Opening the text

Rishi: Traditionally associated with Atharvanic seers in the AV funeral book (18); specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition.
Devata: Aghnyā (the sacred Cow) / psychopompic auspicious power; implicitly the Gods’ path (devayāna).
Chandas: Triṣṭubh (probable; AV 18 frequently uses triṣṭubh/jagatī in funeral hymns—meter should be confirmed by pada-count).
ଏହି ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି ସୂକ୍ତ ମୃତକଙ୍କୁ ମାନବ ଲୋକରୁ ଦେବଯାନ ପଥରେ ନେଇଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ; ଶୁଭ, ଗୋ-ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ‘ଅଘ୍ନ୍ୟା’କୁ ମନୋପୋମ୍ପ (ଆତ୍ମା-ନେତ୍ରୀ) ଭାବେ ଏବଂ ଯମଙ୍କୁ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ସେହି ସମୟରେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରି ଜୀବିତ ସମୁଦାୟକୁ ସ୍ଥିର କରେ—ଯେମାନେ ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ, ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧ ସାମାଜିକ ପରିସର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ‘ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାପନ’ରେ—ମୃତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଆରୋହଣ, ପିତୃଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ, ଏବଂ ଅଶୁଭ ପୁନରାଗମନ କିମ୍ବା ବିଘ୍ନକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ରୋକିବାରେ।
Mantra 1
पितृमेधः। ६४ भुरिक् पथ्यापङ्क्तिः, ६७ पथ्याबृहती, ६९, ७१ उपरिष्टाद् बृहती। इ॒यं नारी॑ पतिलो॒कं वृ॑णा॒ना नि प॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत॑म्। धर्मं॑ पुरा॒णम॑नुपा॒लय॑न्ती॒ तस्यै॑ प्र॒जां द्रवि॑णं चे॒ह धे॑हि
ଏହି ନାରୀ ପତିଲୋକକୁ ବରଣ କରି, ହେ ମର୍ତ୍ୟ, ପ୍ରେତ ହୋଇଥିବା ତୁମ ପାଖକୁ ନମି ନିକଟରେ ବସୁ। ପୁରାତନ ଧର୍ମକୁ ଅନୁପାଳନ କରୁଥିବା ତୁମେ, ତାକୁ ଏଠାରେ ପ୍ରଜା (ସନ୍ତାନ) ଓ ଦ୍ରବିଣ (ଧନ) ଦିଅ।
Mantra 2
उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ । ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ
ହେ ନାରୀ, ଉଠ; ଜୀବଲୋକକୁ ଆସ। ଯାହାର ପ୍ରାଣ ଗତ, ସେହି ପୁରୁଷଠାରୁ ଦୂରେ ହୋଇ—ଯାହାର ପାଖରେ ତୁମେ ଶୋଇଛ—ସେଠାରୁ ଏଠାକୁ ଆସ। ହସ୍ତଗ୍ରାହ କରିଥିବା ପତି ସହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତୁମର ପତ୍ନୀତ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ସେ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା।
Mantra 3
अप॑श्यं युव॒तिं नी॒यमा॑नां जी॒वां मृ॒तेभ्यः॑ परिणी॒यमा॑नाम्। अ॒न्धेन॒ यत् तम॑सा॒ प्रावृ॒तासी॑त् प्रा॒क्तो अपा॑चीमनयं॒ तदे॑नाम्
ମୁଁ ଜଣେ ଯୁବତୀକୁ ଦେଖିଲି—ଜୀବନ୍ତା—ମୃତମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୂରକୁ ନିଆଯାଉଥିବା, ବାହାରକୁ ପରିନୀୟମାନ (ସହିତ ନିଆଯାଉଥିବା)। ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନ୍ଧ ତମସାରେ ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ତାକୁ ପଛମୁହାଁ ପଥରୁ ଆଗକୁ ନେଇଆସିଲି।
Mantra 4
प्र॒जा॒न॒त्यऽघ्न्ये जीवलो॒कं दे॒वानां॒ पन्था॑मनुसं॒चर॑न्ती । अ॒यं ते॒ गोप॑ति॒स्तं जु॑षस्व स्व॒र्गं लो॒कमधि॑ रोहयैनम्
ହେ ଅଘ୍ନ୍ୟେ—ଯାହାକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ସେଇ ଗୋମାତା—ଜୀବଲୋକକୁ ଜାଣି ତୁମେ କ୍ରମେ ଦେବମାନଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରି ଚାଲୁଛ। ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଗୋପତି (ଗୋଧନର ଅଧିପତି); ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କର। ତାଙ୍କୁ ଉପର ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଆରୋହଣ କରାଅ।
Mantra 5
उप॒ द्यामुप॑ वेत॒समव॑त्तरो न॒दीना॑म्। अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि
ଦ୍ୟାଉ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବେତସ (ବାଁସ/ୱିଲୋ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ତଳକୁ ଯାଅ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜଳମାନଙ୍କର ପିତ୍ତ—ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ସାର—ଅଟ।
Mantra 6
यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ । क्याम्बू॒रत्र॑ रोहतु शाण्डदू॒र्वा व्य॒ऽल्कशा
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦଗ୍ଧ କରିଛ, ତାହାକୁ ପୁନଃ ଶୀତଳ କରି ପୁନଃ ପ୍ରକାଶ/ସ୍ଥାପିତ କର। ଏଠାରେ କ୍ୟାମ୍ବୂ ବଢ଼ୁ; ଶାଣ୍ଡ-ଦୂର୍ବା ଏଠାରେ ଅଙ୍କୁରିତ ହେଉ, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉ।
Mantra 7
इ॒दं त॒ एकं॑ प॒र ऊ॑ त॒ एकं॑ तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ सं वि॑शस्व । सं॒वेश॑ने त॒न्वा॒३ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वानां॑ पर॒मे स॒धस्थे॑
ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଅଂଶ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବାଟି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଅଂଶ; ତୃତୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସହିତ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କର। ପ୍ରବେଶକାଳେ, ନିଜ ତନୁ-ସ୍ୱରୂପରେ ସୁନ୍ଦର ରୁହ; ଦେବମାନଙ୍କର ପରମ ସଭାସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ପ୍ରିୟ ହେଉ।
Mantra 8
उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॒वौकः॑ कृणुष्व सलि॒ले स॒धस्थे॑ । तत्र॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः सं सोमे॑न॒ मद॑स्व॒ सं स्व॒धाभिः॑
ଉଠ; ଆଗକୁ ଯାଅ; ଜଳମଧ୍ୟରେ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ବହୁଥିବା ନିବାସ—ଏକ ଆସନ—ସୃଷ୍ଟି କର। ସେଠାରେ ତୁମେ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ବିଦାନ ହୋଇ, ସୋମ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କର; ସ୍ୱଧା-ଶକ୍ତି ଓ ସ୍ୱଧା-ଅର୍ପଣ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କର।
Mantra 9
प्र च्य॑वस्व त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ मा ते॒ गात्रा॒ वि हा॑यि॒ मो शरी॑रम्। मनो॒ निवि॑ष्टमनु॒संवि॑शस्व॒ यत्र॒ भूमे॑र्जु॒षसे॒ तत्र॑ गच्छ
ଆଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କର; ତୁମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତନୁକୁ ଏକତ୍ର କର। ତୁମ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇ ରହୁ ନାହିଁ, ଶରୀର ମଧ୍ୟ କିଛି ଛାଡ଼ି ଯାଉ ନାହିଁ। ସୁସ୍ଥାପିତ ମନ କ୍ରମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରୁ; ହେ ଭୂମେ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, ସେଠାକୁ ଯାଅ।
Mantra 10
वर्च॑सा॒ मां पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॒ अञ्ज॑न्तु दे॒वा मधु॑ना घृ॒तेन॑ । चक्षु॑षे मा प्रत॒रं ता॒रय॑न्तो ज॒रसे॑ मा ज॒रद॑ष्टिं वर्धन्तु
ସୋମ୍ୟ ପିତୃମାନେ ତେଜରେ ମୋତେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ; ଦେବମାନେ ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ମୋତେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ମୋତେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାର କରାଇ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଥିବା ସେମାନେ, ମୋ ପାଇଁ ଜରା—ହଁ, ଜରାର ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି—ବଢ଼ାନ୍ତୁ।
Mantra 11
वर्च॑सा॒ मां सम॑नक्त्व॒ग्निर्मे॒धां मे॒ विष्णु॒र्न्यऽनक्त्वा॒सन्। र॒यिं मे॒ विश्वे॒ नि य॑च्छन्तु दे॒वाः स्यो॒ना मापः॒ पव॑नैः पुनन्तु
ଅଗ୍ନି ତେଜରେ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ; ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ମୁଖଭିତରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ମେଧା (ବୁଦ୍ଧି)କୁ ଅନ୍ତରେ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଧନ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଆପଃ (ଜଳ) ନିଜ ଶୁଦ୍ଧିକର ପ୍ରବାହମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 12
मि॒त्रावरु॑णा॒ परि॒ माम॑धातामादि॒त्या मा॒ स्वर॑वो वर्धयन्तु । वर्चो॑ म इन्द्रो॑ न्यनक्तु॒ हस्त॑योर्ज॒रद॑ष्टिं मा सवि॒ता कृ॑णोतु
ମିତ୍ର-ବରୁଣ ରକ୍ଷା ସହିତ ମୋତେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରଖନ୍ତୁ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମୋ ଭିତରେ ବାଣୀର ସ୍ୱର-ସୁସ୍ଥତା ବଢ଼ାନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ହସ୍ତଦ୍ୱୟରେ ମୋର ତେଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ସବିତା ମୋ ପାଇଁ ଜରାର ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି ଗଢ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 13
यो म॒मार॑ प्रथ॒मो मर्त्या॑नां॒ यः प्रे॒याय॑ प्रथ॒मो लो॒कमे॒तम्। वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ सपर्यत
ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ପ୍ରଥମେ ମରିଲେ, ଯେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରୟାଣ କଲେ—ବୈବସ୍ୱତ, ଜନମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗମସ୍ଥାନ—ସେ ରାଜା ଯମଙ୍କୁ ହବିଷା (ଆହୁତିଦ୍ୱାରା) ସପର୍ୟା କରି ସମ୍ମାନ କର।
Mantra 14
परा॑ यात पितर॒ आ च॑ याता॒यं वो॑ य॒ज्ञो मधु॑ना॒ सम॑क्तः । द॒त्तो अ॒स्मभ्यं॒ द्रवि॑णे॒ह भ॒द्रं र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
ହେ ପିତୃମାନେ, ଦୂରକୁ ଯାଆ; ଏବଂ ପୁଣି ଫେରି ଆସ: ତୁମମାନଙ୍କର ଏହି ଯଜ୍ଞ ମଧୁରତାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ। ଏଠାରେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି; ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଓ ସର୍ବବୀର ସମୃଦ୍ଧି ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 15
कण्वः॑ क॒क्षीवा॑न् पुरुमी॒ढो अ॒गस्त्यः॑ श्या॒वाश्वः॒ सोभ॑र्यर्च॒नानाः॑ । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽयं ज॒मद॑ग्नि॒रत्रि॒रव॑न्तु नः क॒श्यपो॑ वा॒मदे॑वः
କଣ୍ୱ, କକ୍ଷୀବାନ, ପୁରୁମୀଢ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, ସୋଭରି—ଏହି ସ୍ତୁତିଗାୟକ ଋଷିମାନେ; ଏବଂ ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଜମଦଗ୍ନି, ଅତ୍ରି—ସେମାନେ ଆମ ପାଇଁ ସହାୟକ ହେଉନ୍ତୁ; କଶ୍ୟପ ଓ ବାମଦେବ ମଧ୍ୟ।
Mantra 16
विश्वा॑मित्र॒ जम॑दग्ने॒ वसि॑ष्ठ॒ भर॑द्वाज॒ गोत॑म॒ वाम॑देव । श॒र्दिर्नो॒ अत्रि॑रग्रभी॒न्नमो॑भिः॒ सुसं॑शासः॒ पित॑रो मृ॒डता॑ नः
ହେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଜମଦଗ୍ନି, ବସିଷ୍ଠ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗୋତମ, ବାମଦେବ! ଅତ୍ରି ନମସ୍କାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ରକ୍ଷାକୁ ଧରିଛନ୍ତି। ହେ ପିତୃମାନେ, ସୁସଂଶାସ (ସୁସଂଶାସଃ), ଆମ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 17
क॒स्ये मृ॒जाना॒ अति॑ यन्ति रि॒प्रमायु॒र्दधा॑नाः प्रत॒रं नवी॑यः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॑ धने॒नाध॑ स्याम सुर॒भयो॑ गृ॒हेषु॑
ଏମାନେ କାହାର—ଯେ ଶୁଦ୍ଧ କରୁ କରୁ ମଳିନତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଆନ୍ତି, ଆୟୁଷ ଧାରଣ କରି, ଅଧିକ ନୂତନ ଅଗ୍ରଗତିକୁ? ପ୍ରଜା ଓ ଧନରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ—ତେବେ ଆମେ ଆମ ଘରମାନେ ଭିତରେ ସୌଭାଗ୍ୟର ସୁଗନ୍ଧିତ ହେଉ।
Mantra 18
अ॒ञ्जते॒ व्यऽञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्यऽञ्जते । सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृह्णते
ସେମାନେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରନ୍ତି, ସର୍ବତ୍ର ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରନ୍ତି; ମଧୁରତା ସହ କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ/ଯଜ୍ଞ-ସଙ୍କଳ୍ପ)କୁ ଲେହନ କରନ୍ତି, ମଧୁଦ୍ୱାରା ତାହାର ଉପରେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରନ୍ତି। ସିନ୍ଧୁର ଉଚ୍ଛ୍ୱାସ-ଉତ୍ତାଳତାରେ ଉଡୁଥିବା ବୃଷଭକୁ ଧରିନେଉଛନ୍ତି; ହିରଣ୍ୟପାବାଃ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଶୋଧକ/ପାବକ—ତାହାକୁ ପଶୁ-ସମ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
Mantra 19
यद् वो॑ मु॒द्रं पि॑तरः सो॒म्यं च॒ तेनो॑ सचध्वं॒ स्वय॑शसो॒ हि भू॒त। ते अ॑र्वाणः कवय॒ आ शृ॑णोत सुविद॒त्रा वि॒दथे॑ हू॒यमा॑नाः
ହେ ପିତୃମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କର ଯେ ମୁଦ୍ରା-ଚିହ୍ନ ଅଛି ଏବଂ ଯେ ସୋମ୍ୟ (ସୋମଦ୍ୱାରା ହର୍ଷଦାୟକ) ନିଶାନ ଅଛି—ସେହି ସହିତ ତୁମେ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଉ; କାରଣ ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ-ଅର୍ଜିତ ଯଶସ୍ବୀ। ହେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ (ଅର୍ବାଣଃ), ହେ କବି-ଋଷିମାନେ, ଏଠାରେ ଶୁଣ; ହେ ସୁବିଦାତ୍ରା (ଶୁଭ ଦାତା), ବିଦଥ (ଯଜ୍ଞସଭା)ରେ ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ଆସ।
Mantra 20
ये अत्र॑यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वा इ॒ष्टाव॑न्तो राति॒षाचो॒ दधा॑नाः । दक्षि॑णावन्तः सु॒कृतो॒ य उ॒ स्थासद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्
ହେ ଅତ୍ରିମାନେ, ହେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ, ହେ ନବଗ୍ୱମାନେ—ଇଷ୍ଟାବନ୍ତ (ଯଜ୍ଞରେ ସମୃଦ୍ଧ) ହୋଇ, ଦାନ-ଲାଭ (ରାତିଷାଚଃ) ବହନ କରୁଥିବା; ଦକ୍ଷିଣାବନ୍ତ, ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମୀ) ତୁମେ—ଯେହେତୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏମିତି, ଏହି ବର୍ହିଷ୍ (ପବିତ୍ର କୁଶ-ଘାସ) ଉପରେ ବସି ଆନନ୍ଦ କର।
Mantra 21
अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शशा॒नाः । शुचीद॑य॒न् दीध्य॑त उक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्
ତାପରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପୁରାତନ ପିତୃମାନେ—ପ୍ରାଚୀନ ଜନ—ଋତ (ସତ୍ୟ-ନିୟମ)କୁ ଆଶା କରୁଥିବା, ଶୁଚି ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ; ଉକ୍ଥଶାସ (ସ୍ତୁତି-ଘୋଷକ) ହେଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି, ସେମାନେ ଅରୁଣୀ (ରକ୍ତିମ ଉଷାମାନେ)କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲେ।
Mantra 22
सु॒कर्मा॑नः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तो॒ अयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः । शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं वा॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मु॒र्वीं गव्यां॑ परि॒षदं॑ नो अक्रन्
ସୁକର୍ମୀ, ସୁପ୍ରଭାମୟ, ଦେବଭାବରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା—ଲୋହାରେ ଘଡ଼ାଯାଉଥିବା ପରି ଦେବମାନେ ଜନ୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ଘଡ଼ନ୍ତି ଯେପରି—ଶୁଚି ହୋଇ ସେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କଲେ; ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ, ଗୋସମୃଦ୍ଧ ଘେରା ଓ ପରିଷଦ-ଆସନ ତିଆରି କଲେ।
Mantra 23
आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद् दे॒वानां॒ जनि॒मान्त्यु॒ग्रः । मर्ता॑सश्चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन् वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः
ବଳବାନ ପଶୁୟୂଥ ପରି ଏହା ଆଗକୁ ଆସି ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ଦେବମାନଙ୍କ ଜନ୍ମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା—ଏହା କେତେ ଉଗ୍ର, କେତେ ମହାବଳୀ! ମର୍ତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଉର୍ବଶୀମାନଙ୍କୁ ଗଢ଼ିଲେ; ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ—ଉଚ୍ଚ ଆୟୁବଂଶର ଆର୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ।
Mantra 24
अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः । विश्वं॒ तद् भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑
ହେ (ଦେବ), ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ-ଫଳଦାୟକ କର୍ମ ସାଧିଛୁ; ଦୀପ୍ତିମାନ ଉଷାମାନେ ଋତ (ବିଧି-କ୍ରମ)କୁ ପ୍ରସାରିତ ହେବାକୁ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସେଇ ସବୁ ଭଦ୍ର। ଆମେ ସୁବୀର (ସୁପୁତ୍ର-ସମୃଦ୍ଧ) ହୋଇ, ବିଦଥ (ବିଧି-ସଭା)ରେ ମହାନ ବାଣୀ କହିବା।
Mantra 25
इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॒न् प्राच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୋ ବାହୁରୁ ସରିଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଆକାଶ ପରି ମୋ ଉପରେ ରହୁନ୍ତୁ। ଲୋକକୃତ (ଲୋକ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକାର), ପଥିକୃତ (ମାର୍ଗ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକାର)—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୁତଭାଗ (ହବନର ଅଂଶ) ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ; ସେମାନେ ଏଠାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 26
धा॒ता मा॒ निरृ॑त्या॒ दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ନିରୃତିର ପକ୍ଷରୁ ଧାତୃ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୋ ବାହୁରୁ ସରିଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଆକାଶ ପରି ମୋ ଉପରେ ରହୁନ୍ତୁ। ଲୋକକୃତ (ଲୋକ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକାର), ପଥିକୃତ (ମାର୍ଗ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକାର)—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୁତଭାଗ (ହବନର ଅଂଶ) ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ; ସେମାନେ ଏଠାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 27
अदि॑तिर्मादि॒त्यैः प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅଦିତି ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୋ ବାହୁରୁ ସରିଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଆକାଶ ପରି ମୋ ଉପରେ ରହୁ। ଲୋକ-କୃତ, ପଥ-କୃତ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୁତ (ଆହୁତି)ର ଭାଗ ଯାହାଙ୍କର—ସେମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ; ସେମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 28
सोमो॑ मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ସୋମ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୋ ବାହୁରୁ ସରିଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଆକାଶ ପରି ମୋ ଉପରେ ରହୁ। ଲୋକ-କୃତ, ପଥ-କୃତ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୁତ (ଆହୁତି)ର ଭାଗ ଯାହାଙ୍କର—ସେମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ; ସେମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 29
ध॒र्ता ह॑ त्वा ध॒रुणो॑ धारयाता ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं स॑वि॒ता द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଧର୍ତା—ହଁ, ଦୃଢ ଆଧାର—ତୁମକୁ ଅଚଳ ଭାବେ ଧାରଣ କରୁ; ସବିତା କିରଣକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ସ୍ଥାପିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଉପରେ ଆକାଶ ଥାଏ। ଆମେ ଲୋକକୃତ (ଲୋକ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକାରୀ) ଓ ପଥିକୃତ (ମାର୍ଗ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକାରୀ) ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତଭାଗ (ହୋମାର୍ପଣର ଅଂଶ) ପାଆନ୍ତି; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 30
प्राच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ସମ୍ମୁଖରେ, ସବୁଦିଗରୁ ଆବୃତ କରି, ସ୍ୱଧାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି—ବାହୁଚ୍ୟୁତ (ବାହୁରୁ ଛୁଟିଥିବା) କରି—ପୃଥିବୀ ଉପରେ, ଯେପରି ଉପରେ ଆକାଶ ସ୍ଥାପିତ ଅଛି। ଆମେ ଲୋକକୃତ ଓ ପଥିକୃତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତଭାଗ ପାଆନ୍ତି; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 31
दक्षि॑णायां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ସମ୍ମୁଖରେ, ସବୁଦିଗରୁ ଆବୃତ କରି, ସ୍ୱଧାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି—ବାହୁଚ୍ୟୁତ କରି—ପୃଥିବୀ ଉପରେ, ଯେପରି ଉପରେ ଆକାଶ ସ୍ଥାପିତ ଅଛି। ଆମେ ଲୋକକୃତ ଓ ପଥିକୃତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତଭାଗ ପାଆନ୍ତି; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 32
प्र॒तीच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ—ଆଗରେ—ଚାରିପଟେ ଆବୃତ ଭାବେ—ସ୍ୱଧାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ବାହୁରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ରଖାଯାଇଛ, ଯେପରି ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ଉପରେ ସ୍ଥିତ। ଲୋକ-କୃତ ଓ ପଥ-କୃତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ—ଯେମାନଙ୍କର ହୁତ (ଅର୍ପିତ ହବି)ରେ ଭାଗ ଅଛି; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 33
उदी॑च्यां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ—ଆଗରେ—ଚାରିପଟେ ଆବୃତ ଭାବେ—ସ୍ୱଧାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ବାହୁରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ରଖାଯାଇଛ, ଯେପରି ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ଉପରେ ସ୍ଥିତ। ଲୋକ-କୃତ ଓ ପଥ-କୃତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ—ଯେମାନଙ୍କର ହୁତ (ଅର୍ପିତ ହବି)ରେ ଭାଗ ଅଛି; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 34
ध्रु॒वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଧ୍ରୁବ ଦିଗରେ—ପୂର୍ବେ ଯେପରି କରାଯାଇଥିଲା ସେପରି—ସ୍ୱଧାରେ ସଂବୃତ (ଆବୃତ) କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି: ମର୍ତ୍ୟ ବାହୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ରଖାଯାଉଛ; ଯେପରି ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ପରି ଉପରେ ଉଚ୍ଚରେ ଥାଏ। ଲୋକକୃତ୍ ଓ ପଥିକୃତ୍ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତ (ଆହୁତି)ରେ ଭାଗୀ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 35
ऊ॒र्ध्वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଊର୍ଧ୍ୱ ଦିଗରେ—ପୂର୍ବେ ଯେପରି କରାଯାଇଥିଲା ସେପରି—ସ୍ୱଧାରେ ସଂବୃତ (ଆବୃତ) କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି: ମର୍ତ୍ୟ ବାହୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ରଖାଯାଉଛ; ଯେପରି ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ପରି ଉପରେ ଉଚ୍ଚରେ ଥାଏ। ଲୋକକୃତ୍ ଓ ପଥିକୃତ୍ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତ (ଆହୁତି)ରେ ଭାଗୀ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 36
ध॒र्तासि॑ ध॒रुणो॑ऽसि॒ वंस॑गोऽसि
ତୁମେ ଧାରକ; ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଆଧାର; ତୁମେ ବିଶ୍ରାମ-ସ୍ଥାନ।
Mantra 37
उ॒द॒पूर॑सि मधु॒पूर॑सि वात॒पूर॑सि
ତୁମେ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ତୁମେ ମାଧୁର୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ତୁମେ ପ୍ରାଣବାୟୁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
Mantra 38
इ॒तश्च॑ मा॒मुत॑श्चावतां य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदै॒तम्। प्र वां॑ भर॒न् मानु॑षा देव॒यन्तो॒ आ सी॑दतां॒ स्वमु॑ लो॒कं विदा॑ने
ଏଇ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଓ ସେଇ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ—ଯମଙ୍କ ଲୋକରେ ଥିବା ପରି—ଯେ ଦୁଇଜଣ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ, ସେମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ଦେବକାମୀ, ଦେବାନ୍ୱେଷୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ଜଣକୁ ଆଗକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜ ଲୋକ, ନିଜ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଜାଣି ସେଠାରେ ଉପବେଶନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 39
स्वास॑स्थे भवत॒मिन्द॑वे नो यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भिः । वि श्लोक॑ एति प॒थ्येऽव सू॒रिः शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑स ए॒तत्
ହେ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ), ଆମ ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ହେଅ। ତୁମ ଯୁଜନ (ଯୋଗ) ପାଇଁ ଆମେ ନମସ୍କାରସହ ପୁରାତନ ବ୍ରହ୍ମ-ମନ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ। ପଥ୍ୟ (ହିତକର) ପଥରେ ଏହି ଘୋଷଣା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ; ସମସ୍ତ ଅମୃତ (ଅମର) ଦେବମାନେ ଏହା ଶୁଣନ୍ତୁ।
Mantra 40
त्रीणि॑ प॒दानि॑ रु॒पो अन्व॑रोह॒च्चतु॑ष्पदी॒मन्वैतद् व्र॒तेन॑ । अ॒क्षरे॑ण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कमृ॒तस्य॒ नाभा॑व॒भि सं पु॑नाति
ରୂପ ତିନି ପଦ ଚଢ଼ିଲା, ପଛୁଆଁ ପଛୁଆଁ ଅନୁସରିଲା; ଚତୁଷ୍ପଦୀ ମାପ ମଧ୍ୟ ବ୍ରତ (ପବିତ୍ର ନିୟମ) ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଅନୁସରିଲା। ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ ଅକ୍ଷର) ଦ୍ୱାରା ସେ ଅର୍କ/ସ୍ତୁତିକୁ ପ୍ରତିମାପରେ ମାପେ; ଋତ (ଋତ-କ୍ରମ)ର ନାଭି ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧି କରେ।
Mantra 41
दे॒वेभ्यः॒ कम॑वृणीत मृ॒त्युं प्र॒जायै॒ किम॒मृतं॒ नावृ॑णीत । बृह॒स्पति॑र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ ऋषिः॑ प्रि॒यां य॒मस्त॒न्व॑१मा रि॑रेच
ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ପ୍ରଜା ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ କିଏ ବାଛିଲା? ସେ ଅମୃତତ୍ୱକୁ କାହିଁକି ବାଛିଲା ନାହିଁ? ଋଷି ବୃହସ୍ପତି ଯଜ୍ଞକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ; ଯମ ନିଜ ପ୍ରିୟ ତନୁ (ଦେହ)କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
Mantra 42
त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दोऽवा॑ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा। प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑
ହେ ଅଗ୍ନି, ହେ ଜାତବେଦସ, ତୁମେ ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ହବିଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତଳକୁ ବହି ନେଇ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଧା ସହିତ ଅର୍ପଣ କଲ; ସେମାନେ ଭୋଜନ କଲେ। ହେ ଦେବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରସ୍ତୁତ ହବିଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ କର।
Mantra 43
आसी॑नासो अरु॒णीना॑मु॒पस्थे॑ र॒यिं ध॑त्त दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य । पु॒त्रेभ्यः॑ पितर॒स्तस्य॒ वस्वः॒ प्र य॑च्छत॒ त इ॒होर्जं॑ दधात
ଅରୁଣୀମାନଙ୍କ (ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣାମାନଙ୍କ) କୋଳରେ ଆସୀନ ତୁମେ, ଦାନ କରିଥିବା ମର୍ତ୍ୟକୁ ଧନ ଦିଅ। ହେ ପିତୃମାନେ, ହେ ବସୁ-ସମୃଦ୍ଧମାନେ, ସେ ଧନ ତାହାର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଦିଅ; ସେମାନେ ଏଠାରେ ପୋଷଣ ଓ ବଳ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 44
अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑सदः सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्तो ह॒वींषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्हिषि॑ र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତା ପିତରମାନେ, ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ସଦଃସଦଃ—ଆସନ ପରେ ଆସନ—ସୁପ୍ରଣୀତୟଃ, ଆପଣମାନେ ବସନ୍ତୁ। ବର୍ହିଷି ଉପରେ ଯଥାବିଧି ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ରଖାଯାଇଥିବା ହବୀଂଷି ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମକୁ ସର୍ବବୀର (ସମସ୍ତ ଶୂର ସନ୍ତାନସହିତ) ରୟି/ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 45
उप॑हूता नः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्येऽषु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ तेऽवन्त्व॒स्मान्
ଆମ ପିତୃମାନେ—ସୋମ୍ୟ (ସୋମ-ଯୋଗ୍ୟ)—ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବର୍ହିଷ୍ୟେ (ବର୍ହିସ୍ ଉପରେ), ଏହି ପ୍ରିୟ ଓ ନିଧି-ସଦୃଶ ନିକ୍ଷେପମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସୁନ୍ତୁ। ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ଶୁଣୁନ୍ତୁ; ଅଧିକାରପୂର୍ବକ କଥା କହୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆମକୁ ସହାୟ କରି ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 46
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा अ॑नूजहि॒रे सो॑मपी॒थं वसि॑ष्ठाः । तेभि॑र्य॒मः सं॑ररा॒णो ह॒वींष्यु॒शन्नु॒शद्भिः॑ प्रतिका॒मम॑त्तु
ଯେମାନେ ଆମ ପିତାଙ୍କର ପିତୃ, ଯେମାନେ ପିତାମହ—ଯେମାନେ କ୍ରମେ ସୋମପୀଥ (ସୋମପାନ) ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯମ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ହବିଷ୍ୟମାନ ଭୋଜନ କରୁନ୍ତୁ; ସ୍ୱୟଂ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କ ସହ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ତୃପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 47
ये ता॑तृ॒षुर्दे॑व॒त्रा जेह॑माना होत्रा॒विदः॒ स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आग्ने॑ याहि स॒हस्रं॑ देवव॒न्दैः स॒त्यैः क॒विभि॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
ଯେମାନେ ଦେବଦିଗକୁ ତୃଷ୍ଣା କରିଛନ୍ତି, ତ୍ୱରାରେ ଧାଉଛନ୍ତି—ହୋତୃକର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଅର୍କ (ଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୋମ ଗଢ଼ୁଥିବାମାନେ: ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବବନ୍ଦକମାନଙ୍କ ହଜାର ସହ ଏଠାକୁ ଆସ; ସତ୍ୟ କବିମାନଙ୍କ ସହ, ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ, ଘର୍ମସଦ୍ (ଘର୍ମ ପାଖରେ ଆସୀନ) ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ।
Mantra 48
ये स॒त्यासो॑ हवि॒रदो॑ हवि॒ष्पा इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेण॑ । आग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाङ् परैः॒ पूर्वै॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
ଯେ ସତ୍ୟବାନ, ହବିର୍ଭୁଜ (ଆହୁତି-ଭୋକ୍ତା), ହବିର ରକ୍ଷକ—ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏକେ ତ୍ୱରିତ ରଥରେ—ହେ ଅଗ୍ନି, ଏଠାକୁ ଆସ; ସୁବିଦାତ୍ର (ଶୁଭ ଦାତା)ମାନଙ୍କ ସହ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓ ପୂର୍ବତନ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ, ଘର୍ମସଦ୍ (ଘର୍ମ-ବିଧିରେ ଆସନଗ୍ରହଣକାରୀ) ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ।
Mantra 49
उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवा॑म्। ऊर्ण॑म्रदाः पृथि॒वी दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्
ଏହି ମାତୃଭୂମିର ନିକଟକୁ ସରିଆସ—ବିସ୍ତାରଶୀଳ, ବିଶାଳ, ସୁସେବା (କୃପାଳୁ) ପୃଥିବୀ ପାଖକୁ। ଉଲ୍ଲ ପରି ମୃଦୁ ଏହି ପୃଥିବୀ, ଦକ୍ଷିଣାବତୀ (ଶୁଭ ଦକ୍ଷିଣ-ଭାଗ୍ୟସମୃଦ୍ଧ) ଅଟେ; ଆଗକୁ ଯିବା ପଥରେ, ସାମ୍ନାରୁ ହିଁ ସେ ତୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 50
उच्छ्व॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपसर्प॒णा। मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्येऽनं भूम ऊर्णुहि
ହେ ପୃଥିବୀ, ଉଚ୍ଛ୍ୱଞ୍ଚ ହେଉ; ତାକୁ ଦବାଇ ନ ରଖ, କ୍ଷତି ନ କର। ତାହା ପାଇଁ ସୁଲଭ ହେଉ, ସହଜରେ ସମୀପଗମ୍ୟ ହେଉ। ଯେପରି ମା ନିଜ ବସ୍ତ୍ରର ମୋଡ଼ରେ ପୁଅକୁ ଢାକେ, ସେପରି ହେ ମାଟି, ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଆବରଣ କର।
Mantra 51
उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम्। ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतः॑ स्यो॒ना वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑
ଉଦ୍ଧତ ହୋଇ ଉଠୁଥିବା ପୃଥିବୀ ସୁସ୍ଥିର ଓ ଶୁଭ ଭାବେ ଦଢ଼ ରହୁ; ତା’ଉପରେ ହଜାର ମାପିତ ଭାଗ ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତୁ। ଘୃତ ଝରୁଥିବା, ସୁଖଦ ସେ ଗୃହମାନେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଦିନ ଶରଣ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 52
उत् ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत् परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षम्। ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयन्ति ते॒ तत्र॑ य॒मः साद॑ना ते कृणोतु
ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଉପରେ ଭରସା ଦେଇ ଦଢ଼ କରୁଛି, ଏହି ପ୍ରଦେଶକୁ ଚାରିପାଖେ ସ୍ଥାପନ କରି—ମୋତେ କୌଣସି କ୍ଷତି ନ ହେଉ। ଏହି ସ୍ଥୂଣାକୁ ପିତୃମାନେ ତୋ ପାଇଁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ଯମ ତୋ ପାଇଁ ଆସନ, ନିବାସସ୍ଥାନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 53
इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः॑ प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना॑म्। अ॒यं यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑न् दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्
ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଚମସକୁ ଉଲଟାଇ ଦିଅନି, କ୍ଷତି କରନି—ଏହା ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ସୋମ୍ୟମାନଙ୍କୁ (ସୋମାର୍ହମାନଙ୍କୁ) ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ। ଏହା ଦେବପାନର ଚମସ; ତାହାରେ ଅମୃତ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଉଲ୍ଲସିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 54
अथ॑र्वा पू॒र्णं च॑म॒सं यमिन्द्रा॒याबि॑भर्वा॒जिनी॑वते । तस्मि॒न् कृणोति सुकृ॒तस्य॑ भ॒क्षं तस्मि॒निन्दुः॑ पवते विश्व॒दानी॑म्
ଅଥର୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚମସ (ପାତ୍ର) ବହନ କରି ଆଣେ—ଯାହାକୁ ସେ ବିଜୟଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ। ସେଥିରେ ସେ ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମ/ପୁଣ୍ୟ)ର ଭାଗ ଗଢ଼େ; ସେଥିରେ ହିଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମବିନ୍ଦୁ) ସର୍ବଦାନୀ—ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦାନ ବିତରଣ କରୁଥିବା—ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
Mantra 55
यत् ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः । अ॒ग्निष्टद् वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णां आ॑वि॒वेश॑
ତୋତେ ଯେ କଳା ପକ୍ଷୀ ଆଘାତ କରିଛି, କିମ୍ବା ପିପିଳିକା, କିମ୍ବା ସର୍ପ, ଅଥବା କୌଣସି ହିଂସ୍ର ପଶୁ—ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବିଷନାଶକ ପ୍ରତିବିଷ (ଅଗଦ) କରୁ; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସୋମ ମଧ୍ୟ (ସହାୟ ହେଉ)।
Mantra 56
पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं पयः॑ । अ॒पां पय॑सो॒ यत् पय॒स्तेन॑ मा स॒ह शु॑म्भतु
ହେ ଦୁଗ୍ଧମୟ ଔଷଧିମାନେ, ମୋର ନିଜ ଦୁଗ୍ଧ—ଜୀବନରସ—ଦୁଗ୍ଧମୟ କର। ଜଳମାନଙ୍କ ଦୁଗ୍ଧରୁ ଯେ ଦୁଗ୍ଧ ଅଛି, ସେହି ଦୁଗ୍ଧଦ୍ୱାରା, ସହିତେ, ମୋତେ ଶୋଭାମୟ ଓ ବଳବାନ କର।
Mantra 57
इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं स्पृ॑शन्ताम्। अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑
ଏହି ନାରୀମାନେ—ଅବିଧବା, ସୁପତ୍ନୀ—ଅଞ୍ଜନ ଓ ସର୍ପିଷା (ଘିଅ) ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଲେପ-ସ୍ପର୍ଶ କରୁନ୍ତୁ। ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତିଯୁକ୍ତ, ରୋଗରହିତ, ସୁରତ୍ନସମୃଦ୍ଧ—ମାତୃମାନେ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନରେ ଗର୍ଭ-ୟୋନିରେ ଆରୋହଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 58
सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्योऽमन्। हि॒त्वाव॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वाऽ सु॒वर्चाः॑
ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ସଂଗତିରେ ଯା; ଯମଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ, ଇଷ୍ଟା–ପୂର୍ତ (ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ) ସହ ମଧ୍ୟ—ପରମ ବ୍ୟୋମରେ। ସମସ୍ତ ଦୋଷ-କଳଙ୍କ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁନଃ ତୋର ବିଶ୍ରାମ-ଧାମକୁ ଆସ; ଦେହ ସହିତ ଦୀପ୍ତ ଆତ୍ମା ଏକତାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉ।
Mantra 59
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा य आ॑विवि॒शुरु॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तेभ्यः॑ स्व॒राडसु॑नीतिर्नो अ॒द्य व॑थाव॒शं त॒न्वः कल्पयाति
ଆମ ପିତାଙ୍କର ପିତୃଗଣ, ଆମ ପିତାମହମାନେ—ଯେମାନେ ଗତ ହୋଇ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱରାଟ (ସ୍ୱୟଂ-ଶାସକ) ଅସୁନୀତି (ପ୍ରାଣ-ମାର୍ଗଦର୍ଶନ) ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମ ତନୁ (ଦେହ) ପାଇଁ ପଥର ବାଧ୍ୟତାର ଅଧୀନ ନ ଥିବା ଅବସ୍ଥା ସଜାଇ ଦେଉ।
Mantra 60
शं ते॑ नीहा॒रो भ॑वतु॒ शं ते॑ प्रु॒ष्वाव॑ शीयताम्। शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति । म॒ण्डू॒क्य॑१प्सु शं भु॑व इ॒मं स्व॑१ग्निं श॑मय
ତୋ ପାଇଁ ଶୁଭ: ତୋର ନୀହାର (କୁହୁଡ଼ି) ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ; ତୋ ପାଇଁ ଶୁଭ: ଛିଟା-ଶିଶିର ପରି ଶବନମ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଶମିତ ହେଉ। ହେ ଶୀତିକେ—ଶୀତଳତାରେ ସମୃଦ୍ଧ; ହେ ହ୍ଲାଦିକେ—ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ସମୃଦ୍ଧ। ଜଳରେ ଜନ୍ମିତ ମାଣ୍ଡୂକ୍ୟ (ବେଙ୍ଗ-ଜାତି), ତୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଏହି ସୁଅଗ୍ନି (ଶୋଭନ ଅଗ୍ନି)କୁ ତୁ ଶମାଇ ଦେ।
Mantra 61
वि॒वस्वा॑न्नो॒ अभ॑यं कृणोतु॒ यः सु॒त्रामा॑ जी॒रदा॑नुः सु॒दानुः॑ । इ॒हेमे वी॒रा ब॒हवो॑ भवन्तु॒ गोम॒दश्व॑व॒न्मय्य॑स्तु पु॒ष्टम्
ବିବସ୍ୱାନ୍ ଆମ ପାଇଁ ଅଭୟ ଘଟାଉନ୍ତୁ—ସେ ସୁତ୍ରାମା (ସୁ-ରକ୍ଷକ), ଦୀର୍ଘକାଳ ଟିକିଥିବା ଦାନଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଉଦାର ଦାତା। ଏଠାରେ ଆମ ଏହି ବୀରମାନେ ଅନେକ ହେଉନ୍ତୁ; ମୋ ଭିତରେ ପୁଷ୍ଟି ରହୁ—ଗୋଧନ-ସମୃଦ୍ଧ, ଅଶ୍ୱଧନ-ସମୃଦ୍ଧ, କଲ୍ୟାଣକାରୀ।
Mantra 62
वि॒वस्वा॑न् नो अमृत॒त्वे द॑धातु॒ परै॑तु मृ॒त्युर॒मृतं॑ न॒ ऐतु॑ । इ॒मान् र॑क्षतु॒ पुरु॑षा॒ना ज॑रि॒म्णो मो ष्वेऽषा॒मस॑वो य॒मं गुः॑
ବିବସ୍ୱାନ୍ ଆମକୁ ଅମୃତତ୍ୱରେ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ; ମୃତ୍ୟୁ ଦୂରେ ଯାଉ—ଅମୃତ (ଅମର ତତ୍ତ୍ୱ) ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ସେ ଏହି ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଜରିମ୍ନ (କ୍ଷୟକାରୀ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା)ରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ନିଜ ଯଥାସନରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହି, ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ବାହାରି ନଯାଉ।
Mantra 63
यो द॒ध्रे अ॒न्तरि॑क्षे॒ न म॒ह्ना पि॑तॄ॒णां क॒विः प्रम॑तिर्मती॒नाम्। तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्
ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ନିଜ ମହିମାରେ ସ୍ଥିତ—ପିତୃମାନଙ୍କ କବି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମତିମାନଙ୍କ ପ୍ରମତି (ପୂର୍ବବିଚାର/ପ୍ରେରକ ବୁଦ୍ଧି)—ତାଙ୍କୁ, ହେ ବିଶ୍ୱମିତ୍ରମାନେ, ହବିଷ୍ୟଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚନା କର। ସେଇ ଯମ ଆମ ପାଇଁ ଜୀବନକୁ ନେଇ ଆହୁରି ଆଗକୁ ଯିବା ପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 64
आ रो॑हत॒ दिव॑मुत्त॒मामृष॑यो॒ मा बि॑भीतन । सोम॑पाः॒ सोम॑पायिन इ॒दं वः॑ क्रियते ह॒विरग॑न्म॒ ज्वोति॑रुत्त॒मम्
ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କର; ହେ ଋଷିମାନେ, ଭୟ କରନି। ହେ ସୋମପାଃ, ସୋମପାୟିନମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ହବି ସମ୍ପାଦିତ; ଆମେ ପରମ ଜ୍ୟୋତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛୁ।
Mantra 65
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॑दुप॒मामुदा॑नड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध
ମହା କେତୁ (ଧ୍ୱଜ/ଚିହ୍ନ) ସହ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ; ବୃଷଭ ପରି ସେ ଦୁଇ ଲୋକ—ଦିବ ଓ ପୃଥିବୀ—ପ୍ରତି ଗର୍ଜନ କରେ। ସ୍ୱର୍ଗର ଅତି ସୀମାରୁ ନିକଟତମ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଉଛଳିଉଠିଲା; ଜଳମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥରେ ମହିଷ (ମହାନ) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।
Mantra 66
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत् पत॑न्तं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ यो नौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम्
ନାକେ (ଆକାଶ-ଗୁମ୍ବଜରେ) ତୁମକୁ—ସୁପର୍ଣ, ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବାନ—ଉପରେ ନିକଟରେ ଉଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ଚିହ୍ନିଲେ; ହୃଦୟରେ ବିବେକ କରି ସେମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ପକ୍ଷବାନ, ବରୁଣଙ୍କ ଦୂତ, ଯମଙ୍କ—ଆମ ପାଇଁ ଶକୁନ-ପକ୍ଷୀ, ଦ୍ରୁତ ଭ୍ରମଣକାରୀ ତୁମେ ଅଟ।
Mantra 67
इन्द्र॒ क्रतुं॑ न॒ आ भ॑र पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा॑ । शिक्षा॑ णो अ॒स्मिन् पु॑रुहूत॒ याम॑नि जी॒वा ज्योति॑रशीमहि
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଖକୁ କ୍ରତୁ (ଦୃଢ ସଙ୍କଳ୍ପ-ଶକ୍ତି) ଆଣିଦିଅ—ଯେପରି ପିତା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି। ହେ ପୁରୁହୂତ, ଏହି ଆମ ଯାତ୍ରାପଥରେ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ; ଜୀବନ୍ତ ଥାଇ ଆମେ ଜ୍ୟୋତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା।
Mantra 68
अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
ଅପୂପ (ଯଜ୍ଞ-ପୁରୀ) ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ଯେ କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ—ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ହେଉନ୍ତୁ; ସ୍ୱଧାବନ୍ତ (ସ୍ୱଧା-ଯୁକ୍ତ), ମଧୁମନ୍ତ (ମଧୁ-ସମୃଦ୍ଧ) ଏବଂ ଘୃତଶ୍ଚୁତ (ଘିଅ ଝରୁଥିବା) ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 69
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्रा स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तु वि॒भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଛିଟାଉଥିବା, ତିଳମିଶ୍ରିତ, ସ୍ୱଧାବତୀଃ (ସ୍ୱଧା-ସମୃଦ୍ଧ) ଧାନ୍ୟ—ସେଗୁଡ଼ିକ ସବୁ ତୋର ହେଉ; ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଭ୍ୱୀଃ, ପ୍ରଭ୍ୱୀଃ—ପ୍ରଚୁର ଓ ପ୍ରବଳ—ହେଉ। ଏବଂ ଯମ ରାଜା କାଳକ୍ରମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୋ ପାଇଁ ସ୍ୱୀକାର/ମାନ୍ୟ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 70
पुन॑र्देहि वनस्पते॒ य ए॒ष निहि॑त॒स्त्वयि॑ । यथा॑ य॒मस्य॒ साद॑न॒ आसा॑तै वि॒दथा॒ वद॑न्
ହେ ବନସ୍ପତେ, ପୁନର୍ବାର ଫେରାଇ ଦିଅ—ଏହା ଯାହା ତୋ ଭିତରେ ନିହିତ ଅଛି। ଯେପରି ବିଧଥା (ବିଧି/ନିୟମ) କଥାଇ ଥାଇ ସେ ଯମସ୍ୟ ସାଦନ—ଯମଙ୍କ ଆସନ/ନିବାସ—କୁ ପହଞ୍ଚିପାରୁ।
Mantra 71
आ र॑भस्व जातवेद॒स्तेज॑स्व॒द्धरो॑ अस्तु ते । शरी॑रमस्य॒ सं द॒हाथै॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के
ହେ ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି), ଏହାକୁ ଧର; ତୋର ତେଜସ୍ବୀ ଧାରଣ-ଶକ୍ତି ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଏହି ପୁରୁଷର ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦହନ କର; ଏବଂ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ସୁକୃତବାନମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସ୍ଥାପିତ କର।
Mantra 72
ये ते॒ पूर्वे॒ परा॑गता॒ अप॑रे पि॒तर॑श्च॒ ये। तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु श॒तधा॑रा व्युन्द॒ती
ତୋର ଯେ ପୂର୍ବ ପିତୃମାନେ ଦୂରକୁ ଗତ, ଏବଂ ଯେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତର କୁଳ୍ୟା ବହି ବାହାରୁ; ଶତଧାରା ପ୍ରବାହ ଉଦ୍ଗମ ହୋଇ ବ୍ୟାପିଯାଉ।
Mantra 73
ए॒तदा रो॑ह॒ वय॑ उन्मृजा॒नः स्वा इ॒ह बृ॒हदु॑ दीदयन्ते । अ॒भि प्रेहि॑ मध्य॒तो माप॑ हास्थाः पितॄ॒नां लो॒कं प्र॑थ॒मो यो अत्र॑
ଏହି ପଥକୁ ଆରୋହଣ କର; ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ। ଏଠାରେ ତୋର ନିଜ ତେଜ ମହାନ ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ। ମଧ୍ୟଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆଗେଇଯା; ପାଶେ ହଟି ନ ରୁହ: ପିତୃଲୋକରେ—ଏଠାରେ ଯେ ପହଞ୍ଚେ ସେଇ ପ୍ରଥମ।
Aghnyā is the ‘cow not to be slain,’ a symbol of inviolate auspiciousness and right order. Here she functions as a benevolent guide who knows the human world and conducts the deceased along the gods’ path toward heaven.
Yama is portrayed as the first mortal to die and the king of the ancestral realm. Honoring him with havis seeks lawful admission of the deceased into the ancestral gathering-place and prevents disorder for the living.
They recall the Pitṛs as successful ritual workers who strengthened key gods and established a protected, prosperous enclosure for descendants. This frames the funeral rite as part of an ongoing ancestral protection that stabilizes the community after death.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.