Sarga 77

Verse 1

ततो दशाहेऽतिगते कृतशौचो नृपात्मजः।द्वादशेऽहनि सम्प्राप्ते श्राद्धकर्माण्यकारयत्।।।।

Wtedy, gdy minęło dziesięć dni, syn króla, po dopełnieniu rytuałów oczyszczenia, kazał odprawić ceremonie śraddha, gdy nadszedł dwunasty dzień.

Verse 2

ब्राह्मणेभ्यो ददौ रत्नं धनमन्नं च पुष्कलम्।वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च।।।।

Podczas obrzędów śraddha Bharata ofiarował braminom kamienie szlachetne, bogactwo, obfite zboże i pożywienie, szaty wielkiej wartości oraz klejnoty wielu rodzajów.

Verse 3

बास्तिकं बहु शुक्लं च गाश्चापि शतशस्तथा।दासीदासं च यानं च वेश्मानि सुमहान्ति च।।।।ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुत्रो राज्ञस्तस्यौर्ध्वदैहिकम्।

Dla obrzędów króla zapewniających dobro poza tym życiem, syn dał braminom wiele białych kóz, krowy w setkach, sługi i służące, powozy oraz przestronne domy.

Verse 4

ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ त्रयोदशे।।।।विललाप महाबाहुर्भरत श्शोकमूर्छितः।शब्दापिहितकण्ठस्तु शोधनार्थमुपागतः।।।।चितामूले पितुर्वाक्यमिदमाह सुदुःखितः।

Wtedy, o świcie trzynastego dnia, potężnoramienny Bharata, omdlały z żalu, przybył na obrzęd oczyszczenia; jego głos stłumiony przez szloch, wypowiedział te słowa u stóp stosu ojca.

Verse 5

ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ त्रयोदशे।।2.77.4।।विललाप महाबाहुर्भरत श्शोकमूर्छितः।शब्दापिहितकण्ठस्तु शोधनार्थमुपागतः।।2.77.5।।चितामूले पितुर्वाक्यमिदमाह सुदुःखितः।

Wtedy, o świcie trzynastego dnia, potężnoramienny Bharata, przytłoczony żalem, przybył na obrzęd oczyszczenia; jego gardło ściśnięte przez szloch, wypowiedział te słowa u stóp stosu ojca.

Verse 6

तात यस्मिन्निसृष्टोऽहं त्वया भ्रातरि राघवे।।।।तस्मिन्वनं प्रव्रजिते शून्ये त्यक्तोऽस्म्यहं त्वया।

Ojcze, gdy powierzyłeś mnie mojemu bratu Raghowie, teraz gdy on został wysłany do lasu, opuściłeś mnie w pustce.

Verse 7

यस्या गतिरनाथायाः पुत्रः प्रवाजितो वनम्।तामम्बां तात कौसल्यां त्यक्त्वा त्वं क्व गतो नृप।।।।

Ojcze, dokąd odszedłeś, o królu, porzucając matkę Kausalję bez opiekuna, której jedyną ucieczką był jej syn, który został wygnany do lasu?

Verse 8

दृष्ट्वा भस्मारुणं तच्च दग्धास्थि स्थानमण्डलम्।।।।पितु श्शरीरनिर्वाणं निष्टनन्विषसाद सः।

Widząc tę okrągłą przestrzeń, czerwoną od popiołu i spalonych kości, gdzie ciało jego ojca zostało zgaszone, krzyknął głośno i pogrążył się w rozpaczy.

Verse 9

स तु दृष्ट्वा रुदन् दीनः पपात धरणीतले।।।।उत्थाप्यमानश्शक्रस्य यन्त्रध्वज इव च्युतः।

Gdy to ujrzał, płakał w nędzy i upadł na ziemię, jak drążek sztandaru Indry, który się wywraca nawet gdy jest podnoszony.

Verse 10

अभिपेतुस्ततस्सर्वे तस्यामात्याश्शुचिव्रतम्।।।।अन्तकाले निपतितं ययातिमृषयो यथा।

Wtedy wszyscy jego ministrowie ruszyli ku niemu - jak mędrcy spieszący do Jajatiego, męża czystych ślubów, gdy upadł w swej ostatniej godzinie.

Verse 11

शत्रुघ्न श्चापि भरतं दृष्ट्वा शोकम् परिप्लुतः।।।।विसंज्ञो न्यपतद्भूमौ भूमिपालमनुस्मरन्।

Satrugna również, ujrzawszy Bharatę, został przytłoczony żalem; wspominając króla, stracił przytomność i runął na ziemię.

Verse 12

उन्मत्त इव निश्चेता विललाप सुदुःखितः।।।।स्मृत्वा पितुर्गुणाङ्गानि तानि तानि तथा तथा।

W głębokim smutku, z umysłem chwiejnym jakby w szaleństwie, opłakiwał - wspominając raz po raz liczne cnoty swego ojca.

Verse 13

मन्थराप्रभवस्तीव्रः कैकेयीग्राहसङ्कुलः।।।।वरदानमयोऽक्षोभ्योऽमञ्जयच्छोकसागरः।

Straszliwe morze żalu pochłonęło nas - zrodzone z Mantary, roi się od Kaikeji jak od krokodyli, przybiera postać nieodwołalnych darów i pozostaje niewzruszone w swej sile.

Verse 14

सुकुमारं च बालं च सततं लालितं त्वया।।।।क्व तात भरतं हित्वा विलपन्तं गतो भवान्।

O ojcze, dokąd odszedłeś, zostawiając Bharatę - tak delikatnego i tak młodego, zawsze przez ciebie ukochanego - teraz pozostawionego do opłakiwania?

Verse 15

ननु भोज्येषु पानेषु वस्त्रेष्वाभरणेषु च।।।।प्रवारयसि नस्सर्वान् तन्नः कोऽन्यः करिष्यति।

Czyż nie zawsze pozwalałeś nam wybierać spośród wybornych potraw i napojów, szat i ozdób? Kto inny uczyni to teraz dla nas?

Verse 16

अवदारणकाले तु पृथिवी नावदीर्यते।।।।या विहीना त्वया राज्ञा धर्मज्ञेन महात्मना।

Gdy powinna rozpaść się na kawałki, ziemia nie pęka, choć jest pozbawiona ciebie, o królu, wielkoduszny i znający dharmę.

Verse 17

पितरि स्वर्गमापन्ने रामे चारण्यमाश्रिते।।।।किं मे जीवितसामर्थ्यं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्।

Gdy mój ojciec odszedł do nieba, a Rama znalazł schronienie w lesie, jaką mam siłę, by dalej żyć? Wejdę w ogień trawiący.

Verse 18

हीनो भ्रात्रा च पित्रा च शून्यामिक्ष्वाकुपालिताम्।।।।अयोध्यां न प्रवेक्ष्यामि प्रवेक्ष्यामि तपोवनम्।

Pozbawiony zarówno brata, jak i ojca, nie wejdę do Ajodhji, teraz pustej bez panowania Ikśwaków; zamiast tego wejdę do leśnego gaju ascezy.

Verse 19

तयोर्विलपितं श्रुत्वा व्यसनं चान्ववेक्ष्य तत्।।।।भृशमार्ततरा भूयस्सर्वएवानुगामिनः।

Słysząc lament dwóch braci i widząc to nieszczęście, wszyscy słudzy stali się ponownie jeszcze bardziej głęboko strapiony.

Verse 20

ततो विषण्णौ श्रान्तौ च शत्रुघ्नभरतावुभौ।।।।धरण्यां संव्यवेष्टेतां भग्नशृङ्गाविवर्षभौ।

Wtedy Bharata i Śatrughna, obaj przygnębieni i wyczerpani zmęczeniem, leżeli wiąc się na ziemi jak dwa byki o złamanych rogach.

Verse 21

ततः प्रकृतिमान्वैद्यः पितुरेषां पुरोहितः।।।।वसिष्ठो भरतं वाक्यमुत्थाप्य तमुवाच ह।

Wtedy Wasisztha, purohita ich ojca, uczony i opanowany, podniósł Bharatę i przemówił do niego tymi słowy.

Verse 22

त्रयोदशोऽयं दिवसः पितुर्वृत्तस्य ते विभो।।।।सावशेषास्थिनिचये किमिह त्वं विलम्भसे।

O panie, to jest trzynasty dzień od odejścia twego ojca; gdy stos pozostałych kości wciąż tu leży, dlaczego się wahaś?

Verse 23

त्रीणि द्वन्द्वानि भूतेषु प्रवृत्तान्यविशेषतः।।।।तेषु चापरिहार्येषु नैवं भवितुमर्हसि।

Trzy pary przeciwieństw panują wśród istot bez wyjątku i nie można ich uniknąć; dlatego nie przystoi ci być tak przezwyciężonym.

Verse 24

सुमन्त्रश्चापि शत्रुघ्नमुत्थाप्याभिप्रसाद्य च।।।।श्रावयामास तत्त्वज्ञ स्सर्वभूतभवाभवम्।

Sumantra również, znawca prawdy, podniósł Śatrughnę, pocieszył go i sprawił, że usłyszał naukę o powstawaniu i przemijaniu wszystkich istot.

Verse 25

उत्थितौ च नरव्याघ्रौ प्रकाशेते यशस्विनौ।।।।वर्षातपपरिक्लिनौ पृथगिन्द्रध्वजाविव।

Gdy powstali, ci sławni tygrysy wśród ludzi lśnili; jednak zniszczeni przez słońce i deszcz wyglądali na przytłumionych, jak sztandary Indry stojące osobno.

Verse 26

अश्रूणि परिमृद्नन्तौ रक्ताक्षौ दीनभाषिणौ।अमात्यास्त्वरयन्ति स्म तनयौ चापराः क्रियाः।।।।

Gdy dwaj synowie ocierali swoje łzy, o czerwonych oczach, z głosami załamanymi, ministrowie nakłaniali ich do dopełnienia pozostałych obrzędów pogrzebowych.