
Sukta 8.41
ഈ സൂക്തം മരുৎകളോടൊപ്പം വരുണനെ ഏറ്റവും അറിയുന്ന ശക്തികളായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവർ ഋതം എന്ന ശരിയായ ക്രമം സ്ഥാപിക്കുകയും മനുഷ്യസമൂഹത്തെയും പശുസമ്പത്തിനെയും സമൃദ്ധിയെയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദൈവശക്തികൾ ഉന്നതമായ ഐക്യത്തിൽ ‘പ്രകാശിക്കട്ടെ’ എന്ന് ഇത് ആവർത്തിച്ച് അപേക്ഷിക്കുന്നു. പ്രചോദിതമായ കർമ്മങ്ങൾ ഒന്നായി ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്ന ബന്ധകനായി വരുണനെ ചിത്രീകരിക്കുകയും, അവന്റെ ആശ്രയത്താൽ ലോകങ്ങൾ തമ്മിൽ വേർതിരിഞ്ഞും നിലനിന്നും താങ്ങപ്പെടുന്നു എന്നും പറയുന്നു.
Mantra 1
अस्मा ऊ षु प्रभूतये वरुणाय मरुद्भ्योऽर्चा विदुष्टरेभ्यः । यो धीता मानुषाणां पश्वो गा इव रक्षति नभन्तामन्यके समे ॥
അതെ—ആ വിശാലതയ്ക്കായി സ്തുതി പാടുക: വരുണനോടും മരുത്ഗണത്തോടും, ഏറ്റവും ജ്ഞാനമുള്ള ശക്തികളോടും. മനുഷ്യരിൽ ധീ (ചിന്താശക്തി) സ്ഥാപിച്ച്, പശുക്കളെപ്പോലെ കന്നുകാലികളെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നവൻ—ശക്തികൾ മറ്റൊരു, ഉയർന്ന സമത്വത്തിൽ പ്രകാശിക്കട്ടെ.
Mantra 2
तमू षु समना गिरा पितॄणां च मन्मभिः । नाभाकस्य प्रशस्तिभिर्यः सिन्धूनामुपोदये सप्तस्वसा स मध्यमो नभन्तामन्यके समे ॥
അവനെയേ ഞങ്ങൾ സമാന ഗീരാ (ഏകസ്വര സ്തുതി) കൊണ്ട്, പിതാക്കളുടെ മന്മ (ചിന്താരൂപങ്ങൾ) കൊണ്ട് സ്തുതിക്കുന്നു; നാഭാകന്റെ പ്രശസ്തികളാലും—സിന്ധുക്കളുടെ ഉദയത്തിൽ, ഏഴ്-സഹോദരിമാരായ പ്രവാഹത്തിൽ, ഉയരുന്നവൻ. അവൻ മധ്യമ (മധ്യസ്ഥ) ശക്തി—പ്രകാശങ്ങൾ മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പൊങ്ങിവരട്ടെ.
Mantra 3
स क्षपः परि षस्वजे न्युस्रो मायया दधे स विश्वं परि दर्शतः । तस्य वेनीरनु व्रतमुषस्तिस्रो अवर्धयन्नभन्तामन्यके समे ॥
അവൻ ചുറ്റുമുള്ള രാത്രികളെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു; തന്റെ മായാ (സൃഷ്ടിശക്തി)കൊണ്ട് ഉഷാ-ഗാവിനെ താഴെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; അവൻ സർവ്വ അസ്തിത്വത്തെയും ചുറ്റും നിരീക്ഷിക്കുന്നു. അവന്റെ വ്രതം (നിയമം) അനുസരിച്ച് മൂന്നു ഉഷസ്സുകൾ വേണിപോലെ ചുരുളിച്ചൊഴുകുന്ന ധാരകളെപ്പോലെ വർദ്ധിക്കുന്നു—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമാകട്ടെ.
Mantra 4
यः ककुभो निधारयः पृथिव्यामधि दर्शतः । स माता पूर्व्यं पदं तद्वरुणस्य सप्त्यं स हि गोपा इवेर्यो नभन्तामन्यके समे ॥
ആർ പൃഥ്വിയിൽ ദർശനീയമായി ലോകത്തിന്റെ കകുഭങ്ങൾ (ദിക്കുകൾ/ചതുർദിക്കുകൾ) സ്ഥാപിച്ചുവോ—അതുതന്നെ പുരാതനമായ മാതൃപദം. അതാണ് വരുണന്റെ സപ്ത്യം (സപ്ത-അശ്വശക്തി/ഏഴുമടങ്കിയ ബലം). കാരണം അവൻ ഗോപനെപ്പോലെ (കൂട്ടത്തെ കാക്കുന്നവനെപ്പോലെ) അന്വേഷിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമാകട്ടെ.
Mantra 5
यो धर्ता भुवनानां य उस्राणामपीच्या वेद नामानि गुह्या । स कविः काव्या पुरु रूपं द्यौरिव पुष्यति नभन्तामन्यके समे ॥
അവൻ ഭുവനങ്ങളുടെ ധർത്താവ്; മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഉഷാ-പ്രകാശങ്ങളുടെ ഗുഹ്യമായ നാമങ്ങൾ അവൻ അറിയുന്നു. അവൻ കവി—കാവ്യശക്തിയാൽ—ദ്യൗർഇവ (ആകാശംപോലെ) അനേകം രൂപങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമാകട്ടെ.
Mantra 6
यस्मिन्विश्वानि काव्या चक्रे नाभिरिव श्रिता । त्रितं जूती सपर्यत व्रजे गावो न संयुजे युजे अश्वाँ अयुक्षत नभन्तामन्यके समे ॥
യാരിൽ എല്ലാ കാവ്യപ്രേരിത കൃതികളും നാഭിയിൽപോലെ ഒരേ കേന്ദ്രത്തിൽ ആശ്രിതമായി ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു—ത്രിതൻ വേഗചലനത്തോടെ അവനെ സേവിച്ചു; വ്രജത്തിൽ, നുകത്തിനായി പശുക്കളെ ചേർക്കുന്നതുപോലെ, അവർ നുകത്തിനായി കുതിരകളെ നുകപ്പെടുത്തി—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമായി തെളിയട്ടെ.
Mantra 7
य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम् । परि धामानि मर्मृशद्वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु व्रतं नभन्तामन्यके समे ॥
ജനിച്ചതെല്ലാം ആശ്രയിക്കുന്ന വിശ്രമസ്ഥാനത്തിൽ വസ്ത്രംപോലെ വ്യാപിച്ചു ശയിക്കുന്നവൻ; ചുറ്റുമുള്ള ധാമങ്ങളെ സ്പർശിച്ചു അന്വേഷിക്കുന്നവൻ—വരുണന്റെ സന്നിധിയിൽ സർവ്വദേവന്മാർ വ്രതാനുസാരമായി ചരിക്കുന്നു—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമായി തെളിയട്ടെ.
Mantra 8
स समुद्रो अपीच्यस्तुरो द्यामिव रोहति नि यदासु यजुर्दधे । स माया अर्चिना पदास्तृणान्नाकमारुहन्नभन्तामन्यके समे ॥
അവൻ ഗൂഢസമുദ്രം; വേഗവാൻ—ഇവയിൽ യജുഃ (യജ്ഞമന്ത്രം) സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ ആകാശംപോലെ ഉയർന്നു കയറുന്നു. തന്റെ മായാ-മാപിത ശക്തിയാൽ, ജ്വാലയോടുകൂടെ, അവൻ പടികൾ വിരിച്ചു ദീപ്തമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ആരോഹണം ചെയ്തു—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമായി തെളിയട്ടെ.
Mantra 9
यस्य श्वेता विचक्षणा तिस्रो भूमीरधिक्षितः । त्रिरुत्तराणि पप्रतुर्वरुणस्य ध्रुवं सदः स सप्तानामिरज्यति नभन्तामन्यके समे ॥
യാരുടെ ശ്വേതവും പ്രകാശമയവുമായ വിവേചനങ്ങൾ നമ്മുടെ നിലനില്പിന്റെ മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കുമീതെ അധിഷ്ഠിതമാണോ; അവ മൂന്നു പ്രാവശ്യം വരുൺന്റെ ധ്രുവവും അചലവുമായ സദനത്തിന്റെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്കു കടന്നുചെല്ലുന്നു. അവൻ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ സപ്തശക്തികളെ സമന്വയിപ്പിക്കുന്നു; മറ്റു ബലങ്ങളും പൊതുവായ ഏകതയിൽ ശരിയായ സമതലത്തിൽ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 10
यः श्वेताँ अधिनिर्णिजश्चक्रे कृष्णाँ अनु व्रता । स धाम पूर्व्यं ममे यः स्कम्भेन वि रोदसी अजो न द्यामधारयन्नभन्तामन्यके समे ॥
യാർ ശ്വേത തേജസ്സുകളെ മുകളിലായി സ്ഥാപിക്കുകയും, കൃഷ്ണ അന്ധകാരത്തെ വ്രത—നിയമത്തിന്റെ അനുസരണത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തുവോ; അവൻ പ്രാചീനമായ ആധാര-ധാമത്തെ അളന്നു നിശ്ചയിച്ചു. യാർ സ്കംഭ—ആധാരസ്തംഭംകൊണ്ട് രണ്ടു രോദസീ (ദ്യാവാ-പൃഥിവീ)കളെ വിരിച്ചു തുറന്നു, അജ (അജന്മ)നെപ്പോലെ ദ്യൗവിനെ ധരിച്ചു—മറ്റു ബലങ്ങളും സമമായ സൗഹൃദസമന്വയത്തിൽ പ്രകാശിക്കട്ടെ.
The hymn opens with an urgent call to sing to Varuṇa and the Maruts as the ‘most knowing’ powers who establish thought in humans and protect the herds.
It develops Varuṇa’s role as the central binder in whom inspired works are held together ‘like a navel,’ with associated divine activity (e.g., Trita’s service) showing orderly power in motion and yoking.
The climax presents Varuṇa’s cosmic governance: bright radiances set above, darkness made to follow law, the ancient foundation measured out, and the worlds opened and upheld by a supporting pillar (skambha).
It resolves in a repeated aspiration that the powers ‘shine forth’ in a higher sameness—an image of unified harmony where divine order becomes luminous in the human and cosmic spheres.
अस्मा ऊ षु प्रभूतये वरुणाय मरुद्भ्योऽर्चा विदुष्टरेभ्यः । यो धीता मानुषाणां पश्वो गा इव रक्षति नभन्तामन्यके समे ॥यस्मिन्विश्वानि काव्या चक्रे नाभिरिव श्रिता । त्रितं जूती सपर्यत व्रजे गावो न संयुजे युजे अश्वाँ अयुक्षत नभन्तामन्यके समे ॥skambhena vi rodasī
The hymn primarily addresses Varuṇa, with the Maruts invoked as associated powers that express and strengthen his ordered, protective rule.
It asks for protection, the safeguarding of prosperity (often symbolized as cattle/herds), and for human thought and life to be set in harmony with ṛta—truth and right order.
Skambha means a supporting pillar. Here it symbolizes the divine support by which the two worlds are held apart and upheld—Varuṇa’s stabilizing power that makes cosmic order possible.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.