Sukta 92
Sukta 9.92
Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Soma Pavamāna
Jagatī (probable; confirm metrically)
ఈ చిన్న పావమాన స్తోత్రం, సోముడు పీడింపబడి గొర్రెబొచ్చు వడపోతలోనుగా ప్రవహిస్తూ, విజయమూ ప్రతిఫలమూ వైపు రథంలా వేగంగా దూసుకుపోతున్నాడని స్తుతిస్తుంది. ఈ శుద్ధీకరణను విశ్వవ్యాప్త సహకారంగా చిత్రిస్తుంది—దేవతలూ “ఏడు నదులూ” సోముని కడిగి బలపరచి, అతడు స్వీకృత హవిస్సుగా మారి, యజమానులకు బలం (ఇంద్రియ) మరియు పోషణను అందించేలా చేస్తాయి.
Mantras
Mantra 1
परि सुवानो हरिरंशुः पवित्रे रथो न सर्जि सनये हियानः । आपच्छ्लोकमिन्द्रियं पूयमानः प्रति देवाँ अजुषत प्रयोभिः ॥
పిండివేయబడుతూ వెలువడే ఆ హరిత (పసుపు-పచ్చ) కిరణం పవిత్రంపై రథంలా వేగంగా దూసుకుపోతుంది—విజయసాధన కోసం తొందరపడుతూ. శుద్ధమవుతూ అది ఇంద్రియం (ఇంద్ర-శక్తి) యొక్క శ్లోక/స్తుతిని చేరుతుంది; దేవతలు ప్రతిగా తమ పోషణలతోను ముందస్తు దానాలతోను అతనిని స్వీకరిస్తారు.
Mantra 2
अच्छा नृचक्षा असरत्पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ । सीदन्होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्नृषयः सप्त विप्राः ॥
స్పష్టమైన నృచక్షా (మానవ-దృష్టి)తో అది పవిత్రం వైపు ప్రవహిస్తుంది; కవి (దర్శి) యొక్క యోనిలో తన నామాన్ని ధరించి. అది హోతా వలె సదనంలో—చమూషు (పాత్రాలు/కప్పులు)లో—ఆసీనమవుతుంది; దాని సమీపానికి ఏడు ఋషులు, ఏడు విప్రులు—ప్రేరిత వాణి గలవారు—వచ్చి చేరుతారు.
Mantra 3
प्र सुमेधा गातुविद्विश्वदेवः सोमः पुनानः सद एति नित्यम् । भुवद्विश्वेषु काव्येषु रन्तानु जनान्यतते पञ्च धीरः ॥
సుమేధ, మార్గవిద్, విశ్వదేవ-సంబంధి సోముడు—పవమానుడు—ముందుకు సాగుతాడు; శుద్ధమవుతూ అతడు నిత్యం యజ్ఞ-సదస్సుకు వస్తాడు. సమస్త కావ్య (ప్రేరిత) కర్మలలో రస-భోక్తగా మారి, ఆ ధీరుడు (స్థిరబుద్ధి) జనులలో పంచధా (ఐదు విధాలుగా) తనను విస్తరింపజేస్తాడు.
Mantra 4
तव त्ये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः । दश स्वधाभिरधि सानो अव्ये मृजन्ति त्वा नद्यः सप्त यह्वीः ॥
ఓ పవమాన సోమా! నీ నిహిత (గూఢ) అంతరాల్లో సమస్త దేవులు కార్యనిరతులు—త్రయులు మరియు ఏకాదశులు; ఇంకా దశమంది తమ తమ స్వధా-శక్తులతో. ఊనైన (అవ్య) శిఖరంపై వారు నిన్ను శుద్ధి చేస్తారు; ఏడు మహత్తర (యహ్వీ) నదులు నిన్ను కడిగి దీప్తికి చేర్చుతాయి.
Mantra 5
तन्नु सत्यं पवमानस्यास्तु यत्र विश्वे कारवः संनसन्त । ज्योतिर्यदह्ने अकृणोदु लोकं प्रावन्मनुं दस्यवे करभीकम् ॥
పవమాన సోముని ఈ సత్యమే కావాలి—ఎక్కడ సమస్త కారవ (కర్మకర్త/కవి) సమవేతమవుతారో. అతడు దినానికి జ్యోతిని ఒక లోకంగా (జగత్తుగా) చేసినప్పుడు, మనువును రక్షించాడు; దస్యువును కరభీక (బంధనం/నిగ్రహం) లోకి నెట్టాడు.
Mantra 6
परि सद्मेव पशुमान्ति होता राजा न सत्यः समितीरियानः । सोमः पुनानः कलशाँ अयासीत्सीदन्मृगो न महिषो वनेषु ॥
పశుసంపదతో నిండిన సద్మముల మధ్య హోతా వలె అతడు పరిభ్రమిస్తాడు; సమితుల వైపు సాగుతున్న రాజువలె సత్యస్వరూపుడు. శుద్ధమవుతూ సోముడు కలశాల వద్దకు వచ్చాడు; వనాలలో మహిషంలా, మృగంలా కూర్చుంటాడు—తన తేజస్సులో స్వతంత్రుడు, తన బలంలో స్థితుడైనవాడు.
Frequently Asked Questions
It praises Soma juice while it is being strained and purified. The hymn says Soma becomes powerful and is welcomed by the gods, bringing strength and nourishment back to the worshipper.
The “seven mighty rivers” symbolize the cleansing, life-giving currents that wash Soma into brightness. They connect the ritual act of straining Soma with a wider cosmic purification.
It is recited during Soma rites when the pressed Soma flows through the filter and is collected into vessels. The verses support the act of purification and the offering of Soma to the gods, especially for vigor and success.
Ask anything about Sukta 92 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.