
Sukta 9.6
Soma Pavamāna.
ఈ పవమాన సోమ స్తోత్రం, దేవులకు అర్పణయోగ్యుడిగా శుద్ధి చేయబడుతూ సోముడు ఉన్ని వడపోతల గుండా ఆనందంగా, బలంగా ప్రవహించడాన్ని స్తుతిస్తుంది. ఇందులో సోముడు శక్తిమంతమైన “వృషభుడు”గా, వేగవంతమైన అశ్వంలా చిత్రితుడవుతాడు; యజ్ఞకర్మల శుద్ధికారక సాధనాలచే పరిశుద్ధుడై, ప్రేరిత వాక్కును ప్రసవించి, ముఖ్యంగా ఇంద్రుడు కోరుకునే మత్తు-ఆనంద రసాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
Mantra 1
मन्द्रया सोम धारया वृषा पवस्व देवयुः । अव्यो वारेष्वस्मयुः ॥
ఓ సోమా, ఆనందదాయకమైన ధారగా ప్రవహించు; బలమనే వృషభుడై పవిత్రమవు; దేవులను కోరువాడై నిన్ను నీవే శుద్ధి చేసుకో. ఉన్ని వడపోతల్లో, మన వైపు ఆకాంక్షతో, మన గ్రహణార్థం రూపం ధరించు.
Mantra 2
अभि त्यं मद्यं मदमिन्दविन्द्र इति क्षर । अभि वाजिनो अर्वतः ॥
ఓ ఇందు (సోమబిందువా), ఆ మద్య-ఆనంద మదోత్కర్షం వైపు—‘ఇంద్రునికై’—నీవు ప్రవహించు. అలాగే బల-సమృద్ధి గల వాజిన అశ్వాల వైపుకూడా, మన విజయానికి శీఘ్ర వాహకుల వైపుకూడా, నీవు ధారగా పారిపో.
Mantra 3
अभि त्यं पूर्व्यं मदं सुवानो अर्ष पवित्र आ । अभि वाजमुत श्रवः ॥
ఓ సోమా! పిండబడుతూ, ఆ ప్రాచీన మదం (ఆనంద-రసం) వైపు ప్రవహించు; శుద్ధిచేసే పవిత్రం (పవిత్రం) లోనికి పరుగెత్తి ప్రవేశించు. బలసంపద (వాజ) వైపునకూ, సత్యాన్ని విస్తారంగా వినిపించే యశస్సైన శ్రవస్ (श्रवस्) వైపునకూ ప్రవహించు.
Mantra 4
अनु द्रप्सास इन्दव आपो न प्रवतासरन् । पुनाना इन्द्रमाशत ॥
ఒకదానిని ఒకటి అనుసరిస్తూ, సోమ బిందువులు వాలుదారిలో దిగే నీటిలా ప్రవహిస్తాయి. స్వయంశుద్ధి గమనంలో అవి ఇంద్రుని చేరుతాయి; విజయశక్తి మనలో మేల్కొనుటకై.
Mantra 5
यमत्यमिव वाजिनं मृजन्ति योषणो दश । वने क्रीळन्तमत्यविम् ॥
పది కన్యలు అతనిని బలమయ వేగవంతమైన అశ్వంలా మర్దించి శుభ్రపరుస్తారు; వనంలో క్రీడించే, హద్దులను దాటే ధావకుడైన అత్యవిన్ (अत्यविन्) అతనిని. ఇలా యజ్ఞశక్తులు సోముని మెరిపిస్తాయి; అతని దీప్తిమయ వేగం ప్రకటమయ్యే వరకు.
Mantra 6
तं गोभिर्वृषणं रसं मदाय देववीतये । सुतं भराय सं सृज ॥
ఆ వృషభసదృశ రసాన్ని—గోభిః (కిరణాలు/గోవులు)తో కలిసి—మదం (ఆనందోన్మాదం) కోసం, దేవుల సంతోషకర స్వీకారార్థం (దేవవీతయే) కోసం సమకూర్చు. అర్పణాన్ని ముందుకు మోయుటకు దానిని ఒకే ధారగా ఏకీకరించు.
Mantra 7
देवो देवाय धारयेन्द्राय पवते सुतः । पयो यदस्य पीपयत् ॥
దేవ సోముడు—సుతః (నిష్పీడితుడు)—దేవ ఇంద్రునికై ధారగా పవతే (ప్రవహించి/శుద్ధమై) పోతాడు; అతని పయః (పాలసదృశ పోషణ) ఉప్పొంగి ఇంద్రుని తృప్తిపరచి బలపరచినప్పుడు.
Mantra 8
आत्मा यज्ञस्य रंह्या सुष्वाणः पवते सुतः । प्रत्नं नि पाति काव्यम् ॥
యజ్ఞానికి ఆత్మగా—వేగవంతుడై—సుస్వాణః (బాగా నిష్పీడితుడైన) సోముడు పవతే (శుద్ధమై ప్రవహిస్తాడు). అతడు అంతరంలో ప్రాచీన కావ్యం (కావ్యమ్)—ఋషుల ప్రేరిత శాశ్వత వాక్కు—ను కాపాడి స్థాపిస్తాడు.
Mantra 9
एवा पुनान इन्द्रयुर्मदं मदिष्ठ वीतये । गुहा चिद्दधिषे गिरः ॥
ఇలా స్వయంగా శుద్ధి చెందుతూ, ఇంద్ర-యు (ఇంద్రుని కోరువాడు) నీవు దేవానుభవార్థం అత్యంత తీవ్రమైన మదం (ఆనందోన్మాదం) ధరించుచున్నావు. గుహలోనికూడా నీవు ప్రేరిత వాణులను (గిరః) స్థాపించుచున్నావు.
It praises Soma as he is purified (pavamāna) while flowing through woolen filters, becoming fit to be offered to the gods and to strengthen Indra.
The images show Soma’s power and speed: as a ‘bull’ he is forceful and fertilizing, and as a ‘swift steed’ he is polished by the rite until his energy becomes bright and effective.
Alongside the ritual meaning, it suggests an inner meaning: purified Soma awakens inspiration from hidden depths of the person, so truthful speech and insight emerge.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.