
Sukta 1.80
Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)
Indra
Triṣṭubh (predominant in Indra hymns; this verse is triṣṭubh-like in length and cadence)
ऋग्वेदस्य १.८० सूक्तं त्रिष्टुभ्छन्दसि इन्द्रसूक्तम्। अत्र सोममदः प्रेरितं ब्रह्मोक्तं च इन्द्रस्य वीर्यं वर्धयतः, तेन स अहिं वृत्रं च अवरुणद्धारिणं जघान इति स्तूयते। कवयः बहुभिः स्वरैः स्तोभैश्च सह सामूहिकं यज्ञीयं स्तोत्रं निरूपयन्ति, इन्द्रस्य स्वराज्यं (स्वसाम्राज्यं) अनुगच्छन्तः। एषा प्रेरणा प्राचीनैः ऋषिभिः—अथर्वणा मनुना दध्यञ्चा च—निबद्धा इति मूलं दर्श्यते। सूक्तस्य प्रयोजनं स्तुतिः शक्तिवर्धनं च—इन्द्रं यज्ञं प्रति आह्वातुं, गीतैः तं बलीयांसं कर्तुं, उपासकेभ्यः शक्तेः वृष्टेः समृद्धेश्च विमोचनं साधयितुं च।
Mantra 1
इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम् । शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम्। शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम्॥
Mantra 2
स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः। येन वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम्॥
Mantra 3
प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते। इन्द्र नृम्णं हि ते शभो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम्॥
Mantra 4
निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
हे इन्द्र! त्वं भूम्याः अधि आधारात् तथा दिवः उच्चात् वृत्रं जघन्थ, निरकासयः। मरुत्वतीः, जीवधन्याः इमाः आपः अस्मासु अधो सृज; तव स्वराज्यानु शुचयः अस्मासु अर्चन्तु।
Mantra 5
इन्द्रो वृत्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः । अभिक्रम्याव जिघ्नतेऽपः सर्माय चोदयन्नर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
वज्रेण प्रेरितः इन्द्रः, दोधतः वृत्रस्य सानुं हन्ति। अभिक्रम्य तमव जिघ्नते, सर्माय च अपः चोदयति—स्वराज्यानु अर्चन्।
Mantra 6
अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
अधि सानौ सः शतपर्वणा वज्रेण तम् अव निहन्ति। मन्दानः इन्द्रः अन्धसः, सखिभ्यः गातुम् इच्छति—स्वराज्यानु अर्चन्।
Mantra 7
इन्द्र तुभ्यमिदद्रिवोऽनुत्तं वज्रिन्वीर्यम् । यद्ध त्यं मायिनं मृगं तमु त्वं माययावधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
इन्द्र तुभ्यमेव, अद्रिवो वज्रिन्, अनुत्तमं वीर्यम्—यत् स मायिनं मृगं स्वमायया त्वं अवधीः; स्वराज्यानुगं दीप्तिमदर्चन्।
Mantra 8
वि ते वज्रासो अस्थिरन्नवतिं नाव्या अनु । महत्त इन्द्र वीर्यं बाह्वोस्ते बलं हितमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
वि ते वज्रासोऽस्थिरन् नवतिं नान्व्यनु; महत्त इन्द्र वीर्यं, बाह्वोस्ते बलं हितम्; स्वराज्यानुगं दीप्तिमदर्चन्।
Mantra 9
सहस्रं साकमर्चत परि ष्टोभत विंशतिः । शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय ब्रह्मोद्यतमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
सहस्रं साकमर्चत, परि ष्टोभत विंशतिः; शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय ब्रह्मोद्यतम्—स्वराज्यानुगं दीप्तिमदर्चन्।
Mantra 10
इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्त्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
इन्द्रः वृत्रस्य तविषीं सहसा सहः निरहन्। महत्तदस्य पौंस्यं—वृत्रं जघन्वान् रुद्धाः स्रवांसि विमुमोच; स्वराज्यानुगतदीप्त्या अर्चन्निव बभौ।
Mantra 11
इमे चित्तव मन्यवे वेपेते भियसा मही । यदिन्द्र वज्रिन्नोजसा वृत्रं मरुत्वाँ अवधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
इमेऽपि तव मन्यवे मह्या भियसा वेपन्ते। यदा, इन्द्र वज्रिन्, ओजसा मरुत्वान् भूत्वा वृत्रम् अवधीः—स्वराज्यानुगतदीप्त्या अर्चन्निव बभौ।
Mantra 12
न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वृत्रो वि बीभयत् । अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभृष्टिरायतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
न वेपसा न तन्यते वृत्र इन्द्रं बिभेषयामास। तस्याभ्यायात् आयसो वज्रः सहस्रभृष्टिः—स्वराज्यानुगतदीप्त्या अर्चन्निव बभौ।
Mantra 13
यद्वृत्रं तव चाशनिं वज्रेण समयोधयः । अहिमिन्द्र जिघांसतो दिवि ते बद्बधे शवोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
यदा त्वं वज्रेण चाशनिना च वृत्रं समयोद्धयः, इन्द्र, जिघांसतः अहिं हन्तुं, तदा दिवि ते शवं दृढं बद्धमभवत्—स्वराज्यानु दीप्तमर्चत्।
Mantra 14
अभिष्टने ते अद्रिवो यत्स्था जगच्च रेजते । त्वष्टा चित्तव मन्यव इन्द्र वेविज्यते भियार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
अभिष्टने ते, अद्रिव इन्द्र, यत्स्थासि, तदा जगच्च रेजते। त्वष्टा चित्तव मन्यव इन्द्र भिया वेविज्यते; स्वराज्यानु च स्तोतारोऽर्चन्ति।
Mantra 15
नहि नु यादधीमसीन्द्रं को वीर्या परः । तस्मिन्नृम्णमुत क्रतुं देवा ओजांसि सं दधुरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
न हि नु यदा वयं इन्द्रं सर्वेषां परि दध्मः, कः परोऽस्ति वीर्यैः? तस्मिन्नृम्णमुत क्रतुं देवा ओजांसि च सं दधुः; स्वराज्यानु च स्तोतारोऽर्चन्ति।
Mantra 16
यामथर्वा मनुष्पिता दध्यङ्धियमत्नत । तस्मिन्ब्रह्माणि पूर्वथेन्द्र उक्था समग्मतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
यां प्रेरणामथर्वा मनुष्पिता दध्यङ्धियमत्नत । तस्मिन्नेव प्राचीनानि ब्रह्माण्युक्ताश्चोक्त्थाः इन्द्रे समग्मत; स्वराज्यमनु गायकाः स्तुवन्ति ॥
It says Indra’s power increases through Soma and inspired speech (brahman/uktha), and that this empowered Indra breaks obstruction (the ahi/Vṛtra) to restore flow, strength, and prosperity.
It highlights communal ritual power: layered groups of chanters, responses, and stobhas are portrayed as actively urging Indra forward, showing that collective praise is itself a force in the rite.
They are ancient seer-figures associated with primordial inspiration and sacred knowledge. Naming them connects the present hymn to an older stream of brahman, saying the same timeless inspiration culminates in Indra and in the act of chanting.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.