Sukta 4
Rishi: Atharvanic tradition (funerary book; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions)
Devata: Lokakṛt/Pathikṛt powers (a class of invoked recipients; often treated as divine/ancestral order-establishers)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant cadence; with Atharvanic stylistic variation)
AV 18.4 ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି–ପିତୃୟ ଲିଟର୍ଜି, ଯାହା ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ଥିର କରେ ଏବଂ ହବି ଓ ପରଲୋକଗତକୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ “ପୁରୁଣା ପଥ” ଅନୁସାରେ ନେଇଯାଏ। ଏଥିରେ ପୁନଃପୁନଃ ଆହୁତିକୁ ଆସନ ଦିଆଯାଏ, ଅଧିକାରୀ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ—ବିଶେଷକରି ଲୋକକୃତ/ପଥିକୃତ (‘ଲୋକ- ଓ ପଥ-ନିର୍ମାତା’) ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ—ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ-କ୍ରିୟାର ସମଗ୍ର ପରିସରରେ ନିର୍ବାଧ ଗତି, ସୁରକ୍ଷା, ଓ ଭାଗବଣ୍ଟନର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
पितृमेधः। (८६ ककुम्मती, ८७ शंकुमती), ८८ त्र्यवसाना पथ्यापङ्क्तिः, ८९ पञ्चपदा पथ्यापङ्क्तिः। आ रो॑हत॒ जनि॑त्रीं जा॒तवे॑दसः पितृ॒याणैः सं व॒ आ रो॑हयामि । अवा॑ड्ढ॒व्येषि॒तो ह॑व्य॒वाह ईजा॒नं यु॒क्ताः सु॒कृतां॑ धत्त लो॒के
ପିତୃମେଧ। ପିତୃମାନଙ୍କ ପଥରେ ଜନିତ୍ରୀ (ଜନନୀ)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆରୋହଣ କର; ଜାତବେଦସ ସହିତ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଏକସାଥି ଆରୋହଣ କରାଉଛି। ହବି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହବ୍ୟବାହ (ଅଗ୍ନି) ତଳୁଠାରୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି; ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯଜମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଲୋକରେ ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମର ପୁଣ୍ୟ) ଦାନ କର।
Mantra 2
दे॒वा य॒ज्ञमृ॒तवः॑ कल्पयन्ति ह॒विः पु॑रो॒डाशं॑ स्रु॒चो य॑ज्ञायु॒धानि॑ । तेभि॑र्याहि प॒थिभि॑र्देव॒यानै॒र्यैरी॑जा॒नाः स्व॒र्गं यन्ति॑ लो॒कम्
ଦେବମାନେ—ଋତୁମାନେ—ଯଜ୍ଞକୁ ସଜାନ୍ତି: ହବିଃ, ପୁରୋଡାଶ (ଯଜ୍ଞ-କେକ), ସ୍ରୁଚ (ହୋମ-ଚମଚ), ଯଜ୍ଞାୟୁଧ (ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ)। ସେହି ଦେବଯାନ ପଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆଗେ ବଢ଼; ଯେହି ପଥରେ ଯଜମାନମାନେ ଯଜ୍ଞ କରି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
Mantra 3
ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मनु॑ पश्य सा॒ध्वङ्गि॑रसः सु॒कृतो॑ येन॒ यन्ति॑ । तेभि॑र्याहि प॒थिभिः॑ स्व॒र्गं यत्रा॑दि॒त्या मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति तृ॒तीये॒ नाके॒ अधि॒ वि श्र॑यस्व
ଋତର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସେହି ପଥକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖ, ହେ ଅଙ୍ଗିରସ; ଯେହି ପଥରେ ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମୀ) ଯାଆନ୍ତି। ସେହି ପଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମଧୁ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି; ତୃତୀୟ ନାକରେ (ଉଚ୍ଚ ଗଗନରେ) ସେଠାରେ ତୁମେ ସ୍ଥିର ଆଶ୍ରୟ ନିଅ।
Mantra 4
त्रयः॑ सुप॒र्णा उप॑रस्य मा॒यू नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ वि॒ष्टपि॑ श्रि॒ताः । स्व॒र्गा लो॒का अ॒मृते॑न वि॒ष्ठा इष॒मूर्जं॒ यज॑मानाय दुह्राम्
ତିନି ସୁପର୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ-ସଦୃଶ/ପାଖିଳା) ଉପର ପ୍ରଦେଶର ଆଧାର; ସ୍ୱର୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ, ବିଶାଳ ବିଷ୍ଟପରେ ସ୍ଥିର ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ। ସ୍ୱର୍ଗଲୋକମାନେ ଅମୃତରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଧା; ସେମାନେ ଯଜମାନ ପାଇଁ ଇଷ (ପୋଷଣ) ଓ ଊର୍ଜ (ଶକ୍ତି) ଦୋହି ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 5
जु॒हूर्दा॑धार॒ द्यामु॑प॒भृद॒न्तरि॑क्षं ध्रु॒वा दा॑धार पृथि॒वीं प्र॑ति॒ष्ठाम्। प्रती॒मां लो॒का घृ॒तपृ॑ष्ठाः स्व॒र्गाः कामं॑कामं॒ यज॑मानाय दुह्राम्
ଜୁହୂ ଦ୍ୟାମ୍ (ଆକାଶ)କୁ ଧାରଣ କରିଛି; ଉପଭୃତ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ; ଧ୍ରୁବା ପୃଥିବୀକୁ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛି। ପ୍ରତିଉତ୍ତରରେ, ଘୃତପୃଷ୍ଠ (ଘିଅ-ପୃଷ୍ଠ ଥିବା) ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଲୋକମାନେ ଯଜମାନ ପାଇଁ କାମନା ଉପରେ କାମନା—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା—ଦୁଧ ପରି ଦୋହି ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 6
ध्रुव॒ आ रो॑ह पृथि॒वीं वि॒श्वभो॑जसम॒न्तरि॑क्षमुपभृदा क्र॑मस्व । जुहु॒ द्यां ग॑च्छ॒ यज॑मानेन सा॒कं स्रु॒वेण॑ व॒त्सेन॒ दिशः॒ प्रपी॑नाः॒ सर्वा॑ धु॒क्ष्वाहृ॑ण्यमानः
ଧ୍ରୁବ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଆରୋହଣ କର; ଉପଭୃତ୍ (ଉପଭୃତ) ଲଡ଼ଲ ସହ ସର୍ବଭୋଜସ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ପଦକ୍ଷେପ କର। ଜୁହୁ: ଯଜମାନ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯା; ସ୍ରୁବ ସହ, ବତ୍ସ ସହ, ପ୍ରପୀନ (ପୂର୍ଣ୍ଣ) ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ—ଏଠାରେ ଦୁହି ନେ, ଆହୃଣ୍ୟମାନ (ଏଠାକୁ ଆକର୍ଷିତ) ହୋଇ।
Mantra 7
ती॒र्थैस्त॑रन्ति प्र॒वतो॑ म॒हीरिति॑ यज्ञ॒कृतः॑ सु॒कृतो॒ येन॒ यन्ति॑ । अत्रा॑दधु॒र्यज॑मानाय लो॒कं दिशो॑ भू॒तानि॒ यदक॑ल्पयन्त
“ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ମହା ଢାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି”—ଏଭଳି ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ସୁକୃତ (ପୁଣ୍ୟବାନ) ଲୋକ ସେଇ ମାର୍ଗରେ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେମାନେ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲୋକ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯେତେବେଳେ ଦିଗମାନେ ଓ ଭୂତ-ପ୍ରାଣୀମାନେ ସବୁକିଛି ଯଥାବିଧି ସଜାଇଲେ।
Mantra 8
अङ्गि॑रसा॒मय॑नं॒ पूर्वो॑ अ॒ग्निरा॑दि॒त्याना॒मय॑नं॒ गार्ह॑पत्यो॒ दक्षि॑णाना॒मय॑नं दक्षिणा॒ग्निः । म॒हि॒मान॑म॒ग्नेर्विहि॑तस्य॒ ब्रह्म॑णा॒ सम॑ङ्गः॒ सर्व॒ उप॑ याहि श॒ग्मः
ପୂର୍ବ ଅଗ୍ନି ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କର ଆୟନ (ମାର୍ଗ) ଅଟେ; ଗାର୍ହପତ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ଆୟନ; ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଆୟନ। ହେ ସହାୟକ (ଶଗ୍ମ) ଦେବ! ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା—ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ—ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ଥାପିତ ଅଗ୍ନିର ମହିମା ପାଖକୁ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେ।
Mantra 9
पूर्वो॑ अ॒ग्निष्ट्वा॑ तपतु॒ शं पु॒रस्ता॒च्छं प॒श्चात् त॑पतु॒ गार्ह॑पत्यः । द॒क्षि॒णा॒ग्निष्टे॑ तपतु॒ शर्म॒ वर्मो॑त्तर॒तो म॑ध्य॒तो अ॒न्तरि॑क्षाद् दि॒शोदि॑शो अग्ने॒ परि॑ पाहि घो॒रात्
ପୂର୍ବ ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ସାମ୍ନାରୁ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ତାପିତ କରୁ; ପଛରୁ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଗାର୍ହପତ୍ୟ ତାପିତ କରୁ। ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନି ତୁମକୁ ତାପିତ କରୁ—ଶର୍ମ (ଆଶ୍ରୟ), ବର୍ମ (କବଚ)—ଉତ୍ତରରୁ, ମଧ୍ୟରୁ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷରୁ। ହେ ଅଗ୍ନେ! ଦିଗଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଘୋର ଭୟରୁ ତୁମେ ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ଷା କର।
Mantra 10
यू॒यम॑ग्ने॒ शंत॑माभिस्त॒नूभि॑रीजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। अश्वा॑ भू॒त्वा पृ॑ष्टि॒वाहो॑ वहाथ॒ यत्र॑ दे॒वैः स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति
ହେ ଅଗ୍ନି, ସର୍ବାଧିକ କଲ୍ୟାଣମୟ ତୁମ ତନୁମାନ (ରୂପ) ସହିତ ଯଜମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚାଅ। ପୃଷ୍ଠବାହ ଅଶ୍ୱ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ବହନ କର—ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସେମାନେ ସହ-ଉତ୍ସବର ଆନନ୍ଦରେ ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 11
शम॑ग्ने प॒श्चात् त॑प॒ शं पु॒रस्ता॒च्छमु॑त्त॒राच्छम॑ध॒रात् त॑पैनम्। एक॑स्त्रे॒धा विहि॑तो जातवेदः स॒म्यगे॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के
ହେ ଅଗ୍ନି, ପଛଦିଗରୁ କଲ୍ୟାଣ ସହ ତାଙ୍କୁ ତପାଅ; ସାମ୍ନାଦିଗରୁ କଲ୍ୟାଣ ସହ; ଉତ୍ତରଦିଗରୁ କଲ୍ୟାଣ ସହ; ତଳଦିଗରୁ କଲ୍ୟାଣ ସହ ତାଙ୍କୁ ତପାଅ। ହେ ଜାତବେଦସ, ତୁମେ ଏକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିଧା ବିହିତ; ତାଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥଭାବେ ସୁକୃତମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସ୍ଥାପିତ କର।
Mantra 12
शम॒ग्नयः॒ समि॑द्धा॒ आ र॑भन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः । शृ॒तं कृ॒ण्वन्त॑ इ॒ह माव॑ चिक्षिपन्
କଲ୍ୟାଣ ସହ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ଅଗ୍ନିମାନେ ଧରୁନ୍ତୁ—ହେ ଜାତବେଦସମାନେ—ମୋର ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ମେଧ୍ୟ (ଯଜ୍ଞ-ଶୁଦ୍ଧ) ତତ୍ତ୍ୱକୁ। ଏଠାରେ ତାହାକୁ ସୁସ୍ଥିର (ସୁ-ଆଧାରିତ) କରି, ତାହାକୁ ତଳେ ନ ଫେଙ୍ଗୁନ୍ତୁ।
Mantra 13
य॒ज्ञ ए॑ति॒ वित॑तः॒ कल्प॑मान ईजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। तम॒ग्नयः॒ सर्व॑हुतं जुषन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः
ଯଜ୍ଞ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ, ଯଥାବିଧି କଳ୍ପିତ ହୋଇ ଆଗେ ବଢ଼େ—ଯଜମାନଙ୍କୁ ଅଭିମୁଖ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରତି। ତାଙ୍କୁ—ସର୍ବହୁତ (ସବୁ ଅର୍ପିତ) ଥିବାକୁ—ହେ ଜାତବେଦସ ଅଗ୍ନିମାନେ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ସେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ମେଧ୍ୟ (ଯଜ୍ଞଶୁଦ୍ଧ) ଅଟେ।
Mantra 14
ई॒जा॒नश्चि॒तमारु॑क्षद॒ग्निं नाक॑स्य पृ॒ष्ठाद् दिव॑मुत् पति॒ष्यन्। तस्मै॒ प्र भा॑ति॒ नभ॑सो॒ ज्योति॑षीमान्त्स्व॒र्गः पन्थाः॑ सु॒कृते॑ देव॒यानः॑
ଯଜମାନ ନିଶ୍ଚୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଆରୋହଣ କରିଛନ୍ତି; ନାକର ପୃଷ୍ଠରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତି କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନଭଃ-ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଆଲୋକ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୁଏ—ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ, ଦେବୟାନ ମାର୍ଗ—ସୁକୃତ (ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ) ପାଇଁ।
Mantra 15
अ॒ग्निर्होता॑ध्व॒र्युष्टे॒ बह॒स्पति॒रिन्द्रो॑ ब्र॒ह्मा द॑क्षिण॒तस्ते॑ अस्तु । हु॒तोऽयं संस्थि॑तो य॒ज्ञ ए॑ति॒ यत्र॒ पूर्व॒मय॑नं हु॒ताना॑म्
ଅଗ୍ନି ତୁମର ହୋତା, ତୁମର ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ; ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମା ତୁମ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହୁନ୍ତୁ। ହୁତ ହୋଇ, ସୁସ୍ଥାପିତ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆଗେ ବଢ଼େ—ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାତନକାଳରୁ ହୁତ (ଅର୍ପିତ)ମାନଙ୍କର ଗତିପଥ ଅଛି।
Mantra 16
अ॒पू॒पवा॑न् क्षी॒रवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ)ଯୁକ୍ତ ଏବଂ କ୍ଷୀରସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ ଏଠାରେ ବସୁ। ଲୋକ-କୃତ୍ମାନଙ୍କୁ, ପଥି-କୃତ୍ମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନଙ୍କର ହୁତ-ଭାଗ (ଅର୍ପିତ ହବିଷର ଅଂଶ) ଅଛି—ତୁମେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହ।
Mantra 17
अ॒पू॒पवा॒न् दधि॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ)ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଦଧି (ଦହି)ସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ ଏଠାରେ ବସୁ। ଲୋକ-କୃତ୍ମାନଙ୍କୁ, ପଥି-କୃତ୍ମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନଙ୍କର ହୁତ-ଭାଗ (ଅର୍ପିତ ହବିଷର ଅଂଶ) ଅଛି—ତୁମେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହ।
Mantra 18
अ॒पू॒पवा॑न् द्र॒प्सवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ) ସହିତ ଏବଂ ରସର ବିନ୍ଦୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ (ପାକା ହବି) ଏଠାରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଲୋକକୃତ ଓ ପଥିକୃତ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ ହୁତଭାଗ (ହବିର ଅଂଶ) ଧାରଣ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 19
अ॒पू॒पवा॑न् घृ॒तवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ) ସହିତ ଏବଂ ଘୃତ (ଘିଅ) ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ (ପାକା ହବି) ଏଠାରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଲୋକକୃତ ଓ ପଥିକୃତ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ ହୁତଭାଗ (ହବିର ଅଂଶ) ଧାରଣ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 20
अ॒पू॒पवा॑न् मां॒सवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ) ସହିତ ଏବଂ ମାଂସଯୁକ୍ତ ଚରୁ (ପାକା ହବି) ଏଠାରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଲୋକକୃତ ଓ ପଥିକୃତ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ ହୁତଭାଗ (ହବିର ଅଂଶ) ଧାରଣ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 21
अ॒पू॒पवा॒नन्न॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ) ଓ ଅନ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ (ପାକା ହବିଷ୍ୟ) ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଲୋକକୃତଃ (ଲୋକ-ନିର୍ମାତା) ଓ ପଥିକୃତଃ (ମାର୍ଗ-ନିର୍ମାତା) ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତ (ଆହୁତି)ରେ ଭାଗୀ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 22
अ॒पू॒पवा॒न् मधु॑मांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ) ଓ ମଧୁ (ମଧୁ/ମହୁ)ର ମିଠାସରେ ସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ (ପାକା ହବିଷ୍ୟ) ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଲୋକକୃତଃ ଓ ପଥିକୃତଃ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତ (ଆହୁତି)ରେ ଭାଗୀ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 23
अ॒पू॒पवा॒न् रस॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (କେକ) ଓ ରସ (ସାର/ସ୍ୱାଦ)ରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଚରୁ (ପାକା ହବିଷ୍ୟ) ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଲୋକକୃତଃ ଓ ପଥିକୃତଃ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ—ଯେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତ (ଆହୁତି)ରେ ଭାଗୀ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 24
अ॒पू॒पवा॒नप॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ଅପୂପ (ଯଜ୍ଞ-କେକ)ରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଅପ୍/ଜଳରେ ସମୃଦ୍ଧ ଚରୁ (ପାକ ହବିଷ୍ୟ) ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଲୋକକୃତଃ (ଲୋକ-ନିର୍ମାତା) ଓ ପଥିକୃତଃ (ମାର୍ଗ-ନିର୍ମାତା) ଯେ ଦେବମାନେ—ଦେବମାନଙ୍କ ହୁତଭାଗା (ହୋମର ଭାଗ ଧାରଣକାରୀ)—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜୁଛୁ; ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 25
अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
ଅପୂପଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଯେ କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବମାନେ ତୋ ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ—ସେଗୁଡ଼ିକ ତୋର ହେଉ; ସ୍ୱଧାବନ୍ତ (ସ୍ୱଧା-ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ), ମଧୁମନ୍ତ (ମଧୁର), ଏବଂ ଘୃତଶ୍ଚୁତ (ଘିଅ ଝରୁଥିବା) ହେଉ।
Mantra 26
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्राः स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तू॒द्भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯେ ତିଳମିଶ୍ରିତ, ସ୍ୱଧା-ସମୃଦ୍ଧ ଧାନ୍ୟ ଛିଟାଉଛି—ସେସବୁ ତୋର ହେଉ; ସେମାନେ ଉଠାଇଧରୁଥିବା, ପ୍ରବଳ ହେଉନ୍ତୁ। ଏବଂ ତୋ ପାଇଁ ଯମରାଜା ସମୟକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 27
अक्षि॑तिं॒ भूय॑सीम्
ଅକ୍ଷିତତା—ଆହୁରି ଅଧିକ ପ୍ରଚୁର।
Mantra 28
द्र॒प्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ सं॒चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः॑
ବିନ୍ଦୁ (ଦ୍ରପ୍ସ) ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି—ପୃଥିବୀକୁ ଅନୁସରି, ଦ୍ୟାମ୍କୁ ଅନୁସରି, ଏହି ଯୋନିକୁ ଅନୁସରି, ଏବଂ ଯେ ପୂର୍ବତନ ଯୋନି ଅଛି ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରି। ଏକେ ଯୋନିରେ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଗତିରେ ସଞ୍ଚରୁଥିବା ସେଇ ବିନ୍ଦୁକୁ—ମୁଁ ଜୁହୋମି (ଆହୁତି) ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ସପ୍ତ ହୋତୃ-ଆହ୍ୱାନକୁ ଅନୁସରି।
Mantra 29
श॒तधा॑रं वा॒युम॒र्कं स्व॒र्विदं॑ नृ॒चक्ष॑स॒स्ते अ॒भि च॑क्षते र॒यिम्। ये पृ॒णन्ति॒ प्र च॒ यच्छ॑न्ति सर्व॒दा ते दु॑ह्रते॒ दक्षि॑णां स॒प्तमा॑तरम्
ଶତଧାରା ବାୟୁ, ଅର୍କ (ସୂର୍ଯ୍ୟ), ସ୍ୱର୍ବିଦ୍ (ସ୍ୱର୍ଗ-ଜୟକାରୀ), ନୃଚକ୍ଷସ୍ (ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିବା)—ଏମାନେ ଧନ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତି। ଯେମାନେ ପୂରଣ କରନ୍ତି ଓ ଯେମାନେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସଦା—ସେମାନେ ଦକ୍ଷିଣା (ଯଜ୍ଞିକ ପୁରସ୍କାର), ସପ୍ତମାତୃକା (ସାତ ମାତାଯୁକ୍ତା)କୁ, ଦୋହନ କରନ୍ତି।
Mantra 30
कोशं॑ दुहन्ति क॒लशं॒ चतु॑र्बिल॒मिडां॑ धे॒नुं मधु॑मतीं स्व॒स्तये॑ । ऊर्जं॒ मद॑न्ती॒मदि॑तिं॒ जने॒ष्वग्ने॒ मा हिं॑सीः पर॒मे व्योऽमन्
ସେମାନେ କୋଶ (ପାତ୍ର)କୁ ଦୋହନ କରନ୍ତି, କଳଶକୁ ମଧ୍ୟ; ଚତୁର୍ବିଲ (ଚାର ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ) ପାତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ—ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଇଡା (ପୋଷଣ) ନାମକ ମଧୁମତୀ ଧେନୁକୁ। ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ଊର୍ଜାକୁ, ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦିତିକୁ (ଅଖଣ୍ଡତା/ଅପରିମିତତା)। ହେ ଅଗ୍ନି, ପରମ ବ୍ୟୋମରେ ହିଂସା କରନି।
Mantra 31
ए॒तत् ते॑ दे॒वः स॑वि॒ता वासो॑ ददाति॒ भर्त॑वे । तत् त्वं य॒मस्य॒ राज्ये॒ वसा॑नस्ता॒र्प्यंऽ चर
ହେ (ଅମୁକ), ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦେବ ସବିତା ତୁମକୁ ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଦିଅନ୍ତି। ଏହାକୁ ପିନ୍ଧି, ଯମଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତୁମେ ସୁଖରେ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ତୃପ୍ତି ସହିତ ବିହାର କର।
Mantra 32
धा॒ना धे॒नुर॑भवद् व॒त्सो अ॑स्यास्ति॒लोऽभवत्। तां वै य॒मस्य॒ राज्ये॒ अक्षि॑ता॒मुप॑ जीवति
ଧାନା ଗାଈ ହେଲା, ଏବଂ ତାହାର ତିଳରୁ ବଛଡ଼ା ହେଲା। ସେଇ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ଯମର ରାଜ୍ୟରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବନ୍ତ ରହେ—ଅକ୍ଷୟ, କ୍ଷୟ ନ ପାଉଥିବା (ଅକ୍ଷିତା) ତାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି।
Mantra 33
ए॒तास्ते॑ असौ धे॒नवः॑ काम॒दुघा॑ भवन्तु । एनीः॒ श्येनीः॒ सरू॑पा॒ विरू॑पास्ति॒लव॑त्सा॒ उप॑ तिष्ठन्तु॒ त्वात्र॑
ତୋ ପାଇଁ ସେଠାରେ ଥିବା ଏହି ଧେନୁମାନେ କାମଦୁଘା—ଇଚ୍ଛାମତେ ଦୁଧ ଦେବାଳି—ହେଉନ୍ତୁ। ଏନୀ-ଧେନୁ, ଶ୍ୟେନୀ-ଧେନୁ, ସରୂପା ଓ ବିରୂପା, ତିଳ-ବଛଡ଼ା ଥିବା—ଏଠାରେ ତୋ ପାଖକୁ ନିକଟେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 34
एनी॒र्धा॒ना हरि॑णीः॒ श्येनी॑रस्य कृ॒ष्णा धा॒ना रोहि॑णीर्धे॒नव॑स्ते । ति॒लव॑त्सा॒ ऊर्ज॑म॒स्मै दुहा॑ना वि॒श्वाहा॑ सन्त्वनप॒स्फुर॑न्तीः
ଧାନାର ଏନୀ-ଧେନୁମାନେ—ହରିଣୀ (ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ); ଧାନାର ଶ୍ୟେନୀ-ଧେନୁମାନେ—କୃଷ୍ଣା ଓ ରୋହିଣୀ—ଏମାନେ ତୋର ଧେନୁ। ତିଳ-ବଛଡ଼ା ଥିବା, ତାହାକୁ ପୋଷଣ-ଊର୍ଜା ଦୁଧି ଦେଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିନ ପାଇଁ ଅଚଳ, ଅନପସ୍ଫୁରନ୍ତୀଃ (ନ ଡୋଳୁଥିବା) ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 35
वै॒श्वा॒न॒रे ह॒विरि॒दं जु॑होमि साह॒स्रं श॒तधा॑र॒मुत्स॑म्। स बि॑भर्ति पि॒तरं॑ पिताम॒हान् प्र॑पिताम॒हान् बि॑भर्ति॒ पिन्व॑मानः
ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କୁ ଏଠାରେ ମୁଁ ଏହି ହବିଷ୍ ଜୁହୋମି କରୁଛି—ହଜାରଗୁଣ, ଶତଧାରାଯୁକ୍ତ ଉତ୍ସ (ଝରଣା)। ସେ ପିତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ; ପିତାମହମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ; ପ୍ରପିତାମହମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରେ—ପୋଷିତ ହୋଇ, ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ବଢ଼ୁଥିବା।
Mantra 36
स॒हस्र॑धारं श॒तधा॑र॒मुत्स॒मक्षि॑तं व्य॒च्यमा॑नं सलि॒लस्य॑ पृ॒ष्ठे। ऊर्जं॒ दुहा॑नमनप॒स्फुर॑न्त॒मुपा॑सते पि॒तरः॑ स्व॒धाभिः॑
ହଜାର ଧାରାଯୁକ୍ତ, ଶତ ଧାରାଯୁକ୍ତ, ଅକ୍ଷୟ ଉତ୍ସ (ଝରଣା), ଜଳର ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଯାଉଥିବା—ଊର୍ଜା (ପୋଷଣ)କୁ ଦୁଧ ପରି ଦୋହି ଦେଉଥିବା, କେବେ ନ ଅସ୍ଥିର—ତାହାକୁ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱଧା-ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରନ୍ତି।
Mantra 37
इ॒दं कसा॑म्बु॒ चय॑नेन चि॒तं तत् स॑जाता॒ अव॑ पश्य॒तेत॑ । मर्त्यो॒ऽयम॑मृत॒त्वमे॑ति॒ तस्मै॑ गृ॒हान् कृ॑णुत याव॒त्सब॑न्धु
ଏହି କସା-ଜଳ, ଚୟନ (ସଂଚୟ/ସଜାଣ) ଦ୍ୱାରା ଚିତିତ—ହେ ସଜାତ ବନ୍ଧୁମାନେ, ତାହାକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖ। ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତେଣୁ ତାହା ପାଇଁ, ସମ୍ବନ୍ଧ ଯେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, ସେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କର।
Mantra 38
इ॒हैवैधि॑ धन॒सनि॑रि॒हचि॑त्त इ॒हक्र॑तुः । इ॒हैधि॑ वी॒र्यऽवत्तरो वयो॒धा अप॑राहतः
ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳି-ଫୁଲି ଉଠ—ଧନ ଜିତୁଥିବା ହେଅ; ଏଠାରେ ତୋର ଚିତ୍ତ ରହୁ, ଏଠାରେ ତୋର ସଙ୍କଳ୍ପ ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଏଠାରେ ତୁ ଅଧିକ ପୁରୁଷବୀର୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ବୃଦ୍ଧି ପା; ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦାତା, ଅପରାଜିତ ରୁହ।
Mantra 39
पु॒त्रं पौत्र॑मभित॒र्पय॑न्ती॒रापो॒ मधु॑मतीरि॒माः । स्व॒धां पि॒तृभ्यो॑ अ॒मृतं॒ दुहा॑ना॒ आपो॑ दे॒वीरु॒भयां॑स्तर्पयन्तु
ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରକୁ ତୃପ୍ତ କରୁଥିବା ଏହି ମଧୁମୟ ଜଳଗୁଡ଼ିକ—ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା ନାମକ ଅମୃତସମ ରସକୁ ଦୋହି ବାହାର କରୁଛି। ଦେବୀ ଜଳମାନେ, ସେମାନେ ଉଭୟଙ୍କୁ (ବଂଶଜ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ) ତୃପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Mantra 40
आपो॑ अ॒ग्निं प्र हि॑णुत पि॒तॄंरुपे॒मं य॒ज्ञं पि॒तरो॑ मे जुषन्ताम्। आसी॑ना॒मूर्ज॒मुप॒ ये सच॑न्ते॒ ते नो॑ र॒यिं सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छान्
ହେ ଜଳମାନେ, ଅଗ୍ନିକୁ ଆଗେ ପ୍ରେରଣ କର; ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ସମୀପେ ଆଣ। ମୋର ପିତୃମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଯେମାନେ ଆସୀନ ହୋଇ ପୋଷଣ-ଊର୍ଜା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମକୁ ସର୍ବବୀର-ସମୃଦ୍ଧ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ତାହାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ।
Mantra 41
समि॑न्धते॒ अम॑र्त्यं हव्य॒वाहं॑ घृत॒प्रिय॑म्। स वे॑द॒ निहि॑तान्नि॒धीन् पि॒तॄ॒न् प॑रा॒वतो॑ ग॒तान्
ସେମାନେ ଅମର୍ତ୍ୟକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି—ହବ୍ୟବାହ, ଘୃତପ୍ରିୟ। ସେ ନିହିତ ନିଧିମାନଙ୍କୁ ଜାଣେ: ପରାବତ (ଦୂର ଲୋକ)କୁ ଗତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ।
Mantra 42
यं ते॑ म॒न्थं यमो॑द॒नं यन्मां॒सं नि॑पृ॒णामि॑ ते । ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
ହେ (ପିତୃ/ପ୍ରେତ), ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେ ମନ୍ଥ (ମଥିତ ପାନୀୟ) ଦେଉଛି, ଯେ ଯମଙ୍କ ଓଦନ (ଅନ୍ନ/ଖୀର) ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ଏବଂ ଯେ ମାଂସ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂରଣ କରୁଛି—ସେସବୁ ତୁମର ହେଉ; ସ୍ୱଧା-ଯୁକ୍ତ, ମଧୁର ଏବଂ ଘୃତରେ ଝରୁଥିବା ହେଉ।
Mantra 43
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्राः स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तू॒द्भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
ହେ (ପିତୃ/ପ୍ରେତ), ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଯେ ଧାନା (ଅନ୍ନକଣ) ଛିଟାଉଛି, ତିଳ-ମିଶ୍ରିତ ଏବଂ ସ୍ୱଧା-ଯୁକ୍ତ—ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ହେଉ; ପ୍ରଚୁର ଓ ପ୍ରବଳ ହେଉ; ତୁମ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯମରାଜା ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 44
इ॒दं पूर्व॒मप॑रं नि॒यानं॒ येना॑ ते॒ पूर्वे॑ पि॒तरः॒ परे॑ताः । पु॒रो॒ग॒वा ये अ॑भि॒शाचो॑ अस्य॒ ते त्वा॑ वहन्ति सु॒कृता॑मु लो॒कम्
ଏହା ପୂର୍ବର ଓ ପରର ନେଇଯିବା ପଥ—ଯେ ପଥରେ ତୁମ ପୂର୍ବଜ ପିତୃମାନେ ପରଲୋକକୁ ଗଲେ। ଗୋଧନ ସହ ଆଗେ ଚାଲୁଥିବା ସେ ପୁରୋଗବମାନେ, ଏହାର ଶତ୍ରୁ-ଅଭିଚାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବାମାନେ—ସେମାନେ ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚୟ ସୁକୃତ (ପୁଣ୍ୟବାନ) ଲୋକଙ୍କ ଲୋକକୁ ବହିନେଇଯାନ୍ତି।
Mantra 45
सर॑स्वतीं देव॒यन्तो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वतीमध्व॒रे ता॒यमा॑ने । सर॑स्वतीं सु॒कृतो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वती दा॒शुषे॑ वार्यं॑ दात्
ଦେବକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି—ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟା) ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ। ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମୀ) ଲୋକେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଦାଶୁଷ (ଅର୍ପଣକାରୀ ଯଜମାନ)ଙ୍କୁ ସରସ୍ୱତୀ ଇଚ୍ଛିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 46
सर॑स्वतीं पि॒तरो॑ हवन्ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः । आ॒सद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वमनमी॒वा इष॒ आ धे॑ह्य॒स्मे
ପିତୃମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଦକ୍ଷିଣା-ଦାନ ଯଜ୍ଞକୁ ତାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଦ୍ରୁତ କରେ। ଏହି ବର୍ହିଷ ଉପରେ ଆସୀନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କର; ଅନାମୀବ (ଅହିତରହିତ) ହୋଇ, ଆମ ପାଇଁ ପୋଷଣର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 47
सर॑स्वति॒ या स॒रथं॑ य॒याथो॒क्थैः स्व॒धाभि॑र्देवि पि॒तृभि॒र्मद॑न्ती । स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒डो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानाय धेहि
ହେ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ! ଯେ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ଏକେ ରଥରେ ଯାଇ, ସ୍ତୁତି ଓ ସ୍ୱଧା-ଅର୍ପଣରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛ—ଏଠାରେ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଇଡା (ଇଳା)ର ଭାଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର; ସହସ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ, ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ସେହି ଭାଗ, ଧନବୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପୋଷ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେହ।
Mantra 48
पृ॒थि॒वीं त्वा॑ पृथि॒व्यामा वे॑शयामि दे॒वो नो॑ धा॒ता प्र ति॑रा॒त्यायुः॑ । परा॑परैता वसु॒विद् वो अ॒स्त्वधा॑ मृ॒ताः पि॒तृषु॒ सं भ॑वन्तु
ପୃଥିବୀରେ, ପୃଥିବୀର ଭିତରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନିବେଶ କରୁଛି। ଦେବ ଧାତୃ ଆମ ପାଇଁ ଆୟୁକୁ ଦୀର୍ଘ କରୁନ୍ତୁ। ତୁମର ଏହି ପରା-ଅପର (ଏଠାରୁ ସେଠାକୁ) ଗମନ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବସୁ-ବିଦ୍—ଧନ ଖୋଜିଦେବା—ହେଉ; ତାପରେ ମୃତମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 49
आ प्र च्य॑वेथा॒मप॒ तन्मृ॑जेथां॒ यद् वा॑मभि॒भा अत्रो॒चुः । अ॒स्मादेत॑म॒घ्न्यौ तद् वशी॑यो दा॒तुः पि॒तृष्वि॒हभो॑जनौ॒ मम॑
ଆଗକୁ ଚାଲ; ଏବଂ ସେହି ଦାଗକୁ ପୋଛି ଦିଅ—ଏଠାରେ ଲୋକେ ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯେ ଶତ୍ରୁବାଣୀ କହିଛନ୍ତି, ସେହିଟି। ଏହି ପୁରୁଷଠାରୁ ତାହାକୁ ଦୂରେ ହଟାଅ, ହେ ଅଘ୍ନ୍ୟା ଯୁଗଳ! ତାହାକୁ ଅଧିକ ବଶ୍ୟ କର—ତୁମେ ଦୁଇଜଣ, ଏଠାରେ ମୋର ସହଭାଗୀ, ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ଦାତାଙ୍କ ଭୋଜନର ଭାଗୀଦାର।
Mantra 50
एयम॑ग॒न् दक्षि॑णा भद्र॒तो नो॑ अ॒नेन॑ द॒त्ता सु॒दुघा॑ वयो॒धाः । यौव॑ने जी॒वानु॑प॒पृञ्च॑ती ज॒रा पि॒तृभ्य॑ उप॒संप॑राणयादि॒मान्
ଏଠାକୁ ଦକ୍ଷିଣା ଆସିଛି—ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାରିଣୀ। ଏହି ଦାନ ଯଥାବିଧି ଦିଆଗଲେ ସେ ସୁଦୁଘା (ଭଲ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା), ବୟୋଧା (ବଳ-ବର୍ଧକ) ହୁଏ। ଯୌବନରେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସିଞ୍ଚିତ କରୁ; ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଜରା ନିକଟ ଆସେ, ସେ ଏମାନଙ୍କୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପହଞ୍ଚାଇ, ପାର କରାଉ।
Mantra 51
इ॒दं पि॒तृभ्यः॒ प्र भ॑रामि ब॒र्हिर्जी॒वं दे॒वेभ्य॒ उत्त॑रं स्तृणामि । तदा रो॑ह पुरुष॒ मेध्यो॒ भव॒न् प्रति॑ त्वा जानन्तु पि॒तरः॒ परे॑तम्
ଏହି ବର୍ହିସ୍ (ପବିତ୍ର କୁଶ-ଘାସର ପାତି) ମୁଁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପଣରୂପେ ଆଗକୁ ଆଣୁଛି; ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ୍ତ, ଉଚ୍ଚତର ବର୍ହିସ୍ ମୁଁ ପାତୁଛି। ତେବେ, ହେ ପୁରୁଷ, ତୁମେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଆରୋହଣ କର—ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ହେଉଥିବାବେଳେ; ପରେତ ପିତୃମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନି ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ।
Mantra 52
एदं ब॒र्हिर॑सदो॒ मेध्यो॑ऽभूः॒ प्रति॑ त्वा जानन्तु पि॒तरः॒ परे॑तम्। य॒था॒प॒रु त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ गात्रा॑णि ते॒ ब्रह्म॑णा कल्पयामि
ଏହି ବର୍ହିସ୍ ଉପରେ ତୁମେ ଆସନ ନେଇଛ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଛ—ପରେତ ପିତୃମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନି ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ସନ୍ଧି-ସନ୍ଧି ଭାବେ, ସେପରି ତୁମେ ନିଜ ଦେହକୁ ସଂଗ୍ରହ କର; ତୁମ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗକୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ବାଣୀ)ର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ଗଢ଼ି ଦେଉଛି।
Mantra 53
प॒र्णो राजा॑पि॒धानं॑ चरू॒णामू॒र्जो बलं॒ सह॒ ओजो॑ न॒ आग॑न्। आयु॑र्जी॒वेभ्यो॒ विद॑धद् दीर्घायु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय
ପର୍ଣ୍ଣ—ରାଜସ ଆବରଣ—ପାକ ହୋଇଥିବା ଚରୁମାନଙ୍କ (ଚରୁ) ଉପରେ ଢାକଣା ହୋଇ, ଊର୍ଜା-ରସ, ବଳ, ସହସ ଓ ଓଜସ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ଏହା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଆୟୁ ଦିଅ—ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ, ଶତ ଶରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
Mantra 54
ऊ॒र्जो भा॒गो य इ॒मं ज॒जानाश्मान्ना॑ना॒माधि॑पत्यं ज॒गाम॑ । तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्
ଊର୍ଜାର ଭାଗ—ଯିଏ ଏହାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା, ଏବଂ ପାଷାଣମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା—ତାହାକୁ, ହେ ବିଶ୍ୱମିତ୍ରମାନେ, ହବିଷ୍ୟଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚନା କର। ସେଇ ଯମ ଆମକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 55
यथा॑ य॒माय॑ ह॒र्म्यमव॑प॒न् पञ्च॑ मान॒वाः । ए॒वा व॑पामि ह॒र्म्यं यथा॑ मे॒ भूर॒योऽस॑त
ଯେପରି ଯମ ପାଇଁ ମନୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଏକ ହର୍ମ୍ୟ (ଭବନ) ନିର୍ମାଣ କଲେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ହର୍ମ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି—ଯେପରି ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ସମୃଦ୍ଧି ରହୁ।
Mantra 56
इ॒दं हिर॑ण्यं बिभृहि॒ यत् ते॑ पि॒ताबि॑भः पु॒रा। स्व॒र्गं य॒तः पि॒तुर्हस्तं॒ निर्मृ॑ड्ढि॒ दक्षि॑णम्
ଏହି ସୁନାକୁ ଧାରଣ କର; ପୁରାତନ କାଳରେ ତୋର ପିତା ଯାହା ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ପିତାଙ୍କ ହାତରୁ—ଯେଉଁଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ—ଦକ୍ଷିଣ ହାତକୁ ହାନିରୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ନିର୍ମଳ କର।
Mantra 57
ये च॑ जी॒वा ये च॑ मृ॒ता ये जा॒ता ये च॑ य॒ज्ञियाः॑ । तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु॒ मधु॑धारा व्युन्द॒ती
ଯେ ଜୀବିତ ଓ ଯେ ମୃତ, ଯେ ଜନ୍ମିତ ଓ ଯେ ଯଜ୍ଞିୟ—ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତର କୁଲ୍ୟା ଆଗେଇ ଯାଉ; ମଧୁଧାରା ପରି ଉଦ୍ଗମିତ ହୋଇ ବହି, ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଢଳିପଡ଼ୁ।
Mantra 58
वृषा॑ मती॒नां प॑वते विचक्ष॒णः सूरो॒ अह्नां॑ प्र॒तरी॑तो॒षसां॑ दि॒वः । प्रा॒णः सिन्धू॑नां क॒लशाँ॑ अचिक्रद॒दिन्द्र॑स्य॒ हार्दि॑मावि॒शन् म॑नी॒षया॑
ମତିମାନଙ୍କର ବୃଷଭ—ବିଚକ୍ଷଣ—ଶୁଦ୍ଧିତ ହୁଏ; ଦିନମାନଙ୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ଉଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ଆଗେଇଯାଏ। ନଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ କଳଶମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି; ମନୀଷା ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
Mantra 59
त्वे॒षस्ते॑ धू॒म ऊ॑र्णोतु दि॒वि षंच्छु॒क्र आत॑तः । सूरो॒ न हि द्यु॒ता त्वं कृ॒पा पावक॒ रोच॑से
ହେ ପାବକ (ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା) ଅଗ୍ନି! ତୋର ତୀବ୍ର ଧୂମ ଦିବିରେ ଆମକୁ ଆବୃତ କରୁ—ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସାରିତ, ସର୍ବପ୍ରକାଶମାନ। କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦ୍ୟୁତିରେ ତୁମେ, ହେ ପାବକ, ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ହିଁ ରୋଚିଷ୍ଣୁ ହେଉଛ।
Mantra 60
प्र वा ए॒तीन्दु॒रिन्द्र॑स्य॒ निष्कृ॑तिं॒ सखा॒ सख्यु॒र्न प्र मि॑नाति संगि॒रः । मर्य॑ इव॒ योषाः॒ सम॑र्षसे॒ सोमः॑ क॒लशे॑ श॒तया॑मना प॒था
ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ) ନିଶ୍ଚୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିଷ୍କୃତି—ମୁକ୍ତି ଓ ନିର୍ଗମ—ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼େ; ମିତ୍ର ହୋଇ ସେ ଗାୟକ ମିତ୍ରର ବନ୍ଧନକୁ ଭଙ୍ଗ କରେ ନାହିଁ। ଯୁବକ ଯେପରି ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଧାଉଥାଏ, ସେପରି ତୁମେ ଏକାସାଥି ଉମ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଧାଉଛ; ହେ ସୋମ, ଶତ ଗତିର ପଥରେ କଳଶରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛ।
Mantra 61
अक्ष॒न्नमी॑मदन्त॒ ह्यव॑ प्रि॒यां अ॑धूषत । अस्तो॑षत॒ स्वभा॑नवो॒ विप्रा॒ यवि॑ष्ठा ईमहे
ସେମାନେ ଭୋଜନ କରିଛନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସହାୟତାରୂପେ ପ୍ରିୟ ଭାଗ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି—ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭ, ପ୍ରେରିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୁବ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ।
Mantra 62
आ या॑त पितरः सो॒म्यासो॑ गम्भी॒रैः प॒थिभिः॑ पितृ॒याणैः॑ । आयु॑र॒स्मभ्यं॒ दध॑तः प्र॒जां च॑ रा॒यश्च॒ पोषै॑र॒भि नः॑ सचध्वम्
ଆସନ୍ତୁ, ହେ ପିତୃମାନେ, ସୋମପ୍ରିୟ, ଗଭୀର ପିତୃୟାଣ ପଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା। ଆମକୁ ଆୟୁ ଓ ପ୍ରଜା ଦେଇ, ଧନ ଓ ପୋଷଣ ସହିତ—ଆମ ସହ ଯୁକ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 63
परा॑ यात पितरः सो॒म्यासो॑ गम्भी॒रैः प॒थिभिः॑ पू॒र्याणैः॑ । अधा॑ मा॒सि पुन॒रा या॑त नो गृ॒हान् ह॒विरत्तुं॑ सुप्र॒जसः॑ सु॒वीराः॑
ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତୁ, ହେ ପିତୃମାନେ, ସୋମପ୍ରିୟ, ଗଭୀର ପୁରାତନ ପଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା। ତାପରେ ମାସରେ ପୁନର୍ବାର ଆମ ଘରକୁ ଆସନ୍ତୁ, ହବିଷ୍ ଭୋଜନ କରିବାକୁ—ସୁପ୍ରଜ, ସୁବୀର ପିତୃମାନେ।
Mantra 64
यद् वो अ॒ग्निरज॑हा॒देक॒मङ्गं॑ पितृलो॒कं ग॒मयं॑ जा॒तवे॑दाः । तद् व॑ ए॒तत् पुन॒रा प्या॑ययामि सा॒ङ्गाः स्व॒र्गे पि॒तरो॑ मादयध्वम्
ହେ ଜାତବେଦା ଅଗ୍ନି! ପିତୃଲୋକକୁ ନେଇଯାଉଥିବାବେଳେ ତୁମେ ତାଙ୍କର ଯେ ଏକ ଅଙ୍ଗ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲ—ସେଇ ଏହାକୁ ମୁଁ ଏବେ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କୁ ପୂରଣ କରୁଛି। ହେ ପିତରମାନେ! ସ୍ୱର୍ଗରେ ସସାଙ୍ଗ (ସର୍ବାଙ୍ଗ) ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ।
Mantra 65
अभू॑द् दू॒तः प्रहि॑तो जा॒तवे॑दाः सा॒यं न्यह्न॑ उप॒वन्द्यो॒ नृभिः॑ । प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑
ଜାତବେଦ ଦୂତ ହେଲେ—ପ୍ରେରିତ; ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ଦିନ ଅସ୍ତମାନକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପବନ୍ଦ୍ୟ। ତୁମେ ସ୍ୱଧା ସହିତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲ; ସେମାନେ ଭୋଜନ କଲେ। ହେ ଦେବ! ଯଥାବିଧି ଅର୍ପିତ ହବିଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭୁଞ୍ଜ।
Mantra 66
अ॒सौ हा इ॒ह ते॒ मनः॒ ककु॑त्सलमिव जा॒मयः॑ । अ॒भ्येऽनं भूम ऊर्णुहि
ଅସୌ—ଏଠି ନିଶ୍ଚୟ—ତୋର ମନ ଅଛି; ନିଜ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କକୁତ୍ସଲ ପରି ଉଭା ଶିଖର ଭଳି। ହେ ପୃଥିବୀ, ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ମୁଡ଼ିଦେ; ତାକୁ ଢାଙ୍କିଦେ।
Mantra 67
शुम्भ॑न्तां लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः पितृ॒षद॑ने त्वा लो॒क आ सा॑दयामि
ପିତୃସଦନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଶୋଭିତ ହେଉନ୍ତୁ। ପିତୃସଦନରେ, ସେଇ ଲୋକରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବସାଇ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି।
Mantra 68
ये॒३स्माकं॑ पि॒तर॒स्तेषां॑ ब॒र्हिर॑सि
ଆମ ନିଜ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ବର୍ହି (ଯଜ୍ଞର ପବିତ୍ର କୁଶାସନ) ଅଟ।
Mantra 69
उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय । अधा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम
ହେ ବରୁଣ, ଆମଠାରୁ ଉପର ପାଶକୁ ଢିଲା କର; ତଳ ପାଶକୁ ଖୋଲି ଦେ; ମଧ୍ୟ ପାଶକୁ ଫାଡ଼ି ଛାଡ଼। ତାପରେ, ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ତୁମ ବ୍ରତରେ ଆମେ ନିର୍ଦୋଷ ରହି, ଅଦିତି (ମୁକ୍ତି)ର ଅଂଶୀ ହେବାକୁ ପାରୁ।
Mantra 70
प्रास्मत् पाशा॑न् वरुण मुञ्च॒ सर्वा॒न् यैः स॑मा॒मे ब॒ध्यते॒ यैर्व्या॒मे। अधा॑ जीवेम श॒रदं॑ श॒तानि॒ त्वया॑ राजन् गुपि॒ता रक्ष॑माणाः
ହେ ବରୁଣ, ଆମଠାରୁ ସମସ୍ତ ପାଶ ମୁକ୍ତ କର—ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ଧମାପରେ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣରେ ବାନ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି। ତାପରେ, ହେ ରାଜନ, ତୁମେ ରକ୍ଷା କରି ରଖିଲେ, ଆମେ ସେଉଁଠି ସୁରକ୍ଷିତ ରହି ଶତ ଶରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ରହୁ।
Mantra 71
अ॒ग्नये॑ कव्य॒वाह॑नाय स्व॒धा नमः॑
ପିତୃମାନଙ୍କ କବ୍ୟ (ହବିଷ୍) ଆହୁତି ବହନକାରୀ କବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ—ସ୍ୱଧା; ନମସ୍କାର।
Mantra 72
सोमा॑य पि॒तृम॑ते स्व॒धा नमः॑
ପିତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସୋମଙ୍କୁ—ସ୍ୱଧା; ନମସ୍କାର।
Mantra 73
पि॒तृभ्यः॒ सोम॑वद्भ्यः स्व॒धा नमः॑
ସୋମବନ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ—ସ୍ୱଧା; ନମସ୍କାର।
Mantra 74
य॒माय॑ पि॒तृम॑ते स्व॒धा नमः॑
ପିତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଯମଙ୍କୁ—ସ୍ୱଧା! ନମସ୍କାର।
Mantra 75
ए॒तत् ते॑ प्रततामह स्व॒धा ये च॒ त्वामनु॑
ହେ ପ୍ରତତାମହ (ପରପର ପିତାମହ), ଏହା ତୁମ ପାଇଁ—ସ୍ୱଧା! ଏବଂ ଯେମାନେ ତୁମ ପଛେ ପଛେ ଆସନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
Mantra 76
ए॒त् ते॑ ततामह स्व॒धा ये च॒ त्वामनु॑
ହେ ତତାମହ (ପରମ ପିତାମହ), ଏହା ତୁମ ପାଇଁ—ସ୍ୱଧା!—ଏବଂ ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
Mantra 77
ए॒तत् ते॑ तत स्व॒धा
ହେ ତତ (ପିତାମହ), ଏହା ତୁମ ପାଇଁ—ସ୍ୱଧା!
Mantra 78
स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ पृथिवि॒षद्भ्यः॑
ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଧା—ପୃଥିବୀରେ ବସୁଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କୁ।
Mantra 79
स्व॒धा पि॒तृभ्यो॑ अन्तरिक्ष॒सद्भ्यः॑
ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଧା—ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ବସୁଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କୁ।
Mantra 80
स्व॒धा पि॒तृभ्यो॑ दिवि॒षद्भ्यः॑
ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଧା—ଦିବି (ସ୍ୱର୍ଗରେ) ବସୁଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କୁ।
Mantra 81
नमो॑ वः पितर ऊ॒र्जे नमो॑ वः पितरो॒ रसा॑य
ହେ ପିତୃମାନେ, ଊର୍ଜା (ବଳ) ପାଇଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପିତୃମାନେ, ରସ (ଜୀବନରସ) ପାଇଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Mantra 82
नमो॑ वः पितरो॒ भामा॑य॒ नमो॑ वः पितरो म॒न्यवे॑
ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କ ଭାମା (ଭୟଙ୍କର ତେଜ) ପାଇଁ ନମସ୍କାର; ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କ ମନ୍ୟୁ (କ୍ରୋଧ) ପାଇଁ ନମସ୍କାର।
Mantra 83
नमो॑ वः पितरो॒ यद् घोरं तस्मै॒ नमो॑ वः पितरो॒ यत् क्रू॒रं तस्मै॑
ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଘୋର, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା କ୍ରୂର, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର।
Mantra 84
नमो॑ वः पितरो॒ यच्छि॒वं तस्मै॒ नमो॑ वः पितरो॒ यत् स्यो॒नं तस्मै॑
ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଶିବ (ମଙ୍ଗଳକର) ଅଛି, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ସ୍ୟୋନ (କୃପାମୟ ଓ ଶମନକର) ଅଛି, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର।
Mantra 85
नमो॑ वः पितरः स्व॒धा वः॑ पितरः
ହେ ପିତୃମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପିତୃମାନେ, ସ୍ୱଧା ଆପଣମାନଙ୍କର ହେଉ।
Mantra 86
येऽत्र॑ पि॒तरः॑ पि॒तरो॒ येऽत्र॑ यू॒यं स्थ यु॒ष्मांस्तेऽनु॑ यू॒यं तेषां॒ श्रेष्ठा॑ भूयास्थ
ଏଠାରେ ଯେ ପିତୃମାନେ ଅଛନ୍ତି—ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପିତୃମାନେ—ତୁମମାନଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ, ତୁମ ପଥରେ, ଆମର (ବଂଶଜ) ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 87
य इ॒ह पि॒तरो॑ जी॒वा इ॒ह व॒यं स्मः॑ । अ॒स्मांस्तेऽनु॑ व॒यं तेषां॒ श्रेष्ठा॑ भूयास्म
ଏଠାରେ ଜୀବନ୍ତ ଥିବା ପିତୃମାନେ ଏବଂ ଏଠାରେ ଥିବା ଆମେ—ସେମାନଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ, ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ।
Mantra 88
आ त्वा॑ग्न इधीमहि द्यु॒मन्तं॑ देवा॒जर॑म्। यद् घ॒ सा ते॒ पनी॑यसी स॒मिद् दी॒दय॑ति॒ द्यवि॑ । इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଛୁ—ଦ୍ୟୁମନ୍ତ, ଦେବ, ଅଜର (ଯେ କେବେ ପୁରୁଣା ହୁଏ ନାହିଁ)। ଯେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଅତି ପ୍ରିୟ ସମିଧ୍ ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଜ୍ୱଳିଉଠେ, ସେତେବେଳେ ସ୍ତୋତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷଣ (ଇଷ) ଏଠାକୁ ଆଣିଦିଅ।
Mantra 89
च॒न्द्रमा॑ अ॒प्स्व॑१न्तरा सु॑प॒र्णो धा॑वते दि॒वि। न वो॑ हिरण्यनेमयः प॒दं वि॑न्दन्ति विद्युतो वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी
ଚନ୍ଦ୍ରମା ଜଳମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ଲୀନ ହୋଇ, ସୁପର୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ-ସଦୃଶ) ଭାବେ, ଆକାଶରେ ବେଗରେ ଧାଉଛି। ହେ ବିଦ୍ୟୁତମାନେ, ତୁମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ନେମି ମିଞ୍ଚଗୁଡ଼ିକ ପଥ ଖୋଜିପାରୁନାହିଁ; ଏହି ବିଷୟରେ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ଲୋକ—ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥ୍ୱୀ—ସମ୍ପତ୍ତି (ଏବଂ ସାକ୍ଷୀ) ଅଟେ।
Frequently Asked Questions
They are invoked as ‘world-establishers’ and ‘path-establishers’—powers that uphold order, recognize rightful shares of offerings, and open the correct route for the rite and the departed to proceed without obstruction.
In Atharvanic funerary liturgy, ‘seating’ formalizes the offering’s presence and readiness, then invites the entitled recipients to take their share—so the sacrifice is valid, accepted, and effective for safe transition.
Such verses are often reused for their core function: guaranteeing unhindered flow to the proper destination and ‘release’ (niṣkṛti). In funerary application, that imagery supports successful delivery of offerings and smooth passage along the ancestral path.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.