
Sukta 1.124
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.124, subject to śākhā recensional listings)
Uṣas (primary); with functional presence of Agni, Sūrya, Savitṛ as allied powers in the dawn-process
Triṣṭubh (11-syllable lines; standard for many Uṣas hymns)
Ten hymn Uṣas sławi Jutrzenkę jako moc, która rozpala Agniego, rozprzestrzenia szerokie światło Słońca i wprowadza wszystkie istoty - dwunożne i czworonożne - we właściwy ruch i cel. Poprzez żywy kobiecy obraz poeta chwali Uṣas jako dobroczynną przebudzicielkę, która oczyszcza wody życiowe, przynosi bogactwo i pomyślność, oraz odnawia porządek świata każdego dnia. Hymn kończy się formalną prośbą o jej ochronną pomoc oraz o obfitą siłę i dobrobyt.
Mantra 1
उषा उच्छन्ती समिधाने अग्ना उद्यन्त्सूर्य उर्विया ज्योतिरश्रेत् । देवो नो अत्र सविता न्वर्थं प्रासावीद्द्विपत्प्र चतुष्पदित्यै ॥
Jutrzenka wstaje, rozpalając Agniego w nas; a Słońce wznosząc się rozlało szerokie Światło. Tutaj Sawitri, bóg, nadał nam teraz prawdziwy cel, aby istoty dwunożne i czworonożne w naszym bycie mogły kroczyć naprzód ku właściwemu wypełnieniu.
Mantra 2
अमिनती दैव्यानि व्रतानि प्रमिनती मनुष्या युगानि । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनामायतीनां प्रथमोषा व्यद्यौत् ॥
Nie łamie ona boskich praw, lecz kruszy ludzkie wieki bezwładu. Wzór i miara dla tych, którzy odeszli, i dla tych, którzy powracają, Jutrzenka, pierwsza, błyszczy, odnawiając ruch duszy.
Mantra 3
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि ज्योतिर्वसाना समना पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥
Ta córka Nieba ukazała się przed nami, odziana w Światło, ta sama w swoim prawie od początku. Podąża wiernie ścieżką Rty; jak ta, która zna, nie narusza kierunków bytu.
Mantra 4
उपो अदर्शि शुन्ध्युवो न वक्षो नोधा इवाविरकृत प्रियाणि । अद्मसन्न ससतो बोधयन्ती शश्वत्तमागात्पुनरेयुषीणाम् ॥
Ukazała się, czysta jak jasna pierś, i jak Nodhas objawiła to, co drogie. Budząc śpiących jak z domu, najtrwalsza Jutrzenka przybywa znów pośród tych, którzy powracają.
Mantra 5
पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्यकृत प्र केतुम् । व्यु प्रथते वितरं वरीय ओभा पृणन्ती पित्रोरुपस्था ॥
W pierwszej połowie świata środkowego ona, rodząca Promienie, ukazała znak wiedzy. Rozszerza się w dalszą i większą przestrzeń, wypełniając oba, spoczywając na łonie dwojga Rodziców.
Mantra 6
एवेदेषा पुरुतमा दृशे कं नाजामिं न परि वृणक्ति जामिम् । अरेपसा तन्वा शाशदाना नार्भादीषते न महो विभाती ॥
Tak jest ona najobfitsza dla naszego widzenia; nie wybiera jednego krewnego i nie odrzuca drugiego. Nieskalanym ciałem lśni nieustannie; nie cofa się przed małym ani nie maleje przed wielkim, lśni wszędzie.
Mantra 7
अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम् । जायेव पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ॥
Jak ta bez brata przychodzi ku mężczyźnie; jak wspinacz z otchłani przynosi zdobycie bogactw. Jak żona pragnąca swego pana, pięknie odziana, Jutrzenka uśmiecha się, ściągając wody ku jasności, uwalniając prądy życia na podróż.
Mantra 8
स्वसा स्वस्रे ज्यायस्यै योनिमारैगपैत्यस्याः प्रतिचक्ष्येव । व्युच्छन्ती रश्मिभिः सूर्यस्याञ्ज्यङ्क्ते समनगा इव व्राः ॥
Siostra opuściła łono dla starszej siostry, wymykając się jakby widziana twarzą w twarz. Gdy wschodzi szeroko, promieniami Słońca namaszcza się, jak tancerka przystrojona, przybierając swoje formy światła.
Mantra 9
आसां पूर्वासामहसु स्वसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात् । ताः प्रत्नवन्नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुच्छन्तु सुदिना उषासः ॥
Z tych sióstr-jutrznek, w dniach, późniejsza podąża za wcześniejszą. Niech te Jutrzenki, prastare a zawsze nowe, teraz wstaną dla nas z obfitością, przynosząc dobry dzień duszy.
Mantra 10
प्र बोधयोषः पृणतो मघोन्यबुध्यमानाः पणयः ससन्तु । रेवदुच्छ मघवद्भ्यो मघोनि रेवत्स्तोत्रे सूनृते जारयन्ती ॥
Przebudź, o Jutrzenko, tych, którzy dają i napełniają obfitością; niech odpadną skąpi Pańisowie, którzy nie chcą się przebudzić. Wstań z bogactwem dla hojnych, o bogata Jutrzenko; bogata dla hymnu, o pięknie mówiąca, spraw, by nasze słowo stało się ciepłe i żywe.
Mantra 11
अवेयमश्वैद्युवतिः पुरस्ताद्युङ्क्ते गवामरुणानामनीकम् । वि नूनमुच्छादसति प्र केतुर्गृहंगृहमुप तिष्ठाते अग्निः ॥
Oto ta młoda Jutrzenka zaprzęga z przodu lśniące stado, rudawe szeregi światła. Teraz wstała szeroko; znak przebudzenia idzie naprzód: Agni, wewnętrzny płomień woli, powstaje w każdym domu wewnątrz nas.
Mantra 12
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
Przy twoim wschodzie nawet ptaki wylatują ze swoich spoczynków, a ludzie, którzy mają udział w ojcowiznie, się budzą. Z nimi niesiesz tu i teraz obfitą rozkosz i szerokość, o boska Jutrzenko, dla śmiertelnika, który składa ofiarę.
Mantra 13
अस्तोढ्वं स्तोम्या ब्रह्मणा मेऽवीवृधध्वमुशतीरुषासः । युष्माकं देवीरवसा सनेम सहस्रिणं च शतिनं च वाजम् ॥
Jesteście wychwalane moją mantryczną myślą; wzrastajcie przez nią, o Jutrzenki, które kochacie ofiarę. Dzięki waszej boskiej pomocy niech zdobędziemy pełnię siły, bogatą w tysiące i w setki.
Uṣas is Dawn, praised as a divine power who brings light, awakens beings to action, and renews the world’s order each morning.
They function as allied powers in the dawn-process: Dawn awakens the inner and outer fire (Agni), the Sun (Sūrya) rises with wide light, and Savitṛ ‘impels’ beings toward right activity and purpose.
The hymn asks for Uṣas’ protective help (avas) and for abundant vāja—strength, vitality, and prosperity—often expressed as wealth “in thousands and in hundreds.”
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.