
Sukta 9.1
Madhucchandas (traditionally, Soma Pavamāna seer-line; attribution varies by Anukramaṇī traditions)
Soma Pavamāna (Soma in the act of purification/flowing); with Indra as recipient
Gāyatrī (3 pādas × 8 syllables)
സോമ പവമാന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഈ ആരംഭസൂക്തം, പിഴിഞ്ഞും ചാലിച്ചും ഒഴുകുന്ന സോമത്തെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്യുന്നതിനായി അത്യന്തം മധുരവും ഉന്മേഷകരവുമായ ധാരയായി ഒഴുകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ സോമം ചാലകത്തിലൂടെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നതും, പ്രകാശമയമായ ശക്തിയായി തെളിഞ്ഞുവരുന്നതും, അതിന്റെ ഫലമായി ഇന്ദ്രന്റെ വിജയശക്തി ഉച്ചത്തിൽ പൊങ്ങി വൃത്രാദി തടസ്സങ്ങളെ തകർത്തു സമൃദ്ധി വരുത്തുന്നതും ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
Mantra 1
स्वादिष्ठया मदिष्ठया पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतः ॥
ഹേ സോമാ, അതിമധുരവും അതിമദകരവും ആയ ധാരയായി പവിത്രനായി ഒഴുകുക; പിഴിഞ്ഞു ജനിച്ച നീ ഇന്ദ്രന് പാനത്തിനായി യോജ്യനാകുക.
Mantra 2
रक्षोहा विश्वचर्षणिरभि योनिमयोहतम् । द्रुणा सधस्थमासदत् ॥
രക്ഷോഹാ, വിശ്വചർഷണി, അവൻ യോനിയിലേക്കു അഭിമുഖമായി ഇരിക്കുന്നു—ഇരുമ്പിൽ അടിച്ചു ഘടിപ്പിച്ചതുപോലെ ദൃഢമായി; പൊതുവായ അധിഷ്ഠാനമായ സധസ്ഥത്തിൽ അവൻ സ്ഥാപിതനാകുന്നു.
Mantra 3
वरिवोधातमो भव मंहिष्ठो वृत्रहन्तमः । पर्षि राधो मघोनाम् ॥
ഹേ സോമ (ഇന്ദു), ഞങ്ങൾക്കായി വിശാലാവകാശം (വരിവസ്) സ്ഥാപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാകുക; ഏറ്റവും ദാനശീലനും ഏറ്റവും പരാക്രമശാലിയായ വൃത്രഹന്താവും ആകുക. മഘവന്മാർ—ദാനവീരർ—നൽകുന്ന രാധസ് (സമ്പത്ത്/സമൃദ്ധി) ഞങ്ങളെ മറുകരയിലേക്കു കടത്തുക.
Mantra 4
अभ्यर्ष महानां देवानां वीतिमन्धसा । अभि वाजमुत श्रवः ॥
ഹേ സോമ, നിന്റെ പിഷ്ടാനന്ദം (അന്ധസ്) സഹിതം മഹാദേവന്മാരുടെ വീതി—യജ്ഞഭോജന—ത്തിലേക്കു ഒഴുകിവരിക; വാജ (ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധി) യിലേക്കും ശ്രവസ് (പ്രകാശമയ യശസ്) യിലേക്കും കൂടി ഒഴുകിവരിക.
Mantra 5
त्वामच्छा चरामसि तदिदर्थं दिवेदिवे । इन्दो त्वे न आशसः ॥
ഹേ ഇന്ദു, ഈ തന്നെയുളള ലക്ഷ്യത്തിനായി ഞങ്ങൾ നിന്റെ അടുക്കലേക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും വരുന്നു—ദിവസംതോറും; കാരണം നിനക്കുള്ളിലാണ് ഞങ്ങളുടെ ആശകൾ നിലകൊള്ളുന്നത്.
Mantra 6
पुनाति ते परिस्रुतं सोमं सूर्यस्य दुहिता । वारेण शश्वता तना ॥
സൂര്യന്റെ ദുഹിതാവ് നിന്റെ പരി-സ്രുത സോമത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; തന്റെ സനാതന ജല-ചാലനിയാൽ—സത്തയുടെ ദീപ്തമായ വിവേകശക്തി, ആനന്ദത്തെ ചാലിച്ച് നിർമ്മല സത്യമായി മാറ്റുന്നു.
Mantra 7
तमीमण्वीः समर्य आ गृभ्णन्ति योषणो दश । स्वसारः पार्ये दिवि ॥
അവനെ സൂക്ഷ്മ-ഗതിയുള്ള കന്യകമാർ പിടിച്ച് സമീപത്തേക്ക് വലിക്കുന്നു, പൊതുചലനത്തിൽ—ദൂരസ്ഥ ദിവിയിൽ പത്ത് സഹോദരിമാർ; സോമത്തെ ഗ്രഹിച്ച് നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ അവന്റെ आरोഹണം ഒരുക്കുന്ന അനേകം സമന്വയശക്തികൾ.
Mantra 8
तमीं हिन्वन्त्यग्रुवो धमन्ति बाकुरं दृतिम् । त्रिधातु वारणं मधु ॥
അവനെ അശ്രാന്തർ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; അവർ സാരം ധരിക്കുന്ന ചർമ്മപ്പായയെ ഊതുന്നു—ത്രിധാതു ക്രമത്തിൽ കാത്തിരിക്കുന്ന മധു; പരിവർത്തനത്തിന്റെ കർമ്മത്തിനായി ത്രിവിധ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിരമായ ആനന്ദം.
Mantra 9
अभीममघ्न्या उत श्रीणन्ति धेनवः शिशुम् । सोममिन्द्राय पातवे ॥
അവന്റെ ചുറ്റും അഘ്ന്യാ—ഹിംസിക്കരുതാത്ത പശുക്കൾ—മറ്റു പോഷക ധേനുക്കൾ ഈ ശിശുരൂപ സോമത്തെ കലർത്തി സമൃദ്ധമാക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്യുവാൻ സോമത്തെ ഒരുക്കുന്നു.
Mantra 10
अस्येदिन्द्रो मदेष्वा विश्वा वृत्राणि जिघ्नते । शूरो मघा च मंहते ॥
ഈ സോമത്തിന്റെ മദങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ വൃത്രങ്ങളെ—തടസ്സങ്ങളെ—നിശ്ചയമായി സംഹരിക്കുന്നു; ശൂരൻ ബലത്തിലും ദാനത്തിലും വളരുന്നു.
It means Soma “as he is being purified/flowing clear” through the filter after pressing. The hymn praises this clarified Soma while it streams and becomes fit to offer.
Indra is the main drinker of Soma in many rites. The hymn says Soma’s purified exhilaration strengthens Indra, enabling him to overcome obstacles (vṛtra) and support prosperity.
It is a poetic image for a luminous purifying agency—often understood as the bright, discriminating power associated with the filtering/clarifying process (and sometimes linked with dawn-like radiance). It expresses how Soma is refined into clear, truthful potency.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.