळलेल्या सोमरसात (अन्धस्) आनंदित झालेला इंद्र, आपल्या सखांसाठी गमनाचा मार्ग शोधतो—स्वराज्य स्थापन करून प्रकाशमान.

Mantra 7

इन्द्र तुभ्यमिदद्रिवोऽनुत्तं वज्रिन्वीर्यम् । यद्ध त्यं मायिनं मृगं तमु त्वं माययावधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

हे इंद्रा, हे अद्रिवो (अद्रि-धारी), हे वज्रिन्—ते अनुपम वीर्य खरोखर तुझ्याचसाठी आहे; कारण त्या मायावी, छलमय मृगाचा तू आपल्या माया-शक्तीनेच वध केलास—स्वराज्याच्या अनुगमनात दीप्त होत.

Mantra 8

वि ते वज्रासो अस्थिरन्नवतिं नाव्या अनु । महत्त इन्द्र वीर्यं बाह्वोस्ते बलं हितमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

तुझे वज्र गतिमान झाले—नव्व्याण्णवच्या मागोमाग; हे इंद्रा, महान आहे तुझे वीर्य—तुझ्या बाहूंमध्येच तुझे बळ प्रतिष्ठित आहे—स्वराज्याच्या अनुगमनात दीप्त होत.

Mantra 9

सहस्रं साकमर्चत परि ष्टोभत विंशतिः । शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय ब्रह्मोद्यतमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

हजार जणांनी एकत्र स्तुती गायली; वीस जणांनी परिक्रमा करून स्तोभ केला; शंभर जणांनी मागोमाग चालत त्याला प्रेरित केले—इंद्रासाठी ब्रह्म (प्रेरित वाणी) उचलून—त्याच्या स्वराज्याच्या अनुगमनात दीप्त होत.

Mantra 10

इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्त्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

इंद्राने पराक्रमावर पराक्रम करून वृत्राची तविषी (दृढशक्ती) दूर केली. महान आहे त्याचे ते पौरुष: वृत्राचा वध करून त्याने (अडवलेल्या) प्रवाहांना मुक्त केले—स्वराज्याच्या अनुगमनात दीप्त होत.

Mantra 11

इमे चित्तव मन्यवे वेपेते भियसा मही । यदिन्द्र वज्रिन्नोजसा वृत्रं मरुत्वाँ अवधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

हे महाबलवान! हे सर्व तुझ्या मन्यु (क्रोधा)पुढे महान भयाने थरथरतात; कारण, हे वज्रधारी इंद्रा, तू ओजाने—मरुतांसह—वृत्राचा वध केलास; स्वराज्याच्या अनुगमनात दीप्त होत.

Mantra 12

न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वृत्रो वि बीभयत् । अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभृष्टिरायतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

न थरथरून, न गर्जून—वृत्राने इंद्राला भयभीत केले. त्याच्यावर आयस (लोखंडी) वज्र, सहस्रधारांनी युक्त, धावून आला—स्वराज्याच्या अनुगमनात दीप्त होत.

Mantra 13

यद्वृत्रं तव चाशनिं वज्रेण समयोधयः । अहिमिन्द्र जिघांसतो दिवि ते बद्बधे शवोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

जेव्हा तू वज्राने आणि विद्युत्-प्रहाराने वृत्राशी संग्राम केला, हे इंद्रा—(प्रकाशाला) मारू पाहणाऱ्या अहिला ठार करण्यासाठी—तेव्हा दिव्यात तुझे बळ दृढ होऊन बांधले गेले; आणि तुझ्या स्वराज्याच्या मागोमाग स्तोत्र गाणारे (तेजाने) उजळले.

Mantra 14

अभिष्टने ते अद्रिवो यत्स्था जगच्च रेजते । त्वष्टा चित्तव मन्यव इन्द्र वेविज्यते भियार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

हे अद्रिवन् इंद्रा, तू आपल्या अधिष्ठान—अभिष्टन—मध्ये स्थित होताच, चालते-फिरते सारे जग थरथरते. तुझ्या मन्यु (प्रचंड संकल्पा)पुढे त्वष्टाही भयाने कंपित होतो; आणि तुझ्या स्वराज्याच्या अनुगामी ऋषि-गायक विस्मय-भयाने स्तुती गातात.

Mantra 15

नहि नु यादधीमसीन्द्रं को वीर्या परः । तस्मिन्नृम्णमुत क्रतुं देवा ओजांसि सं दधुरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

खरेच, जेव्हा आम्ही इंद्राला सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ मानतो, तेव्हा त्याच्या वीर्यापलीकडे कोण आहे? त्याच्यातच देवांनी नृम्ण (पौरुष-बल), क्रतु (विवेकयुक्त संकल्प) आणि ओजस्—सर्व ऊर्जाशक्ती—एकवटल्या आहेत; आणि त्याच्या स्वराज्याच्या अनुगामी गायक स्तोत्र गातात.

Mantra 16

यामथर्वा मनुष्पिता दध्यङ्धियमत्नत । तस्मिन्ब्रह्माणि पूर्वथेन्द्र उक्था समग्मतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

अथर्वा, मनुष्यपिता मनु आणि दध्यङ् यांनी तप-परिश्रमाने जी प्रेरणा साधली—त्याच प्रेरणेत इंद्रामध्ये प्राचीन ब्रह्म-वचने आणि उक्थ (स्तुती-गायन) एकत्र आले; आणि गायक त्याच्या स्वराज्याचा अनुसरण करून स्तुतीचे उच्चारण करतात.