Sukta 92

Mantra 1

परि सुवानो हरिरंशुः पवित्रे रथो न सर्जि सनये हियानः । आपच्छ्लोकमिन्द्रियं पूयमानः प्रति देवाँ अजुषत प्रयोभिः ॥

ਦਬਾ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੱਕਰ ਲਾਂਦਾ, ਹਰਿਤ-ਤਾਮ੍ਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਸ਼ੁ ਪਵਿੱਤਰ ਉੱਤੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਯ ਬਲ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੇਵ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 2

अच्छा नृचक्षा असरत्पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ । सीदन्होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्नृषयः सप्त विप्राः ॥

ਸਾਫ਼ ਨ੍ਰਿ-ਚਕ੍ਸ਼ੁ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਵੀ ਦੇ ਯੋਨੀ—ਗਰਭ—ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਉਹ ਹੋਤਾ ਵਾਂਗ ਸਦਨ ਵਿੱਚ, ਚਮੂਸ਼ੁ—ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ—ਸੱਤ ਵਿਪ੍ਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਿਚਾਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ।

Mantra 3

प्र सुमेधा गातुविद्विश्वदेवः सोमः पुनानः सद एति नित्यम् । भुवद्विश्वेषु काव्येषु रन्तानु जनान्यतते पञ्च धीरः ॥

ਸੁਮੇਧਾਵਾਨ, ਗਤਿਵਿਦ, ਸਰਵਦੇਵ-ਸੰਬੰਧੀ ਸੋਮ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪਵਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਿੱਤ ਸਤ੍ਰ (ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਕਾਵ੍ਯਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸ-ਭੋਗੀ ਬਣ ਕੇ, ਧੀਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਉਹ ਪੰਜ-ਵਿਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

तव त्ये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः । दश स्वधाभिरधि सानो अव्ये मृजन्ति त्वा नद्यः सप्त यह्वीः ॥

ਹੇ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਗੁਪਤ ਨਿਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇਵ ਕਾਰਜਰਤ ਹਨ—ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ; ਅਤੇ ਦਸ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ੍ਵਧਾ-ਬਲਾਂ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹੀ ਸਾਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਲ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਯਹ੍ਵੀ ਨਦੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 5

तन्नु सत्यं पवमानस्यास्तु यत्र विश्वे कारवः संनसन्त । ज्योतिर्यदह्ने अकृणोदु लोकं प्रावन्मनुं दस्यवे करभीकम् ॥

ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਦਾ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੋਵੇ—ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਕਾਰਵਃ (ਕਰਮਕਾਰੀ/ਸਤੋਤ੍ਰਕਾਰੀ) ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜੋਤਿ ਨੂੰ ਦਿਨ ਲਈ ਲੋਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਮਨੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਸ੍ਯੂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 6

परि सद्मेव पशुमान्ति होता राजा न सत्यः समितीरियानः । सोमः पुनानः कलशाँ अयासीत्सीदन्मृगो न महिषो वनेषु ॥

ਪਸ਼ੂ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸਦਮਾਂ ਵਿਚ ਹੋਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਮਿਤੀਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਪੁਨਾਨ ਸੋਮ ਕਲਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਵਨਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿਸ਼ ਵਾਂਗ, ਮ੍ਰਿਗ ਵਾਂਗ ਉਹ ਬੈਠ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ।