Sukta 14
Sukta 9.14
ഈ സോമ പവമാന സ്തുതിഗാനം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമനെ ദർശിയസദൃശമായ ശക്തിയായി പുകഴ്ത്തുന്നു—അവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡജലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു, പ്രചോദിത വാക്കിനെ വഹിച്ച്, സ്വർഗ്ഗലോകത്തെയും ഭൂലോകത്തെയും ഉണർത്തുന്നു. ആവർത്തിച്ച ശോധനയിലൂടെ സോമൻ ദീപ്തിമാനനായി, “ഗാവുകൾ” (കിരണങ്ങൾ/പ്രകാശദായക ശക്തികൾ) ജയിച്ച്, യജമാനന്റെ അടുക്കൽ വരുവാൻ ക്ഷണിക്കപ്പെടുന്നു; പ്രകാശം, ബലം, ക്ഷേമ-സൗഖ്യങ്ങൾ എന്ന രൂപത്തിലുള്ള വസു—സമ്പത്ത് കൊണ്ടുവരുവാൻ.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
परि प्रासिष्यदत्कविः सिन्धोरूर्मावधि श्रितः । कारं बिभ्रत्पुरुस्पृहम् ॥
കവി-ശക്തി എല്ലാടവും ചുറ്റി നീങ്ങി മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പോകുന്നു; സമുദ്ര-പ്രവാഹത്തിന്റെ തരംഗത്തിന്മേൽ അധിഷ്ഠിതമായി, അത് അനേകം ആഗ്രഹങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ സൃഷ്ടിപരമായ ഉച്ചാരണം (കാരം) വഹിക്കുന്നു—സഫലാന്വേഷണത്തിന്റെ ശക്തികളെ.
Mantra 2
गिरा यदी सबन्धवः पञ्च व्राता अपस्यवः । परिष्कृण्वन्ति धर्णसिम् ॥
പ്രകാശിതമായ വാക്ക് (ഗിരാ) കൊണ്ടു ബന്ധമുള്ള അഞ്ചു ഗണങ്ങൾ—വ്രതധാരികളായ കർമ്മകർതാക്കൾ—ധാരണശക്തി (ധർണസി)യെ രൂപപ്പെടുത്തി പരിഷ്കരിക്കുമ്പോൾ, അവർ സോമ-ശക്തിയെ യഥാവിധി ധരിക്കപ്പെടുവാൻ ഒരുക്കുന്നു.
Mantra 3
आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत । यदी गोभिर्वसायते ॥
അപ്പോൾ ഈ പരാക്രമിയുടെ രസത്തിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആനന്ദിക്കുന്നു; അവൻ ഗോഭിഃ—കിരണരൂപമായ ഗോകൾ (രശ്മികൾ)—കൊണ്ട് ആവൃതനായി തന്റെ ദീപ്തമായ വസ്ത്രം ധരിക്കുമ്പോൾ.
Mantra 4
निरिणानो वि धावति जहच्छर्याणि तान्वा । अत्रा सं जिघ्नते युजा ॥
അശുദ്ധികളെ പുറത്താക്കി അവൻ പലവിധത്തിൽ വേഗം പാഞ്ഞുപോകുന്നു, ദേഹത്തിന്റെ ജീർണ്ണമായ ആവരണങ്ങളെ പിന്നിൽ വിട്ടുകൊണ്ട്; ഇവിടെ യുജിതമായ ശക്തികൾ ഒരുമിച്ച് പ്രഹരിച്ച് (തടസ്സത്തെ) വഴി നേടുന്നു.
Mantra 5
नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न मामृजे युवा । गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥
വിവസ്വത്തിന്റെ നപ്തീ-ശക്തികളോടുകൂടെ—ശുഭ്രനായ യുവൻ—വീണ്ടും വീണ്ടും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ഗാഃ (പ്രകാശക കിരണ-ധേനുക്കളെ) സ്വന്തമാക്കുന്നു; ദീപ്തമായ വസ്ത്രംപോലെ നിർണിജം ധരിക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 6
अति श्रिती तिरश्चता गव्या जिगात्यण्व्या । वग्नुमियर्ति यं विदे ॥
അവൻ രണ്ടു ആധാരങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്നു, തിരശ്ചീനമായി സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട്; ഗവ്യ—കിരണത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മ പഥത്തിലൂടെ അവൻ പോകുന്നു; അറിയുന്നവനുവേണ്ടി ഗൂഢ അഗ്നിയെ (അന്തരംഗ പ്രജ്വലനത്തെ) പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 7
अभि क्षिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस्पतिम् । पृष्ठा गृभ्णत वाजिनः ॥
വേഗശക്തികൾ അവന്റെ അടുക്കൽ ഒന്നിച്ചുകൂടിയിരിക്കുന്നു, ഇഷസ്പതി—സമൃദ്ധിയുടെ അധിപനെ—ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട്; വാജിനർ (ബലവാന്മാർ) അവന്റെ പുറം പിടിക്കുന്നു—ആശ്രയം നൽകി അവനെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്നു.
Mantra 8
परि दिव्यानि मर्मृशद्विश्वानि सोम पार्थिवा । वसूनि याह्यस्मयुः ॥
ദിവ്യവും പാർത്ഥിവവും ആയ സർവ്വത്തെയും ചുറ്റും സ്പർശിച്ച് ജാഗ്രതപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ഹേ സോമ, ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക—ഞങ്ങളോടു അഭിലാഷമുള്ളവനായി; വസുക്കളെ (വസൂനി), ധനസമ്പത്തിനെ കൊണ്ടുവരിക.
Inside Sukta 14
How it unfolds
- Where it opens
Soma as a kavi surges and circles forward on the wave of the cosmic stream, carrying potent, desire-fulfilling creative utterance.
- Development
The hymn emphasizes repeated cleansing and increasing brilliance, linking Soma with solar kinship (Vivasvat) and the acquisition of ‘cows’—rays, powers, and wealth—as a radiant garment.
- Climax
Soma is portrayed as touching and awakening all things, divine and earthly, extending his enlivening reach across the whole world-order.
- Where it settles
The poet invites Soma to come to ‘us,’ desiring our being, and to bring vasūni—riches understood as fullness of light, force, and prosperity.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionMediator of vitality and illumination: Soma links waters, sky, and earth; he invigorates gods and humans, stimulates inspired speech, and distributes riches (vasu) as light, strength, and prosperity.
- Inner significanceThe refining of consciousness: as Soma is filtered and clarified, so the inner being is cleansed of obscurity, enabling inspired word, luminous perception (the ‘cows’/rays), and awakened contact with all planes of experience.
The seer
- Anukramaṇī: Ascribed to a Soma-pavamāna seer (exact rishi uncertain)This hymn is part of the Ninth Maṇḍala’s Soma Pavamāna corpus, where authorship is often transmitted as a liturgical collection focused more on ritual function than a single clearly preserved personal rishi identity for each short hymn.
Famous verses
परि प्रासिष्यदत्कविः सिन्धोरूर्मावधि श्रितः । कारं बिभ्रत्पुरुस्पृहम् ॥नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न मामृजे युवा । गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥परि दिव्यानि मर्मृशद्विश्वानि सोम पार्थिवा । वसूनि याह्यस्मयुः ॥Attributes of the deity
- Purifying/clarifying (pavamāna)
- Seer-force (kavi) and bearer of inspired speech (kāra)
- Associated with waters and cosmic streams (sindhu, ūrmī)
- Radiant, youthful, repeatedly cleansed
- Bestower of vasu (riches: light, force, prosperity)
- Awakener of heavenly and earthly domains
Also by this seer
- Soma Pavamāna hymns in Rig Veda Maṇḍala 9 (as a liturgical stream of compositions used in Soma pressing and purification rites).
The rite, step by step
- Press Soma stalks and mix with water to release the juice.
- Filter/strain the Soma through a woolen strainer (pavitra), allowing it to ‘run’ and clarify.
- Recite Pavamāna verses as Soma flows, inviting brilliance, inspired speech, and the winning of ‘cows’ (rays/wealth).
- Collect the clarified Soma; prepare libations for deities (commonly Indra and others) according to the rite.
- Offer Soma into the fire and/or to the appropriate vessels, concluding with requests for vasu (riches) and well-being.
Offerings
- Clarified Soma (Soma-rasa)
- Ghee/ājya (as ancillary offering in the larger Soma rite)
- Oblations into Agni within the Soma-yajña framework
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma while being purified and made radiant as it flows through the filter in the Soma sacrifice.
It presents Soma as a power of inspired vision and speech: as Soma is clarified, it ‘carries’ creative utterance and awakens illumination in the world and in the worshipper.
In Vedic symbolism, “cows” often point to rays or illumining powers (and also tangible wealth), while “vasu” means riches—especially the fullness of light, strength, and well-being that Soma is asked to bring.
Ask anything about Sukta 14 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
