Sukta 92
Sukta 9.92
Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Soma Pavamāna
Jagatī (probable; confirm metrically)
ഈ ചെറു പവമാന സൂക്തം, സോമൻ പിഴിഞ്ഞ് ഉണ്ണിനിർമ്മിതമായ ചാലകത്തിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുമ്പോൾ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു—വിജയത്തേക്കും പ്രതിഫലത്തേക്കും രഥംപോലെ വേഗത്തിൽ പായുന്നവനായി. ശുദ്ധീകരണം ഇവിടെ ഒരു കോസ്മിക് സഹകരണമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു: ദേവന്മാരും ‘ഏഴ് നദികളും’ സോമനെ കഴുകി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; അങ്ങനെ അവൻ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഹവിസ്സായി മാറി, ആരാധകര്ക്ക് ഇന്ദ്രിയ-ശക്തിയും പോഷണവും നൽകുന്നു.
Mantras
Mantra 1
परि सुवानो हरिरंशुः पवित्रे रथो न सर्जि सनये हियानः । आपच्छ्लोकमिन्द्रियं पूयमानः प्रति देवाँ अजुषत प्रयोभिः ॥
പിഴിഞ്ഞൊഴുക്കപ്പെടുമ്പോൾ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന ഹരിത-താമ്രകിരണമുള്ള അംശു പവിത്രത്തിന്മേൽ രഥംപോലെ പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു—വിജയം നേടാൻ വേഗത്തോടെ. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന അവൻ ഇന്ദ്രിയ-ബലത്തിന്റെ ശ്ലോകത്തെ എത്തുന്നു; ദേവന്മാർ അവനെ പ്രത്യുപകാരമായി പോഷണങ്ങളും മുന്നേറ്റദാനങ്ങളും നൽകി സ്വീകരിക്കുന്നു.
Mantra 2
अच्छा नृचक्षा असरत्पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ । सीदन्होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्नृषयः सप्त विप्राः ॥
വ്യക്തമായ നൃ-ചക്ഷു ദർശനത്തോടെ അവൻ പവിത്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു; കവിയുടെ യോനി—ഗർഭത്തിൽ—തന്റെ നാമം ധരിച്ച്. ഹോതാവിനെപ്പോലെ സദനത്തിൽ, ചമൂഷു—പാത്രങ്ങളിൽ—അവൻ ഇരിക്കുന്നു; അവന്റെ അടുക്കൽ സമീപിക്കുന്നു ഏഴ് ഋഷികൾ—ഏഴ് വിപ്രർ, പ്രകാശിത ചിന്തയുടെ സ്വരങ്ങൾ.
Mantra 3
प्र सुमेधा गातुविद्विश्वदेवः सोमः पुनानः सद एति नित्यम् । भुवद्विश्वेषु काव्येषु रन्तानु जनान्यतते पञ्च धीरः ॥
സുമേധാവും ഗതിവിദുമായ സർവദേവസംബന്ധിയായ സോമൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു; പവമാനനായി അവൻ നിത്യവും സത്രത്തിലേക്ക് (സഭയിലേക്ക്) വരുന്നു. എല്ലാ കാവ്യകൃതികളിലും രസാസ്വാദകനായി, ധീരനായ സ്ഥിരൻ ജനസമൂഹങ്ങളിലുടനീളം പഞ്ചവിധമായി സ്വയം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 4
तव त्ये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः । दश स्वधाभिरधि सानो अव्ये मृजन्ति त्वा नद्यः सप्त यह्वीः ॥
ഹേ പവമാന സോമ, നിന്റെ ഗൂഢ നിണ്യത്തിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും പ്രവർത്തിക്കുന്നു—മൂന്നും പതിനൊന്നും; കൂടാതെ പത്ത് പേർ സ്വധകളോടുകൂടെ. ഉണ്ണിന്റെ സാനത്തിൽ അവർ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ഏഴ് മഹത്തായ യഹ്വീ നദികൾ നിന്നെ കഴുകി പ്രകാശത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു.
Mantra 5
तन्नु सत्यं पवमानस्यास्तु यत्र विश्वे कारवः संनसन्त । ज्योतिर्यदह्ने अकृणोदु लोकं प्रावन्मनुं दस्यवे करभीकम् ॥
പവമാന സോമന്റെ ഇതുതന്നെ സത്യമാകട്ടെ—എവിടെ എല്ലാ കാരവഃ (കർമ്മകാരർ/സ്തോത്രകർ) ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു. അവൻ പ്രകാശത്തെ ദിവസത്തിനായി ലോകമാക്കി തീർത്തപ്പോൾ, മനുവിനെ സംരക്ഷിച്ചു ദസ്യുവിനെ ബന്ധനത്തിലേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
Mantra 6
परि सद्मेव पशुमान्ति होता राजा न सत्यः समितीरियानः । सोमः पुनानः कलशाँ अयासीत्सीदन्मृगो न महिषो वनेषु ॥
പശുസമൃദ്ധമായ സദ്മങ്ങളിൽ ഹോതൃപോലെ അവൻ ചുറ്റിനടക്കുന്നു; സമിതികളിലേക്കു മുന്നേറുന്ന രാജാവുപോലെ സത്യസ്വരൂപൻ. പുനാന സോമൻ കലശങ്ങളിലേക്കു എത്തിയിരിക്കുന്നു; വനങ്ങളിൽ മഹിഷനെപ്പോലെയും മൃഗത്തെപ്പോലെയും അവൻ ഇരുന്നു പാർക്കും—സ്വബലത്തിൽ അധിപതി, സ്വതേജസ്സിൽ നിവാസി.
Frequently Asked Questions
It praises Soma juice while it is being strained and purified. The hymn says Soma becomes powerful and is welcomed by the gods, bringing strength and nourishment back to the worshipper.
The “seven mighty rivers” symbolize the cleansing, life-giving currents that wash Soma into brightness. They connect the ritual act of straining Soma with a wider cosmic purification.
It is recited during Soma rites when the pressed Soma flows through the filter and is collected into vessels. The verses support the act of purification and the offering of Soma to the gods, especially for vigor and success.
Ask anything about Sukta 92 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.