
Sukta 9.94
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
ഈ ചെറു പവമാന സ്തുതിയിൽ ജലങ്ങളിലൂടെയും രോമച്ചാലകത്തിലൂടെയും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന സോമനെ പുകഴ്ത്തുന്നു; ഉണർന്ന ചിന്തകളും പ്രചോദിതമായ അന്തർദൃഷ്ടികളും തമ്മിൽ മത്സരിച്ച്, വർധനയുടെ സ്ഥിരമായ ഒരു ‘മടക്ക/കൂട്ടം’ ആയി ക്രമത്തിലാകുന്നു. എല്ലാ ലോകങ്ങളിലൂടെയും കാവ്യശക്തി വഹിക്കുന്ന കവിയായി സോമൻ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു; ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ മഹിമയും, കഴിവുള്ള യജമാനന് പ്രായോഗിക സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നു. അവസാനം പോഷണം, വിശാലമായ പ്രകാശം, ദിവ്യാനന്ദം, ശത്രുബലങ്ങളുടെ അകറ്റൽ എന്നിവയ്ക്കായി നേരിട്ടുള്ള അപേക്ഷയോടെ സ്തുതി സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
अधि यदस्मिन्वाजिनीव शुभः स्पर्धन्ते धियः सूर्ये न विशः । अपो वृणानः पवते कवीयन्व्रजं न पशुवर्धनाय मन्म ॥
ഈ (ശുദ്ധ സോമ)ത്തിൽ ധിയഃ—തേജസ്സുള്ള ചിന്താശക്തികൾ—ആകാംക്ഷയുള്ള ഓട്ടക്കാരെപ്പോലെ മത്സരിക്കുമ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സൂര്യനിലേക്കു കൂട്ടംചേരുന്നതുപോലെ, അപ്പോൾ അവൻ—ആപഃ (ജലങ്ങളെ, ശുദ്ധീകരണ പ്രവാഹങ്ങളെ) തിരഞ്ഞെടുത്ത്—ഒഴുകുന്നു; കൂടുതൽ കവിസദൃശൻ (കവീയാൻ) ആയി, അന്തർഗത ‘പശുക്കൾ’ (കിരണ-ധനം) വർധിക്കാനായി ഗോശാലപോലെ ഒരു വ്രജ—ക്രമബദ്ധ സമൃദ്ധിയുടെ ആവാസം—സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 2
द्विता व्यूर्ण्वन्नमृतस्य धाम स्वर्विदे भुवनानि प्रथन्त । धियः पिन्वानाः स्वसरे न गाव ऋतायन्तीरभि वावश्र इन्दुम् ॥
ദ്വിധാ അവൻ അമൃതസ്യ ധാമം അനാവരണം ചെയ്യുകയും, സ്വർവിദേ (പ്രകാശസ്വർഗ്ഗം കണ്ടെത്തുന്നവനായി) ഭുവനങ്ങളെ വിശാലമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്വന്തം മേച്ചിലിടത്തിൽ മുഴങ്ങുന്ന പശുക്കളെപ്പോലെ വീർപ്പുമുട്ടുന്ന ധിയഃ, ഋതത്തിന്റെ നിയമത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, പ്രകാശമുള്ള ബിന്ദു ഇന്ദുവിലേക്കു അമർന്നു ചെന്നു അതിന്റെ ചുറ്റും വേഗത്തിൽ ചുറ്റുന്നു.
Mantra 3
परि यत्कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा । देवेषु यशो मर्ताय भूषन्दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ॥
കവി തന്റെ കാവ്യദർശനം സർവ്വത്ര വഹിക്കുമ്പോൾ—വീരന്റെ രഥംപോലെ എല്ലാ ഭുവനങ്ങളിലൂടെയും സഞ്ചരിച്ച്—അവൻ ദേവന്മാരിൽ യശസ്സിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു, മർത്ത്യനു ശോഭയെ അലങ്കരിക്കുന്നു; ദക്ഷ (ദക്ഷത, യുക്തകർമ്മശക്തി)യ്ക്കായി പുതുതും ബഹുവിധവുമായ റായഃ—സമൃദ്ധികൾ—ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
Mantra 4
श्रिये जातः श्रिय आ निरियाय श्रियं वयो जरितृभ्यो दधाति । श्रियं वसाना अमृतत्वमायन्भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ ॥
ശ്രീക്കായി ജനിച്ചവൻ ശ്രീയിലേക്കു തന്നെ പുറപ്പെടുന്നു; ശ്രീയായിട്ടു ജരിതൃകളായ ഗായകർക്ക് ജീവശക്തിയുടെ പക്ഷിപോലെ ഉയർത്തുന്ന ബലം നൽകുന്നു. ശ്രീ ധരിച്ചു, അമൃതത്വം പ്രാപിച്ച്, അവർ സത്യരാകുന്നു—മിതദ്രൗ (അളന്ന സ്ഥിരത)യിൽ ഒരുമിച്ച് ജ്വലിച്ചവരായി.
Mantra 5
इषमूर्जमभ्यर्षाश्वं गामुरु ज्योतिः कृणुहि मत्सि देवान् । विश्वानि हि सुषहा तानि तुभ्यं पवमान बाधसे सोम शत्रून् ॥
ഇഷയും ഊർജവും സഹിതം ഞങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകിവരിക; അശ്വവും ഗാവും കൊണ്ടുവരിക—വിശാലമായ ജ്യോതി സൃഷ്ടിക്ക. ഉള്ളിൽ ദേവന്മാരെ ആനന്ദിപ്പിക്ക. ഇവയൊക്കെയും നീ സഹിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളവൻ; അതുകൊണ്ട്, ഹേ പവമാന സോമ, ശത്രുക്കളെ (തടസ്സവും അജ്ഞാനവും ആയ ശക്തികളെ) പിന്തള്ളുക.
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified while flowing through the waters and the filter during the Soma ritual.
It means the purified Soma is seen as a power of inspiration: he clarifies the mind, carries poetic vision, and helps right understanding arise in the worshipper.
It asks for nourishment and vital strength, prosperity (symbolized by horse and cow), wide inner light, joy for the gods, and protection by pushing back hostile forces.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.