Sukta 68
Sukta 8.68
Indra
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ତାଙ୍କୁ ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନୀତି)ର ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଆକ୍ରମଣକୁ ଜୟ କରି ‘ସୁମ୍ନ’ (ସମଗ୍ରତା, କୁଶଳ) ଆଣନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା କବି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁରାତନ ସାହାଯ୍ୟ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ—ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଜ (ବିଜୟୀ ଶକ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ନିର୍ଦୋଷ ରକ୍ଷା ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଶେଷ ଭାବ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦୋଷତାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ: କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ନିନ୍ଦକ ଇନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଙ୍ଘ ଉପରେ ସଫଳଭାବେ ଦୋଷାରୋପ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
Mantras
Mantra 1
आ त्वा रथं यथोतये सुम्नाय वर्तयामसि । तुविकूर्मिमृतीषहमिन्द्र शविष्ठ सत्पते ॥
ଆମ ସହାୟତା ଓ ସମଗ୍ର ମଙ୍ଗଳର ସୁଖ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମ ରଥକୁ ଏଠାକୁ ଘୁଞ୍ଚାଉଛୁ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସର୍ବାଧିକ ବଳବାନ, ସତ୍ପଥର ସ୍ୱାମୀ; ଶକ୍ତିରେ ବିଶାଳ-ତରଙ୍ଗିତ, ଋତ ବିରୋଧୀ ଆକ୍ରମଣମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରୁଥିବା।
Mantra 2
तुविशुष्म तुविक्रतो शचीवो विश्वया मते । आ पप्राथ महित्वना ॥
ହେ ତୁବିଶୁଷ୍ମ (ଅତିପ୍ରଚଣ୍ଡ ତେଜସ୍ୱୀ), ହେ ତୁବିକ୍ରତୁ (ବିଶାଳ ସଙ୍କଳ୍ପବାନ), ହେ ଶଚୀବଃ (ଶଚୀ-ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି) ଇନ୍ଦ୍ର! ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ମତିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମହିମାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛ।
Mantra 3
यस्य ते महिना महः परि ज्मायन्तमीयतुः । हस्ता वज्रं हिरण्ययम् ॥
ଯାହାର ମହିମାଦ୍ୱାରା ତୁମର ମହାନ ତେଜ ଚାରିଦିଗରେ ଗତି କରି ଆଗେଇଯାଏ—ସେହି ତୁମ ହସ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ; ବିଜୟୀ ବଳର ଦୀପ୍ତ ଉପକରଣ।
Mantra 4
विश्वानरस्य वस्पतिमनानतस्य शवसः । एवैश्च चर्षणीनामूती हुवे रथानाम् ॥
ବିଶ୍ୱାନର (ବ୍ୟାପକ ଅଗ୍ନି/ବିଶାଳ ଊର୍ଜା)ର ବସ୍ପତି—ଅଜେୟ ବଳର ଅଧିପତି—ତାଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ ଊତିକୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରେ; ତାଙ୍କର ତ୍ୱରିତ ପ୍ରେରଣାଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ମାନବ-କୁଳଙ୍କର ସହାୟ ଏବଂ ଆମ ଗତିର ରଥମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 5
अभिष्टये सदावृधं स्वर्मीळ्हेषु यं नरः । नाना हवन्त ऊतये ॥
ଆତ୍ମାର ଅଭିଷ୍ଟି (ଇଚ୍ଛା-ସିଦ୍ଧି) ପାଇଁ ନରମାନେ ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସେହି ଦେବଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ମୀଳ୍ହ—ପ୍ରକାଶମୟ ଲୋକମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ—ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ରକ୍ଷା-ସହାୟତା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି।
Mantra 6
परोमात्रमृचीषममिन्द्रमुग्रं सुराधसम् । ईशानं चिद्वसूनाम् ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ପରମ—ମାପରୁ ଅତୀତ; ଋଚିଷମ—ବାଣୀଶକ୍ତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧ; ଉଗ୍ର, ସୁରାଧସ—ସୁପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧିମୟ; ଏବଂ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ବସୁ (ଧନ-ତତ୍ତ୍ୱ) ମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଈଶାନ, ଅଧିପତି।
Mantra 7
तंतमिद्राधसे मह इन्द्रं चोदामि पीतये । यः पूर्व्यामनुष्टुतिमीशे कृष्टीनां नृतुः ॥
ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ମହା ରାଧସ (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ—ଆନନ୍ଦର ପାନ (ପୀତି) ନିମିତ୍ତେ ମୁଁ ଆଗେଇ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରେ; ଯିଏ ନୃତୁ—ନରମାନଙ୍କ ନେତା—ଜନମାନଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ଅନୁଷ୍ଟୁତି (ଅନୁଗାମୀ ସ୍ତୁତି) ଉପରେ ଅଧିକାର ରଖନ୍ତି।
Mantra 8
न यस्य ते शवसान सख्यमानंश मर्त्यः । नकिः शवांसि ते नशत् ॥
ହେ ବଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାବଳୀ! କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ତୁମ ସଖ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିନାହିଁ; କେହି ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମାପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିନାହିଁ।
Mantra 9
त्वोतासस्त्वा युजाप्सु सूर्ये महद्धनम् । जयेम पृत्सु वज्रिवः ॥
ତୁମେ ଆମ ରକ୍ଷକ, ତୁମେ ଯୁକ୍ତ ସହଚର; ଜଳମାନେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ମହାଧନ ଜିତୁ। ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଯୁଦ୍ଧମାନେ ଆମେ ବିଜୟୀ ହେଉ!
Mantra 10
तं त्वा यज्ञेभिरीमहे तं गीर्भिर्गिर्वणस्तम । इन्द्र यथा चिदाविथ वाजेषु पुरुमाय्यम् ॥
ଯଜ୍ଞମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ, ଗୀର୍ଭିରେ ମଧ୍ୟ—ହେ ଗିର୍ବଣସ୍ତମ ଇନ୍ଦ୍ର! ଯେପରି ତୁମେ ପୂର୍ବେ ସହାୟ କରିଥିଲ, ସେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଳର ସମୃଦ୍ଧିମାନେ ଆମକୁ ସହାୟ କର—ହେ ବହୁବିଧ ଫଳଦାୟକ ମାୟାଶକ୍ତିଧାରୀ!
Mantra 11
यस्य ते स्वादु सख्यं स्वाद्वी प्रणीतिरद्रिवः । यज्ञो वितन्तसाय्यः ॥
ହେ ଅଦ୍ରିବଃ (ପାଷାଣଧାରୀ), ଯାହା ପାଇଁ ତୁମର ମଧୁର ସଖ୍ୟ ମଧୁର, ଏବଂ ତୁମର ମଧୁର ପ୍ରଣୀତି ମଧୁର—ତାହାର ଯଜ୍ଞ ବିଜୟ-ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।
Mantra 12
उरु णस्तन्वे तन उरु क्षयाय नस्कृधि । उरु णो यन्धि जीवसे ॥
ଆମ ପାଇଁ ଦେହର ବିକାଶ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଅବକାଶ କର; ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ନିବାସ କର; ଆମ ଜୀବନ ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଥ ଆମକୁ ଦିଅ।
Mantra 13
उरुं नृभ्य उरुं गव उरुं रथाय पन्थाम् । देववीतिं मनामहे ॥
ନୃଭ୍ୟଃ ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଥ, ଗବଃ (ପ୍ରକାଶ-କିରଣ) ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଥ, ଆମ ପ୍ରଗତିର ରଥ ପାଇଁ ବିଶାଳ ପନ୍ଥା—ଦେବବୀତି (ଦେବଦିଗକୁ ଗତି ଓ ଜୟ) ଆମେ ମନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 14
उप मा षड्द्वाद्वा नरः सोमस्य हर्ष्या । तिष्ठन्ति स्वादुरातयः ॥
ଉପ—ମୋ ପାଖକୁ ସମୀପ ଆସ: ସୋମର ହର୍ଷରେ ଆନନ୍ଦିତ ଦ୍ୱାଦଶ ବୀରଶକ୍ତି; ମଧୁର ଦାନର ବାହକ ହୋଇ ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ଅନ୍ତରକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଆନନ୍ଦ।
Mantra 15
ऋज्राविन्द्रोत आ ददे हरी ऋक्षस्य सूनवि । आश्वमेधस्य रोहिता ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଋକ୍ଷର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ—ଅଶ୍ୱମେଧ ପାଇଁ—ଦୁଇ ପିଙ୍ଗଳ-ହରିତ ଅଶ୍ୱ ଦାନ କଲେ; ଦୀପ୍ତ ଗତିର ଶକ୍ତି, ରକ୍ତ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବଳ, ଯେ ଅର୍ପଣକୁ ଅନ୍ତରରୁ ଆଗକୁ ବହନ କରେ।
Mantra 16
सुरथाँ आतिथिग्वे स्वभीशूँरार्क्षे । आश्वमेधे सुपेशसः ॥
ହେ ଋକ୍ଷପୁତ୍ର, ସେ ଆତିଥିଗ୍ୱଙ୍କୁ ସୁ-ରଥ—ଉତ୍ତମ ରଥ—ଏବଂ ସୁସଂୟମିତ ଶକ୍ତି ଦାନ କରେ; ଅଶ୍ୱମେଧରେ ସୁପେଶସଃ—ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର—ଶକ୍ତି, ପ୍ରାଣବଳର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ।
Mantra 17
षळश्वाँ आतिथिग्व इन्द्रोते वधूमतः । सचा पूतक्रतौ सनम् ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଆତିଥିଗ୍ୱକୁ ଛଅ ଅଶ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି—ବଧୂ-ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ତାହାକୁ; ହେ ପୂତକ୍ରତୁ, ତୁମ ସହ ଏହି ଲାଭ ସଦା ସ୍ଥିର ରହୁ—ବଳର ଅବିନାଶୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ।
Mantra 18
ऐषु चेतद्वृषण्वत्यन्तॠज्रेष्वरुषी । स्वभीशुः कशावती ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚେତନାକୁ ଜାଗ୍ରତ କର—ବୃଷଣ୍ୱତୀ, ପ୍ରେରକ ବଳ; ଅରୁଷୀ, ଜ୍ୱାଲାସଦୃଶ ରୁଦ୍ର-ତେଜସ୍ବୀ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ; ସ୍ୱଭୀଶୁ—ସୁ-ରଶ୍ମି, ସୁ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ; କଶାବତୀ—ଚାବୁକଧାରୀ, ଊର୍ଜାକୁ ଯଥାଗମ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ହଂକାଇ ନେଇଯାଏ।
Mantra 19
न युष्मे वाजबन्धवो निनित्सुश्चन मर्त्यः । अवद्यमधि दीधरत् ॥
ହେ ବାଜବନ୍ଧବଃ—ବଳ-ସମୃଦ୍ଧିର ସହଚରମାନେ, କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୋଷ ବାନ୍ଧି ପାରିବ ନାହିଁ; କୌଣସି ବୈରୀ ସଙ୍କଳ୍ପ ତୁମ ଦୀପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଉପରେ ଖୋଟ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
Frequently Asked Questions
The hymn asks Indra to come swiftly to the sacrifice, protect the worshippers, and grant wholeness (sumná) and victorious strength (vāja).
It says Indra is sought through both yajña (sacrificial offering) and gīr/gir (inspired hymns and chants), emphasizing the power of ritual plus praise.
It reassures the community that hostile criticism cannot establish a real “fault” over the divine working—Indra’s protection and the righteous order (ṛta) stand firm.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.