Sukta 20
Sukta 9.20
Pavamāna Soma seer tradition (RV 9).
Gāyatrī
ఈ చిన్న గాయత్రీ సూక్తం, ఉన్ని వడపోత (పవిత్ర) గుండా ఝరఝరా పరుగెత్తుతూ, దేవుల ఆనందార్థం సిద్ధమైన ఋషి-సదృశ ధారగా ప్రవహించే సోమ పావమానుని స్తుతిస్తుంది. కవి శుద్ధమైన సోముడు అన్ని ప్రతికూల శక్తులను జయించి, స్థిరమైన సంపద (ధ్రువ రయి), వృద్ధికి పోషణ/ప్రేరణ (ఇష్), మరియు వీరశక్తి (సువీర్య)లను ఈ స్తోత్రంలోకీ యజమాని జీవితంలోకీ తీసుకురావాలని ప్రార్థిస్తాడు.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र कविर्देववीतयेऽव्यो वारेभिरर्षति । साह्वान्विश्वा अभि स्पृधः ॥
దేవుల ఆనందార్థం కవి (సోముడు) ముందుకు ప్రవహిస్తాడు—అవ్య (గొర్రె ఉన్ని) వడపోతలో వడకట్టబడినవాడు, ఉత్తమ ధారలతో వేగంగా దూసుకెళ్లుతూ—ఎదురొడ్డి నిలిచే సమస్త ప్రతిబంధక శక్తులను అణచివేస్తాడు.
Mantra 2
स हि ष्मा जरितृभ्य आ वाजं गोमन्तमिन्वति । पवमानः सहस्रिणम् ॥
అతడు నిజంగా—పవమానుడు (శుద్ధమవుతున్న సోముడు)—స్తోతృలకు గోమంత (కిరణసంపన్న) బలసంపదను ప్రేరేపించి ప్రవహింపజేస్తాడు; అది సహస్రగుణంగా విస్తరించే సమృద్ధి.
Mantra 3
परि विश्वानि चेतसा मृशसे पवसे मती । स नः सोम श्रवो विदः ॥
నీవు చైతన్యంతో సమస్తాన్ని చుట్టుముట్టి సంచరిస్తావు; స్పర్శతో శుద్ధి చేసి మా మతి (ఆలోచన)ను ఆకారమిస్తావు. ఓ సోమా, మాకు శ్రవస్ (ప్రేరిత యశస్సు/సత్యప్రసారక కీర్తి)ను ప్రసాదించు.
Mantra 4
अभ्यर्ष बृहद्यशो मघवद्भ्यो ध्रुवं रयिम् । इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
హే సోమా! మహద్భూతమైన యశస్సుతో మా వైపు ప్రవహించు. మఘవద్భ్యః (యజ్ఞసంపన్న దాతలకు) ధ్రువ రయి (స్థిర సమృద్ధి)ని అందించు. అలాగే స్తోతృభ్యః (స్తుతితో నిన్ను స్థాపించే ఋషులకు) ఇష్ (పోషక ప్రేరణ/వృద్ధిశక్తి)నూ మోసుకొనివచ్చి—సత్యంలో అంతఃసత్త్వం పరిపూర్ణమై దృఢమగునట్లు చేయు.
Mantra 5
त्वं राजेव सुव्रतो गिरः सोमा विवेशिथ । पुनानो वह्ने अद्भुत ॥
హే సోమా! నీవు సువ్రత రాజువలె గిరః (ప్రేరిత వాక్కు/స్తుతి)లో ప్రవేశించితివి. హే అద్భుత వహ్ని! నిన్ను నీవే శుద్ధి చేసుకుంటూ, మా హవిని మరియు చైతన్యాన్ని ముందుకు మోసుకుపోయే శక్తిగా నీవు అవుతావు.
Mantra 6
स वह्निरप्सु दुष्टरो मृज्यमानो गभस्त्योः । सोमश्चमूषु सीदति ॥
ఆ వహ్ని-శక్తి అప్సు (జలములలో) దుష్టర—ఆపడం కష్టం; గభస్త్యోః (చేతులలో) మృజ్యమానుడై శుద్ధి పొందుతూ, సోముడు చమూషు (పాత్రములలో) ఆసీనుడవుతాడు; అంతర్యజ్ఞకర్మకు సిద్ధమైన అంతఃపాత్రములలో తనను స్థాపించుకొంటాడు.
Mantra 7
क्रीळुर्मखो न मंहयुः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
ఓ సోమా! నీవు నీ పరాక్రమంలో క్రీడిస్తూ, యజ్ఞంలో ఉత్సాహంతో, శుద్ధిచేసే ‘పవిత్రం’ వైపు గమిస్తున్నావు. స్తోత్రంలో నీవు ‘సువీర్యం’—వీరశక్తి—నిలుపుతున్నావు.
Inside Sukta 20
How it unfolds
- Where it opens
Soma is invoked as a kavi (seer) who rushes forth through the woolen filter for the gods’ delight, overpowering all resistances.
- Development
The hymn turns to explicit petitions: vast glory, steadfast wealth (dhruva rayi), and nourishing increase (iṣ) for the offerers and singers.
- Climax
Soma’s passage to the pavitra is portrayed as dynamic and victorious—his purified movement itself becomes the source of power placed into the hymn (suvīrya).
- Where it settles
The hymn closes with Soma ‘going to the purifier’ and endowing the stotra with heroic force, sealing the rite with strength for both speech and life.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between humans and gods by carrying oblations and awakening divine powers; as a purifier, he sustains ṛta (cosmic order) by transforming raw potency into clarified, shareable essence.
- Inner significanceThe clarified Soma symbolizes purified consciousness: the mind’s rushing energies are filtered into luminous insight, steadiness, and courageous speech that can ‘win’ the inner struggle.
The seer
- Pavamāna Soma seer tradition (RV 9)A collective, school-based authorship typical of Mandala 9, where multiple seer-families transmit and refine hymns to Soma’s purification, emphasizing the ritual process and its inner transformative symbolism.
Famous verses
प्र कविर्देववीतयेऽव्यो वारेभिरर्षति । साह्वान्विश्वा अभि स्पृधः ॥dhruvaṃ rayim
pavitraṃ soma gacchasi
Attributes of the deity
- pavamāna (self-purifying/being purified)
- kavi (seer-like intelligence)
- swift flowing streams
- pavitra (filter/purifier)
- giver of dhruva rayi (stable prosperity)
- bestower of iṣ (nourishing increase) and suvīrya (heroic power)
- overcomer of spṛdhaḥ (oppositions/resistances)
Also by this seer
- Numerous Pavamāna (purifying Soma) hymns across Rigveda Mandala 9
- Development of Soma imagery centered on the filter (pavitra), flowing streams, and the bestowal of rayi (wealth) and vīrya (power)
The rite, step by step
- Press Soma stalks and collect the expressed juice
- Mix/prepare with water and customary adjuncts as per rite
- Pass the Soma through the woolen filter (pavitra/avya) into a vessel
- Chant the Pavamāna stotras while Soma ‘flows’ (arṣati)
- Offer clarified Soma to the gods (notably Indra and other deities) and distribute according to ritual share
- Conclude with prayers for stable wealth (rayi), nourishment (iṣ), and strength (vīrya)
Offerings
- Pressed Soma juice
- Water for mixing/flow
- Woolen filter (pavitra) as the purifying medium (ritual implement)
Frequently Asked Questions
Soma Pavamāna is Soma as he is being purified—flowing through the ritual filter—so he becomes fit for the gods and powerful for the sacrificer.
The woolen filter (pavitra/avya) is the key ritual instrument that clarifies Soma; the hymn uses it as a symbol of purification that turns raw force into luminous, beneficial power.
It asks for victory over opposition, steadfast prosperity (dhruva rayi), nourishing increase (iṣ), and heroic strength (suvīrya) that empowers both life and sacred speech.
Ask anything about Sukta 20 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
