
Sukta 8.68
ഈ സൂക്തം യജ്ഞത്തിലേക്ക് ഇന്ദ്രന്റെ രഥത്തെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഋതത്തിന്റെ (കോസ്മിക് ധർമ്മ-ക്രമത്തിന്റെ) ഏറ്റവും ശക്തനായ രക്ഷകനായി, എല്ലാ ആക്രമണങ്ങളെയും ജയിച്ച് “സുമ്ന” (സമ്പൂർണത, ക്ഷേമം) നൽകുന്നവനായി അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു. യജ്ഞവും പ്രചോദിത വാക്കും മുഖേന കവി ഇന്ദ്രൻ തന്റെ പുരാതന സഹായം വീണ്ടും ആവർത്തിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു—തന്റെ കൂട്ടാളികൾക്ക് വാജ (വിജയശക്തി, സമൃദ്ധി)യും കുറ്റമറ്റ സംരക്ഷണവും നൽകണമെന്നു. അവസാനഭാഗം ദൈവിക പ്രവർത്തിയുടെ അപവാദരഹിതത്വം ഊന്നിപ്പറയുന്നു: ഏതൊരു മർത്ത്യദൂഷകനും ഇന്ദ്രസഖ്യത്തിന് മേൽ വിജയകരമായി കുറ്റം ചുമത്താൻ കഴിയില്ല.
Mantra 1
आ त्वा रथं यथोतये सुम्नाय वर्तयामसि । तुविकूर्मिमृतीषहमिन्द्र शविष्ठ सत्पते ॥
ഞങ്ങളുടെ സഹായത്തിനും സമഗ്രമംഗലത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിനുമായി നിന്റെ രഥത്തെ ഇവിടെ തിരിക്കുന്നു—ഹേ ഇന്ദ്ര, അതിബലവാൻ, സത്പഥത്തിന്റെ അധിപതേ; ശക്തിയിൽ വിശാല-തരംഗിതൻ, ഋതത്തിനെതിരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവൻ.
Mantra 2
तुविशुष्म तुविक्रतो शचीवो विश्वया मते । आ पप्राथ महित्वना ॥
ഹേ തുവിശുഷ്മ (അത്യുഗ്രതേജസ്സുള്ള), ഹേ തുവിക്രതു (വിശാലസങ്കൽപമുള്ള), ഹേ ശചീവഃ (ശചീ-ശക്തിയുടെ അധിപതി) ഇന്ദ്രാ! സർവ്വവ്യാപിയായ മതിയാൽ നീ മഹിമയാൽ വ്യാപിച്ചു വളർന്നു.
Mantra 3
यस्य ते महिना महः परि ज्मायन्तमीयतुः । हस्ता वज्रं हिरण्ययम् ॥
ആരുടെ മഹിമയാൽ നിന്റെ മഹത്തായ തേജസ് ചുറ്റും സഞ്ചരിച്ചു മുന്നേറുന്നുവോ—അങ്ങനെയുള്ള നിന്റെ കൈകൾ സ്വർണ്ണവജ്രം ധരിച്ചു പുറപ്പെടുന്നു; ജയബലത്തിന്റെ ദീപ്തമായ ഉപകരണം.
Mantra 4
विश्वानरस्य वस्पतिमनानतस्य शवसः । एवैश्च चर्षणीनामूती हुवे रथानाम् ॥
വിശ്വാനര (വ്യാപക അഗ്നി/വിശാല ഊർജം)യുടെ വസ്പതി—അജേയ ബലത്തിന്റെ അധിപതി—അവന്റെ രക്ഷക ഊതിയെ ഞാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ വേഗപ്രേരണകളാൽ അവൻ സർവ്വ മനുഷ്യകുലങ്ങളുടെ സഹായിയും നമ്മുടെ ഗതിയുടെ രഥങ്ങളുടെ അധിപതിയും ആകുന്നു.
Mantra 5
अभिष्टये सदावृधं स्वर्मीळ्हेषु यं नरः । नाना हवन्त ऊतये ॥
ആത്മാവിന്റെ അഭിഷ്ടി (ഇച്ഛാ-സിദ്ധി) നിറവേറുന്നതിനായി മനുഷ്യർ സദാ വർദ്ധിക്കുന്ന ആ ദേവനെ വിളിക്കുന്നു; സ്വർമീൾഹ—പ്രകാശമയ ലോകങ്ങളുടെ ആനന്ദദായക ദാനങ്ങളിൽ—അവനെ പലവിധത്തിൽ രക്ഷാസഹായത്തിനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 6
परोमात्रमृचीषममिन्द्रमुग्रं सुराधसम् । ईशानं चिद्वसूनाम् ॥
ഇന്ദ്രൻ പരമൻ—അളവിന് അതീതൻ; ഋചിഷം—വാക്കിന്റെ ശക്തിയിൽ അത്യന്തം സമൃദ്ധൻ; ഉഗ്രൻ, സുരാധസ്—സമ്പൂർണ്ണ സമൃദ്ധികളുള്ളവൻ; അവൻ സകല വസുക്കളുടെയും (ധന-തത്ത്വങ്ങളുടെയും) മേലും ഈശാനൻ, അധിപതി തന്നെയാണ്.
Mantra 7
तंतमिद्राधसे मह इन्द्रं चोदामि पीतये । यः पूर्व्यामनुष्टुतिमीशे कृष्टीनां नृतुः ॥
ആ ഇന്ദ്രനെയേ—മഹാ രാധസ് (സമൃദ്ധി) നിമിത്തം—ആനന്ദപാനത്തിനായി (പീതി) ഞാൻ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യരുടെ നേതാവായ നൃതു, ജനങ്ങളുടെ പുരാതന അനുഷ്ടുതി (അനുഗാമി സ്തുതി) മേൽ അധിപത്യം വഹിക്കുന്നവൻ.
Mantra 8
न यस्य ते शवसान सख्यमानंश मर्त्यः । नकिः शवांसि ते नशत् ॥
ഹേ ശക്തിയാൽ പരിപൂർണ്ണനായ മഹാബലവാനേ! ഒരു മർത്ത്യനും നിന്റെ സഖ്യത പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല; നിന്റെ ശക്തികളുടെ അളവുകളിലേക്കു ആരും എത്തിച്ചേരുന്നില്ല.
Mantra 9
त्वोतासस्त्वा युजाप्सु सूर्ये महद्धनम् । जयेम पृत्सु वज्रिवः ॥
നീ ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ, നീ തന്നെ യോജിതനായ സഹചാരി; ജലങ്ങളിലും സൂര്യനിലും ഞങ്ങൾ മഹാധനം ജയിക്കട്ടെ. ഹേ വജ്രധാരീ, യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ വിജയം നേടട്ടെ!
Mantra 10
तं त्वा यज्ञेभिरीमहे तं गीर्भिर्गिर्वणस्तम । इन्द्र यथा चिदाविथ वाजेषु पुरुमाय्यम् ॥
യജ്ഞങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു, ഗീർഭികളാലും—ഹേ ഗിർവണസ്തമ ഇന്ദ്ര! നീ മുമ്പ് സഹായിച്ചതുപോലെ, ഇപ്പോഴും ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികളിൽ സഹായിക്കണമേ—ഹേ ബഹുവിധ ഫലപ്രദമായ മായാശക്തിയുള്ളവനേ!
Mantra 11
यस्य ते स्वादु सख्यं स्वाद्वी प्रणीतिरद्रिवः । यज्ञो वितन्तसाय्यः ॥
ഹേ അദ്രിവഃ (കല്ല് ധരിക്കുന്നവനേ), ആര്ക്ക് നിന്റെ മധുരമായ സഖ്യതയും നിന്റെ മധുരമായ പ്രണീതിയും മധുരമാണോ—അവന്റെ യജ്ഞം വിജയലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വിരിഞ്ഞു നീളുന്നു.
Mantra 12
उरु णस्तन्वे तन उरु क्षयाय नस्कृधि । उरु णो यन्धि जीवसे ॥
ഞങ്ങൾക്ക് ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കായി വിശാലമായ ഇടം ഒരുക്കുക; ഞങ്ങൾക്ക് വിശാലമായ വാസസ്ഥലം ഒരുക്കുക; ഞങ്ങളുടെ ജീവിക്കലിന് വിശാലമായ വഴി ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക.
Mantra 13
उरुं नृभ्य उरुं गव उरुं रथाय पन्थाम् । देववीतिं मनामहे ॥
നരർക്കായി വിശാലമായ വഴി, ഗവഃ (പ്രകാശകിരണങ്ങൾ)ക്കായി വിശാലമായ വഴി, നമ്മുടെ പുരോഗതിയുടെ രഥത്തിനായി വിശാലമായ പഥം—ദേവവീതി (ദേവദിശയിലേക്കുള്ള ഗതിയും ജയവും) ഞങ്ങൾ മനസ്സിൽ അഭിലഷിക്കുന്നു.
Mantra 14
उप मा षड्द्वाद्वा नरः सोमस्य हर्ष्या । तिष्ठन्ति स्वादुरातयः ॥
ഉപ—എന്നോടു സമീപിക്കുവിൻ: സോമഹർഷത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന പന്ത്രണ്ടു വീരശക്തികൾ; മധുരദാനത്തിന്റെ വാഹകരായി അവ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു—അന്തരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ആനന്ദമായി.
Mantra 15
ऋज्राविन्द्रोत आ ददे हरी ऋक्षस्य सूनवि । आश्वमेधस्य रोहिता ॥
ഇന്ദ്രൻ ഋക്ഷന്റെ പുത്രനു—അശ്വമേധത്തിനായി—രണ്ടു പിംഗള-ഹരിത അശ്വങ്ങളെ ദാനം ചെയ്തു; ദീപ്തഗതിയുടെ ശക്തികൾ, രക്ത-സ്വർണ ബലങ്ങൾ, അർപ്പണത്തെ അകത്തുനിന്ന് മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്നവ.
Mantra 16
सुरथाँ आतिथिग्वे स्वभीशूँरार्क्षे । आश्वमेधे सुपेशसः ॥
ഹേ ഋക്ഷപുത്രാ, അവൻ ആതിഥിഗ്വനു സു-രഥങ്ങൾ—ഉത്തമ രഥങ്ങൾ—മറ്റും നന്നായി നിയന്ത്രിത ശക്തികളും നൽകുന്നു; അശ്വമേധത്തിൽ സുപേശസഃ—സുന്ദരരൂപമുള്ള—ശക്തികൾ, പ്രാണശക്തിയുടെ പരിപൂർണ്ണ അർപ്പണത്തിനായി.
Mantra 17
षळश्वाँ आतिथिग्व इन्द्रोते वधूमतः । सचा पूतक्रतौ सनम् ॥
ഇന്ദ്രൻ ആതിഥിഗ്വന് ആറു കുതിരകൾ നൽകുന്നു—വധൂശക്തിയിൽ സമൃദ്ധനായ അവനു; ഹേ പൂതക്രതു, നിനക്കൊപ്പമായി ഈ ലാഭം സദാ നിലനില്ക്കട്ടെ—ബലത്തിന്റെ ദീർഘസ്ഥായിയായ പ്രാപ്തിയാകട്ടെ.
Mantra 18
ऐषु चेतद्वृषण्वत्यन्तॠज्रेष्वरुषी । स्वभीशुः कशावती ॥
ഇവയിൽ ബോധത്തെ ഉണർത്തുക—വൃഷണ്വതീ, പ്രേരകമായ ബലം; അരുഷീ, ജ്വാലാസദൃശമായ ചുവപ്പുതേജസ്സുള്ള തവിട്ടുനിറ ശക്തികളിൽ അന്തർനിഹിതമായി; സ്വഭീശു—സുരശ്മിയുള്ള, സുനിയന്ത്രിത; കശാവതീ—ചാട്ടയുള്ള, ഊർജങ്ങളെ യഥാഗമ്യത്തിലേക്ക് ഓടിപ്പിക്കുന്നതു.
Mantra 19
न युष्मे वाजबन्धवो निनित्सुश्चन मर्त्यः । अवद्यमधि दीधरत् ॥
ഹേ വാജബന്ധവഃ—ബലസമൃദ്ധിയോട് ബന്ധിതരായ സഖാക്കളേ, ഒരു മർത്ത്യനും നിങ്ങളിൽ കുറ്റം കെട്ടിവയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല; ഒരു വൈരസങ്കൽപ്പവും നിങ്ങളുടെ ദീപ്തമായ പ്രവർത്തനത്തിന്മേൽ ദോഷം സ്ഥാപിക്കുകയില്ല.
A direct summons: the poet turns Indra’s chariot toward the rite for help and wholeness, praising him as the strongest guardian of the true path (ṛta).
The hymn intensifies through repeated seeking by yajñas and hymns, stressing Indra’s responsiveness to inspired speech and his proven history of aid in contests of strength.
A decisive appeal: as Indra helped before, so must he help now—granting manifold effective powers and plenitudes of victory (vāja) against opposition.
The hymn closes by safeguarding the community’s standing: no mortal detractor can impose blame or establish a fault over the divine working and the Indraic comradeship.
ā tvā rathaṃ … ū́taye sumnā́ya
taṃ tvā yajñebhir īmahe
न युष्मे वाजबन्धवो निनित्सुश्चन मर्त्यः । अवद्यमधि दीधरत् ॥The hymn asks Indra to come swiftly to the sacrifice, protect the worshippers, and grant wholeness (sumná) and victorious strength (vāja).
It says Indra is sought through both yajña (sacrificial offering) and gīr/gir (inspired hymns and chants), emphasizing the power of ritual plus praise.
It reassures the community that hostile criticism cannot establish a real “fault” over the divine working—Indra’s protection and the righteous order (ṛta) stand firm.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.