Rig Veda 8.41.5: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 5

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (seer-king, knower of secret names)

Samhita Patha (Devanagari)

यो धर्ता भुवनानां य उस्राणामपीच्या वेद नामानि गुह्या । स कविः काव्या पुरु रूपं द्यौरिव पुष्यति नभन्तामन्यके समे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.41.5

Transliteration

yo dhartā bhuvanānāṃ ya usrāṇām apīcyā veda nāmāni guhyā | sa kaviḥ kāvyā puru rūpaṃ dyaur iva puṣyati nabhantām anyake same ||

Translation

അവൻ ഭുവനങ്ങളുടെ ധർത്താവ്; മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഉഷാ-പ്രകാശങ്ങളുടെ ഗുഹ്യമായ നാമങ്ങൾ അവൻ അറിയുന്നു. അവൻ കവി—കാവ്യശക്തിയാൽ—ദ്യൗർഇവ (ആകാശംപോലെ) അനേകം രൂപങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു—മറ്റൊരു സമത്വത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ ദീപ്തമാകട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः) / विशेष्य-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धर्ता: the supporter, sustainer
• धर्ता: कर्तृ
• Type: Noun (agent) / Epithet
• Root: धृ (धारणे) → धर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• भुवनानाम्: of the worlds / beings
• भुवनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; √भू)

• यः: who
• यः: कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उस्राणाम्: of the dawn-lights / ruddy (cows, rays)
• उस्राणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: उस्र (प्रातिपदिक)

• अपिच्य: the hidden (thing)
• अपिच्य: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अपिच्य (प्रातिपदिक; ‘hidden/secret’, Vedic)

• वेद: knows
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञाने)

• नामानि: names
• नामानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• गुह्या: secret, hidden
• गुह्या: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक; √गुह् ‘to hide’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कविः: seer, poet
• कविः: कर्तृ (सम्बोधन/विशेषणार्थेऽपि)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• काव्या: poetic works / inspired utterances
• काव्या: कर्म (पुष्यति इत्यस्य)
• Type: Noun (collective/abstract) / Adjective
• Root: काव्य (प्रातिपदिक)

• पुरु: much, many
• पुरु: विशेषण (रूपम् इति)
• Type: Indeclinable (used adjectivally)
• Root: पुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)

• द्यौः: heaven, sky
• द्यौः: उपमान-कर्तृ (इव-उपमेयस्य)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: उपमा-सूचक
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पुष्यति: nourishes, makes thrive
• पुष्यति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पुष् (पोषणे/वर्धने)

• नभन्ताम्: let them shine / let them burst forth
• नभन्ताम्: क्रिया (आशीः/विधि)
• Type: Verb
• Root: नभ् (दीप्तौ/नभने; वैदिक) अथवा नभ् (to shine/flash)

• अन्यके: in another (place/condition)
• अन्यके: अधिकरण
• Type: Adjective/Noun
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘other/another’, वैदिक)

• समे: in sameness / in the level (state)
• समे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: सम (प्रातिपदिक)