Sukta 20
Sukta 9.20
Pavamāna Soma seer tradition (RV 9).
Gāyatrī
ഈ ചെറു ഗായത്രി സ്തോത്രം സോമ പവമാനനെ സ്തുതിക്കുന്നു: അവൻ ഉണ്ണിനിർമിതമായ ശോധകത്തിലൂടെ (പവിത്ര) വേഗത്തിൽ ഒഴുകി, ദേവന്മാർ ആസ്വദിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഋഷിസദൃശമായ ധാരയായി പ്രകാശിക്കുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമൻ എല്ലാ വിരോധശക്തികളെയും ജയിക്കട്ടെ; കൂടാതെ സ്ഥിരമായ സമ്പത്ത് (ധ്രുവ റയി), പോഷണം/വർധനയുടെ പ്രേരണം (ഇഷ്), വീരശക്തി (സുവീര്യ) എന്നിവ ഈ സ്തോത്രത്തിലേക്കും യജമാനന്റെ ജീവിതത്തിലേക്കും കൊണ്ടുവരട്ടെ എന്ന് കവി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र कविर्देववीतयेऽव्यो वारेभिरर्षति । साह्वान्विश्वा अभि स्पृधः ॥
ദേവന്മാരുടെ ആസ്വാദനാർത്ഥം കവി മുന്നോട്ട് ഒഴുകുന്നു—സോമൻ, അവ്യ (ആടിന്റെ ഉണ്ണി) ചാരികയിലൂടെ ശോധിതനായി, ശ്രേഷ്ഠധാരകളോടെ പാഞ്ഞൊഴുകി, എതിർത്ത് നിൽക്കുന്ന എല്ലാ പ്രതിരോധങ്ങളെയും കീഴടക്കുന്നു.
Mantra 2
स हि ष्मा जरितृभ्य आ वाजं गोमन्तमिन्वति । पवमानः सहस्रिणम् ॥
കാരണം അവൻ തന്നെയാണ് പവമാനൻ; ജരിതാക്കൾക്കായി ഗോമന്ത (കിരണസമൃദ്ധ) ബലത്തിന്റെ വാജം (വിജയശക്തി) ഉണർത്തുന്നു—സഹസ്രിണ, ആയിരമടങ്ങായി വർധിക്കുന്ന സമൃദ്ധി.
Mantra 3
परि विश्वानि चेतसा मृशसे पवसे मती । स नः सोम श्रवो विदः ॥
നീ ചേതസോടെ എല്ലാറ്റിനെയും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു; നീ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, സ്പർശിച്ച് നമ്മുടെ മതി (ചിന്ത)യെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഹേ സോമ, ഞങ്ങൾക്ക് ശ്രവഃ—പ്രേരിത യശസ്സ്, സത്യം പരത്തുന്ന കീർത്തി—നൽകുക.
Mantra 4
अभ्यर्ष बृहद्यशो मघवद्भ्यो ध्रुवं रयिम् । इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
ഹേ സോമാ! മഹത്തായ യശസ്സോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു അഭ്യർഷ—ഒഴുകിവാ; മഘവദ്ഭ്യഃ ധ്രുവ റയി (സ്ഥിര സമൃദ്ധി) നല്കുക. കൂടാതെ, സ്തുതിയാൽ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്ന സ്തോതൃകൾക്കു വർദ്ധനയുടെ ഇഷ് (പ്രേരക ശക്തി) യും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 5
त्वं राजेव सुव्रतो गिरः सोमा विवेशिथ । पुनानो वह्ने अद्भुत ॥
ഹേ സോമാ! സുവ്രതനായ രാജാവുപോലെ നീ ഗിരഃ—പ്രേരിത വചനങ്ങളിലേക്കു പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ അത്ഭുത വഹ്നി! സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് നീ യജ്ഞവാഹകനായി, ഞങ്ങളുടെ ഹവിസിനെയും ചേതനയെയും മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്നു.
Mantra 6
स वह्निरप्सु दुष्टरो मृज्यमानो गभस्त्योः । सोमश्चमूषु सीदति ॥
ആ വഹ്നി—വാഹകശക്തി—ജലങ്ങളിൽ ദുഷ്ടര, തടയാൻ പ്രയാസം; കൈകളിൽ മൃജ്യമാന—ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ—സോമൻ ചമൂഷു (പാത്രങ്ങളിൽ) ഇരിക്കുന്നു; യജ്ഞകർമ്മത്തിനായി ഒരുക്കിയ അന്തർപാത്രങ്ങളിൽ അവൻ സ്വയം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 7
क्रीळुर्मखो न मंहयुः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
സ്വമഹിമയിൽ ക്രീഡിക്കുന്നവനായി, യജ്ഞത്തിൽ ഉത്സുകനായി, ഹേ സോമ, നീ പവിത്രത്തിലേക്ക് (പവിത്രകത്തിലേക്ക്) പോകുന്നു; സ്തോത്രത്തിൽ സുവീര്യം—വീരശക്തി—സ്ഥാപിച്ച് നീ വാക്കിൽ ജയബലം നിറയ്ക്കുന്നു, അന്തർയുദ്ധത്തിൽ വിജയം വരുത്തുന്നതായി.
Inside Sukta 20
How it unfolds
- Where it opens
Soma is invoked as a kavi (seer) who rushes forth through the woolen filter for the gods’ delight, overpowering all resistances.
- Development
The hymn turns to explicit petitions: vast glory, steadfast wealth (dhruva rayi), and nourishing increase (iṣ) for the offerers and singers.
- Climax
Soma’s passage to the pavitra is portrayed as dynamic and victorious—his purified movement itself becomes the source of power placed into the hymn (suvīrya).
- Where it settles
The hymn closes with Soma ‘going to the purifier’ and endowing the stotra with heroic force, sealing the rite with strength for both speech and life.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between humans and gods by carrying oblations and awakening divine powers; as a purifier, he sustains ṛta (cosmic order) by transforming raw potency into clarified, shareable essence.
- Inner significanceThe clarified Soma symbolizes purified consciousness: the mind’s rushing energies are filtered into luminous insight, steadiness, and courageous speech that can ‘win’ the inner struggle.
The seer
- Pavamāna Soma seer tradition (RV 9)A collective, school-based authorship typical of Mandala 9, where multiple seer-families transmit and refine hymns to Soma’s purification, emphasizing the ritual process and its inner transformative symbolism.
Famous verses
प्र कविर्देववीतयेऽव्यो वारेभिरर्षति । साह्वान्विश्वा अभि स्पृधः ॥dhruvaṃ rayim
pavitraṃ soma gacchasi
Attributes of the deity
- pavamāna (self-purifying/being purified)
- kavi (seer-like intelligence)
- swift flowing streams
- pavitra (filter/purifier)
- giver of dhruva rayi (stable prosperity)
- bestower of iṣ (nourishing increase) and suvīrya (heroic power)
- overcomer of spṛdhaḥ (oppositions/resistances)
Also by this seer
- Numerous Pavamāna (purifying Soma) hymns across Rigveda Mandala 9
- Development of Soma imagery centered on the filter (pavitra), flowing streams, and the bestowal of rayi (wealth) and vīrya (power)
The rite, step by step
- Press Soma stalks and collect the expressed juice
- Mix/prepare with water and customary adjuncts as per rite
- Pass the Soma through the woolen filter (pavitra/avya) into a vessel
- Chant the Pavamāna stotras while Soma ‘flows’ (arṣati)
- Offer clarified Soma to the gods (notably Indra and other deities) and distribute according to ritual share
- Conclude with prayers for stable wealth (rayi), nourishment (iṣ), and strength (vīrya)
Offerings
- Pressed Soma juice
- Water for mixing/flow
- Woolen filter (pavitra) as the purifying medium (ritual implement)
Frequently Asked Questions
Soma Pavamāna is Soma as he is being purified—flowing through the ritual filter—so he becomes fit for the gods and powerful for the sacrificer.
The woolen filter (pavitra/avya) is the key ritual instrument that clarifies Soma; the hymn uses it as a symbol of purification that turns raw force into luminous, beneficial power.
It asks for victory over opposition, steadfast prosperity (dhruva rayi), nourishing increase (iṣ), and heroic strength (suvīrya) that empowers both life and sacred speech.
Ask anything about Sukta 20 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
