Rig Veda Sukta 6
Mandala 9Sukta 69 Mantras

Sukta 6

Sukta 9.6

Rishi

Not provided in the input; requires RV 9.6 hymn colophon for exact attribution.

Devata

Soma Pavamāna.

Chandas

Not supplied in the input; requires metrical verification for RV 9.6.1.

આ પવમાન સોમસૂક્ત સોમના આનંદમય અને બળવાન પ્રવાહનું સ્તવન કરે છે—જે ઊનના ગાળણાંમાંથી પસાર થઈ દેવો માટે શુદ્ધ થાય છે અને અર્પણયોગ્ય બને છે. તેમાં સોમને શક્તિશાળી “વૃષભ” અને ઝડપી અશ્વ તરીકે ચિતરવામાં આવ્યો છે; યજ્ઞવિધિના શુદ્ધિકારક સાધનો દ્વારા તે નિર્મળ થાય છે, પ્રેરિત વાણી ઉત્પન્ન કરે છે અને ખાસ કરીને ઇન્દ્રને ઇચ્છિત એવો ઉન્માદક પરમાનંદનો રસ પ્રદાન કરે છે.

Sanskrit recitationRig Veda 9.6

Mantras

Mantra 1

मन्द्रया सोम धारया वृषा पवस्व देवयुः । अव्यो वारेष्वस्मयुः ॥

હે સોમ, આનંદદાયી ધારામાં વહે; બળનો વૃષભ બની પવિત્ર થા, દેવોને ઇચ્છનાર તરીકે. ઊનના ગાળણોમાં, અમારાં તરફ તરસતો, અમારા ગ્રહણ માટે સ્વરૂપ ધારણ કર.

Mantra 2

अभि त्यं मद्यं मदमिन्दविन्द्र इति क्षर । अभि वाजिनो अर्वतः ॥

હે ઇન્દુ (સોમબિંદુ), ‘ઇન્દ્ર માટે’—એ રીતે તે મધુર મદ, આનંદની ઉન્મત્તિ તરફ વહે. અને બળની સમૃદ્ધિના અશ્વો તરફ પણ વહે—વિજયના ઝડપી વાહકો તરફ.

Mantra 3

अभि त्यं पूर्व्यं मदं सुवानो अर्ष पवित्र आ । अभि वाजमुत श्रवः ॥

હે સોમ, પિષાઈને ઉત્પન્ન થયેલો, તે પ્રાચીન આનંદ (મદ) તરફ વહે; પવિત્ર (પવિત્ર)માં દોડી પ્રવેશ. બળ-સમૃદ્ધિ (વાજ) અને શ્રવઃ—પ્રકાશમાન યશ—તરફ પણ વહે.

Mantra 4

अनु द्रप्सास इन्दव आपो न प्रवतासरन् । पुनाना इन्द्रमाशत ॥

એક પછી એક સોમના બિંદુઓ ઢાળ પરથી વહેતા જળની જેમ વહે છે. પોતે શુદ્ધ થતા તેઓ ઇન્દ્ર સુધી પહોંચે છે, જેથી વિજયી શક્તિ આપણામાં જાગે.

Mantra 5

यमत्यमिव वाजिनं मृजन्ति योषणो दश । वने क्रीळन्तमत्यविम् ॥

જેમ બળવાન ઝડપી ઘોડાને, તેમ તેને દસ યુવતીઓ ઘસી-ઘસી શુદ્ધ કરે છે—વનમાં રમતો, અતિશય વેગે દોડતો. આમ યજ્ઞની શક્તિઓ સોમને ઘસીને તેજસ્વી ગતિ પ્રગટ કરે છે.

Mantra 6

तं गोभिर्वृषणं रसं मदाय देववीतये । सुतं भराय सं सृज ॥

તે વृषભસમાન રસને—સુત (પિષિત) સોમને—ગો-કિરણો (ગોભિઃ) સાથે આનંદ (મદ) માટે અને દેવોની પ્રસન્ન સ્વીકૃતિ (દેવવીતયે) માટે એકત્ર કર. અર્પણને અંદરથી વહન કરવા માટે તેને એક જ ધારા રૂપે સંયોજિત કર.

Mantra 7

देवो देवाय धारयेन्द्राय पवते सुतः । पयो यदस्य पीपयत् ॥

દેવ સોમ—સુત (પિષિત)—દેવ ઇન્દ્ર માટે ધારા રૂપે પવિત્ર થઈ વહે છે; જ્યારે તેની પયઃસમાન સમૃદ્ધિ ફૂલે અને તેને પોષે. આમ આનંદ વધે છે અને આંતરિક અવરોધને ભેદનાર શક્તિ પ્રબળ બને છે.

Mantra 8

आत्मा यज्ञस्य रंह्या सुष्वाणः पवते सुतः । प्रत्नं नि पाति काव्यम् ॥

યજ્ઞનો આત્મા સમાન, ઝડપી ગતિશીલ—સુસ્વાણ (સુપ્રેસિત) સોમ—પવિત્ર થઈ વહે છે. તે અંદર પ્રાચીન કાવ્ય (કાવ્યમ્), ઋષિઓની શાશ્વત પ્રેરિત વાણી,ને રક્ષે અને સ્થિર કરે છે.

Mantra 9

एवा पुनान इन्द्रयुर्मदं मदिष्ठ वीतये । गुहा चिद्दधिषे गिरः ॥

એ રીતે સ્વયં-શુદ્ધ થતો, ઇન્દ્રને ઇચ્છતો, તું દેવ-આસ્વાદ માટે અતિ-તીવ્ર આનંદ (મદ) ધારણ કરે છે. ગુહામાં પણ તું પ્રેરિત વાણી (ગિરઃ) સ્થાપે છે.

Frequently Asked Questions

It praises Soma as he is purified (pavamāna) while flowing through woolen filters, becoming fit to be offered to the gods and to strengthen Indra.

The images show Soma’s power and speed: as a ‘bull’ he is forceful and fertilizing, and as a ‘swift steed’ he is polished by the rite until his energy becomes bright and effective.

Alongside the ritual meaning, it suggests an inner meaning: purified Soma awakens inspiration from hidden depths of the person, so truthful speech and insight emerge.

Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App