Atharva Veda Anuvaka 1
Home›Atharvaveda›Kanda 18›Anuvaka 1
Kanda 184 Suktas283 Mantras

Anuvaka 1

ଏହା ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି (ଶବସଂସ୍କାର) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲିତୁର୍ଜି, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁ, କ୍ରିୟା ଓ ପିତୃପରମ୍ପରାକୁ ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ) ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି ପ୍ରୟାତ ଆତ୍ମାର ନିରାପଦ ଗତିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏଥିରେ ଦେବୟାନ ମାର୍ଗରେ ଯମଲୋକକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଯଜ୍ଞର ସ୍ଥିରତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ‘ପୁରୁଣା ପଥ’ (ପୂର୍ବପଥ) ର ସ୍ଥାପନ, ଜୀବିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆୟୁ/ମାପ (ମାତ୍ରା) ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଓ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା, ଯଥାଯଥ ଆହୁତି ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପିତୃଲୋକରେ ସଂଯୋଜନ, ଏବଂ ଶୁଭ ମନୋପୋମ୍ପ (ଆଘ୍ନ୍ୟା/ଗୋ-ପ୍ରତୀକ ଇତ୍ୟାଦି) ମୋଟିଫ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

AV 18.1 ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି (ଶବସଂସ୍କାର) ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ) ରେ ଆଧାର କରି ଦେହତ୍ୟାଗୀର ଗତିକୁ ବୈଧତା ଦିଏ—ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୌର ଆଲୋକ, ଋତୁମାନ, ଏବଂ ପିତୃପଥର ସ୍ଥାପନାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇ। ଏହା ଦ୍ୟାଉ–ପୃଥିବୀ, ଆପଃ (ଜଳ), ସୂର୍ଯ୍ୟ/ଜ୍ୟୋତି, ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ ଓ ସହାୟକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଯେପରି ପରିବର୍ତ୍ତନଟି ଶୃଙ୍ଖଳିତ, ମଧୁର, ଏବଂ ବିଘ୍ନକାରୀ ଶକ୍ତିରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ। ମୃତ୍ୟୁର ସୀମାନ୍ତ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସ୍ଥିର ଲୟ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରିବାରେ ଏହାର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗମନ ଓ କୃପାମୟ ପିତୃ-ସ୍ୱୀକୃତି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।

Rishi: Traditionally Atharvanic/Aṅgiras lineage for AV 18.1 (funerary corpus); verse-specific ṛṣi not consistently isolated in later lists. | Devata: Sūrya / Jyotis / Devas as upholders of ṛta | 61 Mantras

Sukta 2

AV 18.2 ହେଉଛି ଏକ ଦୀର୍ଘ ଆଥର୍ବଣିକ ଆୟୁଷ୍ୟ-ଏବଂ-ସନ୍ଧିକାଳୀନ ସୂକ୍ତ, ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିର ଜୀବନର “ମାପ” (ମାତ୍ରା) କୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯେପରି ତାହା ଅକାଳରେ ଶୋଷିତ ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଶତ ଶରତ୍‌ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଦର୍ଶ ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। ଆୟୁଷ୍ୟ (ଜୀବନ-ବୃଦ୍ଧି) ଓ ପିତୃ/ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି (ପିତୃ-ଫୁନେରାରୀ) ରେଜିଷ୍ଟର ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରି, ଏହା ଉପକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ—ବିଶେଷକରି ଜୀବନ-ମାପ ନିଜକୁ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ କବଚ-ସ୍ୱରୂପ ରକ୍ଷାକାରୀ ଅଗ୍ନିକୁ—ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଯାହା ଜୀବନ-ହ୍ରାସକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରି ସୀମାନ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିରାପଦ ଅବିରତତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

Rishi: Atharvanic tradition (funerary/āyuṣya complex of AV 18; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions) | Devata: Āyus (Longevity) / the impersonal life-measure (mātrā) as efficacious principle | 60 Mantras

Sukta 3

ଏହି ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି ସୂକ୍ତ ମୃତକଙ୍କୁ ମାନବ ଲୋକରୁ ଦେବଯାନ ପଥରେ ନେଇଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ; ଶୁଭ, ଗୋ-ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ‘ଅଘ୍ନ୍ୟା’କୁ ମନୋପୋମ୍ପ (ଆତ୍ମା-ନେତ୍ରୀ) ଭାବେ ଏବଂ ଯମଙ୍କୁ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ସେହି ସମୟରେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରି ଜୀବିତ ସମୁଦାୟକୁ ସ୍ଥିର କରେ—ଯେମାନେ ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ, ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧ ସାମାଜିକ ପରିସର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ‘ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାପନ’ରେ—ମୃତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଆରୋହଣ, ପିତୃଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ, ଏବଂ ଅଶୁଭ ପୁନରାଗମନ କିମ୍ବା ବିଘ୍ନକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ରୋକିବାରେ।

Rishi: Traditionally associated with Atharvanic seers in the AV funeral book (18); specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition. | Devata: Aghnyā (the sacred Cow) / psychopompic auspicious power; implicitly the Gods’ path (devayāna). | 73 Mantras

Sukta 4

AV 18.4 ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି–ପିତୃୟ ଲିଟର୍ଜି, ଯାହା ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ଥିର କରେ ଏବଂ ହବି ଓ ପରଲୋକଗତକୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ “ପୁରୁଣା ପଥ” ଅନୁସାରେ ନେଇଯାଏ। ଏଥିରେ ପୁନଃପୁନଃ ଆହୁତିକୁ ଆସନ ଦିଆଯାଏ, ଅଧିକାରୀ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ—ବିଶେଷକରି ଲୋକକୃତ/ପଥିକୃତ (‘ଲୋକ- ଓ ପଥ-ନିର୍ମାତା’) ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ—ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ-କ୍ରିୟାର ସମଗ୍ର ପରିସରରେ ନିର୍ବାଧ ଗତି, ସୁରକ୍ଷା, ଓ ଭାଗବଣ୍ଟନର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।

Rishi: Atharvanic tradition (funerary book; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions) | Devata: Lokakṛt/Pathikṛt powers (a class of invoked recipients; often treated as divine/ancestral order-establishers) | 89 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play