Sukta 1
Sukta 9.1
Madhucchandas (traditionally, Soma Pavamāna seer-line; attribution varies by Anukramaṇī traditions)
Soma Pavamāna (Soma in the act of purification/flowing); with Indra as recipient
Gāyatrī (3 pādas × 8 syllables)
સોમ પવમાન મંડળનું આ આરંભિક સૂક્ત, પિચડીને ગાળવામાં આવતા સોમનું આવાહન કરે છે; ઇન્દ્રના પાન માટે તે પરમ મધુર અને ઉલ્લાસદાયક ધારા રૂપે વહેવા પ્રાર્થના કરે છે. મંત્રો ગાળણીમાંથી સોમના શુદ્ધિકરણને, તેના તેજસ્વી શક્તિરૂપે સ્પષ્ટ થવાને, અને તેના પરિણામે વૃત્રાદિ અવરોધો તોડી સમૃદ્ધિ લાવતી ઇન્દ્રની વિજયશક્તિનો ઉછાળો વર્ણવે છે.
Mantras
Mantra 1
स्वादिष्ठया मदिष्ठया पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतः ॥
હે સોમ, અતિમધુર અને અતિમદમય ધારા દ્વારા પવિત્ર થઈ વહે; દબાઈ ઉત્પન્ન થયેલો તું ઇન્દ્ર માટે પાન કરવા યોગ્ય બન.
Mantra 2
रक्षोहा विश्वचर्षणिरभि योनिमयोहतम् । द्रुणा सधस्थमासदत् ॥
રક્ષોહા, સર્વજનનો, તે યોનિ પર અભિષેકિત થઈ બેસે છે—લોખંડમાં ઘડાયેલા સમ દૃઢ; અને સામાન્ય આધાર, સધસ્થ પર સ્થિર થાય છે.
Mantra 3
वरिवोधातमो भव मंहिष्ठो वृत्रहन्तमः । पर्षि राधो मघोनाम् ॥
હે સોમ (ઇન્દુ), અમારા માટે વિશાળ અવકાશ (વરિવસ્) સ્થાપિત કરનારામાં સર્વોત્તમ બન; સર્વાધિક દાતા, સર્વાધિક પરાક્રમી વૃત્રહન બન. મઘવનો—દાનવીરો—ના રાધસ્ (ધન-સમૃદ્ધિ) અમને પાર ઉતાર.
Mantra 4
अभ्यर्ष महानां देवानां वीतिमन्धसा । अभि वाजमुत श्रवः ॥
હે સોમ, તારા પિષિત આનંદ (અંધસ્) સાથે મહાન દેવોના વીતિ—યજ્ઞ-ભોજન— તરફ વહે; અને વાજ (બળની સમૃદ્ધિ) તથા શ્રવસ્ (પ્રકાશમય યશ) તરફ પણ વહે.
Mantra 5
त्वामच्छा चरामसि तदिदर्थं दिवेदिवे । इन्दो त्वे न आशसः ॥
હે ઇન્દુ, અમે તારી પાસે જ ફરી ફરી ચાલીએ છીએ—દિવે દિવે—આ જ હેતુ માટે; કારણ કે તારા અંદર જ અમારી આશાઓ વસે છે.
Mantra 6
पुनाति ते परिस्रुतं सोमं सूर्यस्य दुहिता । वारेण शश्वता तना ॥
સૂર્યની દુહિતા તારા પરિ-સ્રુત સોમને શુદ્ધ કરે છે; પોતાના સનાતન જળ-છાણણથી—સત્તાની તેજસ્વી વિવેકશક્તિ, જે આનંદને ગાળી નિર્મળ સત્યમાં ફેરવે છે.
Mantra 7
तमीमण्वीः समर्य आ गृभ्णन्ति योषणो दश । स्वसारः पार्ये दिवि ॥
તેને સૂક્ષ્મ-ગતિશીલ કન્યાઓ પકડી નજીક ખેંચે છે, સહ-ચલનમાં—દૂરના સ્વર્ગમાં દસ બહેનો; સોમને ગ્રહણ કરી આપણા અંદર તેની આરોહણ-યાત્રા તૈયાર કરતી અનેક સુસંગત શક્તિઓ.
Mantra 8
तमीं हिन्वन्त्यग्रुवो धमन्ति बाकुरं दृतिम् । त्रिधातु वारणं मधु ॥
તેને અશ્રાંત જનોએ પ્રેરિત કરે છે; તેઓ સાર ધારણ કરનાર ચામડાની થેલીને ફૂંકે છે—ત્રિધાતુ વ્યવસ્થામાં રક્ષિત મધુ; રૂપાંતરણના કર્મ માટે ત્રિગુણ આધાર પર સ્થિર થયેલ આનંદ.
Mantra 9
अभीममघ्न्या उत श्रीणन्ति धेनवः शिशुम् । सोममिन्द्राय पातवे ॥
તેની આસપાસ અઘ્ન્યા—અહિંસ્ય ગાયો—અને પોષક ધેનુઓ આ શિશુરૂપ સોમને મિશ્રિત કરી સમૃદ્ધ કરે છે; ઇન્દ્રના પાન માટે સોમને તૈયાર કરે છે.
Mantra 10
अस्येदिन्द्रो मदेष्वा विश्वा वृत्राणि जिघ्नते । शूरो मघा च मंहते ॥
આ સોમના મદોમાં ઇન્દ્ર સર્વ વૃત્રો—અવરોધો—ને નિશ્ચયે સંહાર કરે છે; શૂરવીર બળમાં અને દાનમાં વધે છે.
Frequently Asked Questions
It means Soma “as he is being purified/flowing clear” through the filter after pressing. The hymn praises this clarified Soma while it streams and becomes fit to offer.
Indra is the main drinker of Soma in many rites. The hymn says Soma’s purified exhilaration strengthens Indra, enabling him to overcome obstacles (vṛtra) and support prosperity.
It is a poetic image for a luminous purifying agency—often understood as the bright, discriminating power associated with the filtering/clarifying process (and sometimes linked with dawn-like radiance). It expresses how Soma is refined into clear, truthful potency.
Ask anything about Sukta 1 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.