
Sukta 9.15
Soma Pavamāna (in relation to Indra)
ഈ പവമാന സോമ സ്തുതിയിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമം ചാലനികളിലൂടെ വേഗത്തിൽ ഒഴുകി, ദീപ്തമായ കിരണങ്ങളാൽ തിളങ്ങി, വിജയശക്തിയുടെ ‘തുറന്ന നിലം’ എന്ന ഇന്ദ്രന്റെ മേഖലയിലേക്കു നീങ്ങുന്നതിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. സോമത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണം ഇവിടെ യാഗകൃത്യം മാത്രമല്ല, ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ–ആത്മീയ പ്രക്രിയയായും വരച്ചുകാട്ടുന്നു: ആ പ്രകാശമുള്ള പാനം ശക്തിയും ആനന്ദവും ആന്തരായുധവും ആയി മാറി, വിജയംക്കും ധർമ്മാനുസൃതമായ പ്രവർത്തിക്കും വഴി തെളിയിക്കുന്നു.
Mantra 1
एष धिया यात्यण्व्या शूरो रथेभिराशुभिः । गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम् ॥
ഈ ശൂരൻ സൂക്ഷ്മ ധീ (ധിയാ) യാൽ വേഗമുള്ള രഥങ്ങളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രന്റെ നിഷ്കൃതത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—വിജയബലത്തിന്റെ വിമുക്തമായ വിസ്തൃതിയിലേക്കു.
Mantra 2
एष पुरू धियायते बृहते देवतातये । यत्रामृतास आसते ॥
ഈ സോമൻ അനേകം ധീ-ജാഗ്രതകളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു—ബൃഹത് (വിശാലം) ദിശയിലേക്കും ദേവതാതി (ദൈവീ പരിപൂർണത) യിലേക്കും; അവിടെ അമൃതാസഃ, അമരശക്തികൾ, ഞങ്ങളിലകത്ത് ആസനം എടുക്കുന്നു.
Mantra 3
एष हितो वि नीयतेऽन्तः शुभ्रावता पथा । यदी तुञ्जन्ति भूर्णयः ॥
ഈ സോമൻ സ്ഥാപിതനായിട്ട്, ദീപ്തമായ പാതയിലൂടെ അകത്തേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു; പിഴിയുന്ന ശക്തികൾ അവനെ തള്ളിത്തള്ളി അവന്റെ യഥാർത്ഥ ഗതിയിലേക്കു കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ.
Mantra 4
एष शृङ्गाणि दोधुवच्छिशीते यूथ्यो वृषा । नृम्णा दधान ओजसा ॥
ഈ സോമൻ, കൂട്ടത്തിന്റെ വൃഷഭൻ, തന്റെ കൊമ്പുകൾ കുലുക്കി സ്വയം മൂർച്ചപ്പെടുത്തുന്നു; നൃമ്ണവും ഓജസ്സും ധരിച്ചു—പുരുഷവീര്യവും ബലവും നിറഞ്ഞവനായി.
Mantra 5
एष रुक्मिभिरीयते वाजी शुभ्रेभिरंशुभिः । पतिः सिन्धूनां भवन् ॥
ഈ സോമൻ സ്വർണ്ണദീപ്തികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് മുന്നേറുന്നു; തന്റെ ശുദ്ധ കിരണങ്ങളോടെ വാജിയായി ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധി വഹിച്ച്, സിന്ധുക്കളുടെ പതി ആകുന്നു.
Mantra 6
एष वसूनि पिब्दना परुषा ययिवाँ अति । अव शादेषु गच्छति ॥
ഈ സോമൻ വസുക്കളെ—സമ്പത്തുകളെ—പാനം ചെയ്യുന്നു; കഠിനസ്ഥാനങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച്, ദൃഢാധാരമുള്ള ആസനങ്ങളിലേക്കു താഴെ ചെന്നു, ജീവിതത്തിലെ ലഭ്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 7
एतं मृजन्ति मर्ज्यमुप द्रोणेष्वायवः । प्रचक्राणं महीरिषः ॥
അവനെ അവർ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു—ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടേണ്ടവനെ—ദ്രോണങ്ങൾ (വാറ്റുകൾ) സമീപത്ത്; അന്വേഷിക്കുന്ന ആയുക്കൾ അവനെ ഗതിയിൽ ആക്കുന്നു; പോഷണത്തിന്റെയും ശക്തിയുടെയും മഹത്തായ പ്രേരണകൾ അവന്റെ പിന്നാലെ ചക്രംപോലെ തിരിയാൻ തുടങ്ങുന്നു.
Mantra 8
एतमु त्यं दश क्षिपो मृजन्ति सप्त धीतयः । स्वायुधं मदिन्तमम् ॥
ഈ തന്നെയെ പത്ത് വേഗമുള്ള കൈകൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ഏഴ് പ്രചോദിത ധീതികൾ (ചിന്തകൾ) കൂടി; അവൻ സ്വയം-ആയുധധാരി, അത്യന്തം മദിന്തമ—അന്വേഷകനിൽ പ്രകാശത്തിന്റെ ആയുധമാകുന്ന ആനന്ദം.
It praises Soma in the moment of purification—rushing through the filters, shining brightly, and becoming the empowering drink offered to Indra for strength and victory.
Because purified Soma is imagined as a powerful flow: it can mean literal flowing waters and also the inner currents of energy and inspiration that Soma is said to master.
They point to two kinds of cleansing: the physical ritual cleansing by priests’ hands and the inner cleansing by concentrated, inspired thought—making Soma a clear, luminous force in both senses.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.