Sukta 80

Mantra 1

इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम् । शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਇਤ्थਾ ਹੀ—ਸੋਮ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਬ੍ਰਹਮ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਨੇ ਤੇਰਾ ਵਰਧਨ ਘੜਿਆ। ਹੇ ਅਤਿਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਜ੍ਰਿਨ, ਆਪਣੇ ਓਜ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁੰਡਲਿਤ ਅਹਿ—ਅਵਰੋਧਕ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਸਤੁਤੀ ਗਾਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

Mantra 2

स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਸ਼੍ਯੇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਸੁਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮਾਨ ਮਦਰੂਪ ਸੋਮ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ, ਆਪਣੇ ਓਜ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਮਾਰਿਆ; ਸਤੁਤੀ ਗਾਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

Mantra 3

प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਅੱਗੇ ਵਧ; ਨੇੜੇ ਜਾ; ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹ—ਤੇਰਾ ਵਜ੍ਰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਨ੍ਰਿਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਵ ਤੇਰੇ ਹੀ ਹਨ: ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ; ਸਤੁਤੀ ਗਾਂਦਿਆਂ ਸਵਰਾਜ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ।

Mantra 4

निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਮਰੁਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਜੀਵਨ-ਧਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਇਹ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿਣ ਦੇ; ਤੇਰੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਚਮਕਣ।

Mantra 5

इन्द्रो वृत्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः । अभिक्रम्याव जिघ्नतेऽपः सर्माय चोदयन्नर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੰਦਰ, ਉੱਭਰਦਾ ਤੇ ਜੂਝਦਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਚੋਟੀਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗਤੀ ਲਈ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ—ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 6

अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸ਼ਤਪರ್ವ (ਸੌ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ) ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਖਿਆਂ ਲਈ ਚਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭਦਾ ਹੈ—ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Mantra 7

इन्द्र तुभ्यमिदद्रिवोऽनुत्तं वज्रिन्वीर्यम् । यद्ध त्यं मायिनं मृगं तमु त्वं माययावधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵੋ (ਪੱਥਰ-ਧਾਰੀ), ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਅਨੁੱਤਮ ਵਜ੍ਰਿਨ-ਵੀਰਯ ਹੈ—ਉਸ ਮਾਯਾਵੀ ਮ੍ਰਿਗ ਨੂੰ, ਭਰਮ ਦੇ ਕਪਟੀ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਾਯਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੀਤਾ; ਆਪਣੇ ਸਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਣ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 8

वि ते वज्रासो अस्थिरन्नवतिं नाव्या अनु । महत्त इन्द्र वीर्यं बाह्वोस्ते बलं हितमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਤੇਰੇ ਵਜ੍ਰ ਚਲ ਪਏ, ਨਿਨਾਨਵੇਂ (99) ਦੇ ਅਨੁਸਰਣ ਵਿੱਚ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਹਾਨ ਹੈ ਤੇਰਾ ਵੀਰਯ—ਤੇਰਾ ਬਲ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ—ਸਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਣ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 9

सहस्रं साकमर्चत परि ष्टोभत विंशतिः । शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय ब्रह्मोद्यतमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਹਜ਼ਾਰ ਇਕੱਠੇ ਗਾਏ; ਵੀਹ ਨੇ ਜਪ-ਸਤੋਭ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਿਰਦ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ; ਸੌ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੱਤਾ—ਇੰਦਰ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ—ਉਸ ਦੇ ਸਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਣ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।

Mantra 10

इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्त्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਸਹਸ ਉੱਤੇ ਸਹਸ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਤਵਿਸ਼ੀ (ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਾਕਤ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਪੌਂਸ੍ਯੰ (ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥੀ ਸ਼ਕਤੀ): ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰੋਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—ਸਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 11

इमे चित्तव मन्यवे वेपेते भियसा मही । यदिन्द्र वज्रिन्नोजसा वृत्रं मरुत्वाँ अवधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਹੇ ਮਹਾਨ! ਤੇਰੇ ਮਨ੍ਯੁ (ਕ੍ਰੋਧ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਵੀ ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ—ਜਦੋਂ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਓਜਸ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਵਧੀਃ (ਵਧ ਕੀਤਾ)—ਸਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 12

न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वृत्रो वि बीभयत् । अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभृष्टिरायतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਨਾ ਕੰਬਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਗਰਜ ਨਾਲ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਆਇਆ—ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ—ਸਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 13

यद्वृत्रं तव चाशनिं वज्रेण समयोधयः । अहिमिन्द्र जिघांसतो दिवि ते बद्बधे शवोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਲੈ ਕੇ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਹਿ (ਸਰਪ) ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਣ ਲਈ—ਤਦ ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸ਼ਵਃ (ਸ਼ੌਰਯ-ਬਲ) ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਬੱਝ ਗਿਆ; ਤੇਰੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਿਆ।

Mantra 14

अभिष्टने ते अद्रिवो यत्स्था जगच्च रेजते । त्वष्टा चित्तव मन्यव इन्द्र वेविज्यते भियार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵੋ ਇੰਦਰ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਭਿਸ਼ਠਾਨ (ਅਧਿਸ਼ਠਾਨ) ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਜਗਤ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਰਚਨਹਾਰ ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਮਨ੍ਯੁ (ਜ੍ਵਲੰਤ ਸੰਕਲਪ) ਤੋਂ ਭੈ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਤੇਰੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ-ਭੈ ਨਾਲ ਸ্তুਤੀ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 15

नहि नु यादधीमसीन्द्रं को वीर्या परः । तस्मिन्नृम्णमुत क्रतुं देवा ओजांसि सं दधुरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਧਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵੀਰ੍ਯ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨ੍ਰਮ੍ਣ (ਪੁਰੁਸ਼-ਬਲ), ਕ੍ਰਤੁ (ਵਿਵੇਕਯੁਕਤ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ) ਅਤੇ ਓਜਸ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਇਕੱਠੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਉਸ ਦੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਸ্তুਤੀ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 16

यामथर्वा मनुष्पिता दध्यङ्धियमत्नत । तस्मिन्ब्रह्माणि पूर्वथेन्द्र उक्था समग्मतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਥਰਵਨ, ਮਨੁੱਖ-ਪਿਤਾ ਮਨੂ ਅਤੇ ਦਧ੍ਯਙ੍ (ਦਧ੍ਯੰਚ) ਨੇ ਮਨ ਨਾਲ ਘੜੀ—ਉਸ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ (ਮੰਤ੍ਰ-ਰਚਨਾਵਾਂ) ਅਤੇ ਉਚਾਰਿਤ ਉਕਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਉਸ ਦੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯ ਨੂੰ ਅਨੁਸਰ ਕੇ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।