
Sukta 9.14
Soma Pavamāna
अयं सोमः पवमानः स्तूयते—यः अपां विश्वासां उपरि ऋषिवत् शक्तिरिव चरति, प्रेरितां वाचं वहन् दिवं च पृथिवीं च प्रबोधयन्। पुनःपुनः पवित्रेण शोध्यमानः स तेजस्वी भवति, गाः (रश्मीन्/दीप्तिशक्तीः) जयति, च यजमानं प्रति आहूयते—वसु, प्रकाशबलसौख्यसमृद्धिं च आनयन्।
Mantra 1
परि प्रासिष्यदत्कविः सिन्धोरूर्मावधि श्रितः । कारं बिभ्रत्पुरुस्पृहम् ॥
कविः परि प्रासिष्यदत्, सिन्धोः ऊर्मौ अधि श्रितः; पुरुस्पृहं कारं बिभ्रत्।
Mantra 2
गिरा यदी सबन्धवः पञ्च व्राता अपस्यवः । परिष्कृण्वन्ति धर्णसिम् ॥
यदा गिरा दीप्तया पञ्च सबन्धवः—व्रतिनोऽपस्यवः—धर्णसिं परिष्कृण्वन्ति, तदा सम्यग्धारणाय सोमशक्तिं सुसंस्कुर्वन्ति।
Mantra 3
आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत । यदी गोभिर्वसायते ॥
अथास्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवाः प्रमोदन्ते, यदा गोभिः—रश्मिभिः—वसायते, दीप्तं वासो धारयति च।
Mantra 4
निरिणानो वि धावति जहच्छर्याणि तान्वा । अत्रा सं जिघ्नते युजा ॥
निरिणानो विविधं धावति, तन्वा जहच्छर्याणि जीर्णावरणानि; अत्र युजा युक्ताः शक्तयः सं जिघ्नते, अवरोधं भित्त्वा पन्थानं लभन्ते।
Mantra 5
नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न मामृजे युवा । गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥
यः विवस्वतः नप्तीभिः सह—शुभ्रः युवा—पुनःपुनः मृज्यते, स गाः (रश्मि-गवः) स्वीकृत्य दीप्तां निर्णिजं इव धारयति।
Mantra 6
अति श्रिती तिरश्चता गव्या जिगात्यण्व्या । वग्नुमियर्ति यं विदे ॥
स द्वे श्रिती अतिक्रम्य तिरश्चता गच्छति; गव्यस्य (रश्मेः) अण्व्या पथा जिगाति—यः विदे, तस्मै गुप्तं वह्निं प्रेरयति।
Mantra 7
अभि क्षिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस्पतिम् । पृष्ठा गृभ्णत वाजिनः ॥
क्षिप्राः शक्तयः अभि समग्मत, इषस्पतिं मर्जयन्त्यः; वाजिनः पृष्ठा गृभ्णन्ति—तम् आधारयन्तो वहन्ति च।
Mantra 8
परि दिव्यानि मर्मृशद्विश्वानि सोम पार्थिवा । वसूनि याह्यस्मयुः ॥
दिव्यानि पार्थिवानि च सर्वाणि स्पृशन् प्रबोधयन्, हे सोम! अस्मान् प्रति याहि अस्मयुः; वसूनि—तेजसो बलस्य च पूर्णतां—आ वह।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma while being purified and made radiant as it flows through the filter in the Soma sacrifice.
It presents Soma as a power of inspired vision and speech: as Soma is clarified, it ‘carries’ creative utterance and awakens illumination in the world and in the worshipper.
In Vedic symbolism, “cows” often point to rays or illumining powers (and also tangible wealth), while “vasu” means riches—especially the fullness of light, strength, and well-being that Soma is asked to bring.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.