
Sukta 9.20
Pavamāna Soma seer tradition (RV 9).
Soma Pavamāna
Gāyatrī
अयं लघुर्गायत्रीयः सूक्तः सोमं पवमानं स्तौति—यः पवित्रे (ऊर्णामये) शीघ्रं धावति, ऋषिवत् स्रवन् देवेषु भोगाय संस्कृतः। कविः शुद्धं सोमं याचते यत् स सर्वान् प्रतिपक्षान् अभिभूय, ध्रुवं रयिं, इषं (पोषवर्धनप्रेरणां), च सुवीर्यं च अस्मिन् स्तोत्रे यजमानस्य च जीवने आनयतु।
Mantra 1
प्र कविर्देववीतयेऽव्यो वारेभिरर्षति । साह्वान्विश्वा अभि स्पृधः ॥
देवानां वीतये कविः प्रसरति; अव्येन वारेभिः परिष्कृतः सोमः श्रेष्ठधाराभिः शीघ्रं धावन् सर्वाः स्पृधोऽभिभवति।
Mantra 2
स हि ष्मा जरितृभ्य आ वाजं गोमन्तमिन्वति । पवमानः सहस्रिणम् ॥
स हि पवमानो जरितृभ्यः गोमन्तं वाजं प्रेरयति; सहस्रिणं समृद्धिं बहुलयति।
Mantra 3
परि विश्वानि चेतसा मृशसे पवसे मती । स नः सोम श्रवो विदः ॥
चेतसा त्वं विश्वानि परि चरसि; पवसे मतीः स्पृशन् संस्कुर्वन्। स नः सोम श्रवो विदः।
Mantra 4
अभ्यर्ष बृहद्यशो मघवद्भ्यो ध्रुवं रयिम् । इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
अभ्यर्ष नः सोम बृहद्यशसा; मघवद्भ्यो ध्रुवं रयिम् आ भर। स्तोतृभ्यश्च इषं आ भर—ये स्तोत्रेण त्वां स्तुवन्ति।
Mantra 5
त्वं राजेव सुव्रतो गिरः सोमा विवेशिथ । पुनानो वह्ने अद्भुत ॥
त्वं सोम राजेव सुव्रतो गिरो विवेशिथ। पुनानो वह्ने अद्भुत, हव्यं नः चेतनां च अग्रे वहसि।
Mantra 6
स वह्निरप्सु दुष्टरो मृज्यमानो गभस्त्योः । सोमश्चमूषु सीदति ॥
स वह्निरप्सु दुष्टरो मृज्यमानो गभस्त्योः; सोमश्चमूषु सीदति—यज्ञकर्मणे सुसंस्कृतासु पात्रासु आत्मानं निधत्ते।
Mantra 7
क्रीळुर्मखो न मंहयुः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
स्वबलक्रीडुः मखेषु मंहयुः, हे सोम, पवित्रं गच्छसि। स्तोत्रे सुवीर्यं दधत्, अन्तःसमरे जयबलं वाचं करोति।
Soma Pavamāna is Soma as he is being purified—flowing through the ritual filter—so he becomes fit for the gods and powerful for the sacrificer.
The woolen filter (pavitra/avya) is the key ritual instrument that clarifies Soma; the hymn uses it as a symbol of purification that turns raw force into luminous, beneficial power.
It asks for victory over opposition, steadfast prosperity (dhruva rayi), nourishing increase (iṣ), and heroic strength (suvīrya) that empowers both life and sacred speech.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.