Sukta 6
Sukta 9.6
ഈ പവമാന സോമസ്തുതിയിൽ, ദേവന്മാർക്കായി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് ഹവിസ്സായി അർപ്പിക്കാൻ യോഗ്യനാകുന്നതിന്, സോമൻ ഉണ്ണിനിർമ്മിതമായ ചാലനികളിലൂടെ ആനന്ദത്തോടെയും ശക്തിയോടെയും ഒഴുകുന്നതിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. സോമനെ ശക്തിയുള്ള “വൃഷഭൻ” ആയും വേഗമേറിയ അശ്വമായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു; യാഗാനുഷ്ഠാനത്തിലെ ശുദ്ധീകരണ ഉപാധികളാൽ ശുദ്ധനായി, പ്രചോദിതമായ വാക്കിനെ ജനിപ്പിക്കുകയും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രന് ഏറ്റവും പ്രിയമായ മദോന്മാദകരമായ ഉല്ലാസം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
मन्द्रया सोम धारया वृषा पवस्व देवयुः । अव्यो वारेष्वस्मयुः ॥
ഹേ സോമ, ആനന്ദകരമായ ധാരയായി ഒഴുകുക; ശക്തിയുടെ വൃഷഭനായി, ദേവന്മാരെ തേടുന്നവനായി സ്വയം പവിത്രമാകുക. ഉണ്ണിനിറഞ്ഞ ചാലനികളിൽ, ഞങ്ങളിലേക്കു ആകാംക്ഷയോടെ, ഞങ്ങളുടെ സ്വീകരണത്തിനായി രൂപം കൈക്കൊൾക.
Mantra 2
अभि त्यं मद्यं मदमिन्दविन्द्र इति क्षर । अभि वाजिनो अर्वतः ॥
ഹേ ഇന്ദു (സോമബിന്ദു), ‘ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി’—എന്ന് ആ മധുര മദം, ആനന്ദത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിലേക്കു ഒഴുകുക. ശക്തിസമൃദ്ധിയുടെ അശ്വങ്ങളിലേക്കും ഒഴുകുക—ഞങ്ങളുടെ ജയത്തിന്റെ വേഗവാഹകരിലേക്കു.
Mantra 3
अभि त्यं पूर्व्यं मदं सुवानो अर्ष पवित्र आ । अभि वाजमुत श्रवः ॥
ഹേ സോമ, പിഴിഞ്ഞ് പുറപ്പെടുവിക്കപ്പെട്ടവനേ, ആ പുരാതന മദം (ആനന്ദം) ലക്ഷ്യമാക്കി ഒഴുകുക; പവിത്രത്തിലേക്ക് ഓടിക്കയറുക. വാജം (ബല-സമൃദ്ധി) എന്നും ശ്രവഃ—പ്രകാശമയ യശസ്—എന്നും ലക്ഷ്യമാക്കി കൂടി ഒഴുകുക.
Mantra 4
अनु द्रप्सास इन्दव आपो न प्रवतासरन् । पुनाना इन्द्रमाशत ॥
ഒന്നിന് പിന്നാലെ ഒന്നായി സോമബിന്ദുക്കൾ ചരിവിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ജലങ്ങളെപ്പോലെ ഒഴുകുന്നു. സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന ആ ഗതിയിൽ അവർ ഇന്ദ്രനിലേക്കെത്തുന്നു, വിജയശക്തി നമ്മിൽ ഉണരേണ്ടതിന്.
Mantra 5
यमत्यमिव वाजिनं मृजन्ति योषणो दश । वने क्रीळन्तमत्यविम् ॥
ബലമുള്ള വേഗകുതിരയെപ്പോലെ അവനെ പത്ത് യുവതികൾ ഉരച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു—വനത്തിൽ കളിക്കുന്ന, അതിവേഗം കടന്നുപോകുന്ന ഓട്ടക്കാരനെ. ഇങ്ങനെ യാഗത്തിന്റെ ശക്തികൾ സോമനെ മിനുക്കി അവന്റെ പ്രകാശമയ വേഗം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
Mantra 6
तं गोभिर्वृषणं रसं मदाय देववीतये । सुतं भराय सं सृज ॥
ആ വൃഷഭസദൃശമായ രസത്തെ—സുത (പീഡിത) സോമത്തെ—ഗോ-കിരണങ്ങളോടുകൂടെ (ഗോഭിഃ) മദം (ആനന്ദം) നിമിത്തവും ദേവന്മാരുടെ പ്രസന്നസ്വീകാര്യതയ്ക്കായി (ദേവവീതയേ) ഒന്നിച്ചുകൂട്ടുക. നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ അർപ്പണം മുന്നോട്ടു വഹിക്കുവാൻ അതിനെ ഒരൊറ്റ ധാരയായി ഏകീകരിക്കു.
Mantra 7
देवो देवाय धारयेन्द्राय पवते सुतः । पयो यदस्य पीपयत् ॥
ദേവനായ സോമൻ—സുത (പീഡിത)—ദേവനായ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ധാരയായി ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു; അവന്റെ പയഃസദൃശമായ സമൃദ്ധി വീർപ്പോടെ ഉയർന്ന് ഇന്ദ്രനെ പോഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ. ഇങ്ങനെ ആനന്ദം വർധിച്ച്, ഉള്ളിലെ പ്രതിരോധം ഭേദിക്കുന്ന ശക്തി പ്രബലമാകുന്നു.
Mantra 8
आत्मा यज्ञस्य रंह्या सुष्वाणः पवते सुतः । प्रत्नं नि पाति काव्यम् ॥
യജ്ഞത്തിന്റെ ആത്മാവുപോലെ, വേഗഗാമിയായി—സുസ്വാണ (സുപ്രെസിത) സോമൻ—ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു. അവൻ ഉള്ളിൽ പ്രാചീന കാവ്യം (കാവ്യം), ഋഷികളുടെ ശാശ്വത പ്രചോദിത വാക്കിനെ, കാത്തു സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 9
एवा पुनान इन्द्रयुर्मदं मदिष्ठ वीतये । गुहा चिद्दधिषे गिरः ॥
ഇങ്ങനെ സ്വയം-ശുദ്ധനായി, ഇന്ദ്രനെ ആഗ്രഹിച്ച്, ദൈവാസ്വാദത്തിനായി അത്യന്തം തീവ്രമായ മദം നീ ധരിക്കുന്നു. ഗുഹയിലുപോലും നീ പ്രചോദിത വചനങ്ങളെ (ഗിരഃ) സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Inside Sukta 6
How it unfolds
- Where it opens
Soma is urged to flow in a gladdening stream—strong as a bull—purifying himself through the woolen filters toward the worshippers and gods (9.6.1).
- Development
The hymn elaborates the dynamic imagery of purification: Soma is cleansed and polished like a swift steed by ritual powers, revealing speed, radiance, and potency fit for divine enjoyment (e.g., 9.6.5).
- Climax
Soma, now self-purified and Indra-seeking, bears the most intense rapture for the gods; inspiration arises even from the secret inner ‘cave,’ establishing true speech (9.6.9).
- Where it settles
The purification culminates in readiness for offering (vīti): Soma’s clarified force becomes joy, strength, and inspired utterance for the sacrificer and the gods.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaHe is invoked as a bull of strength and as a swift runner, bringing exhilaration (mada) to the gods, especially Indra.
- Cosmic functionMediator of divine vitality: Soma’s purification and offering sustains the gods, strengthens Indra for victory, and renews ṛta (cosmic order) through consecrated exhilaration and luminous flow.
- Inner significanceThe refining of consciousness: Soma’s passage through the ‘filters’ symbolizes the mind-life being clarified into a bright, inspired current that yields joy, strength, and true speech (giraḥ), even from the ‘hidden cave’ of the inner being.
Famous verses
mandrayā soma dhārayā vṛṣā pavasva
यमत्यमिव वाजिनं मृजन्ति योषणो दश । वने क्रीळन्तमत्यविम् ॥guhā cid dadhiṣe giraḥ
Attributes of the deity
- Self-purifying (pavamāna)
- Gladdening, ecstasy-giving (mada)
- Bull-like vigor (vṛṣā)
- Swift, racing energy (like a vājin/steed)
- Filtered through woolen sieves (vāra/āvya)
- Indra-strengthening and god-seeking (devayuḥ/indrayuḥ)
- Source of inspired speech (giraḥ)
Also by this seer
- Further attribution requires consulting the hymn colophon and traditional Anukramaṇī data for RV 9.6.
The rite, step by step
- Pressing of Soma plant to obtain the juice (savana context)
- Mixing/setting the juice to flow and be guided in a ‘stream’ (dhārā)
- Purification through woolen filters (vāra/āvya), repeatedly cleansing and clarifying
- Collection in vessels; enlivening with accompanying rite-actions and recitations
- Libation/oblation to the gods—prominently to Indra—seeking strength, joy, and inspired speech
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna soma)
- Libations to Indra (and associated deities in Soma rites)
- Optional adjuncts customary in Soma ritual such as water and milk/curds depending on śrauta procedure (context-dependent)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified (pavamāna) while flowing through woolen filters, becoming fit to be offered to the gods and to strengthen Indra.
The images show Soma’s power and speed: as a ‘bull’ he is forceful and fertilizing, and as a ‘swift steed’ he is polished by the rite until his energy becomes bright and effective.
Alongside the ritual meaning, it suggests an inner meaning: purified Soma awakens inspiration from hidden depths of the person, so truthful speech and insight emerge.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
