Sukta 95
Sukta 7.95
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.95 Sarasvatī hymn)
Sarasvatī
Jagatī (probable for RV 7.95.1; confirm by syllable count)
अयं सूक्तः सरस्वतीं महतीं प्रेरयित्रीं नदीशक्तिं स्तौति, या सर्वा आपः अतिशेते, ध्रुवा “अयसि-प्रतिष्ठिता” इव, रथ इव वेगेन अग्रे धावति। ततः विश्ववर्णनात् यज्ञीयप्रार्थनां प्रति वर्तते—सा शृणोतु, उपसर्पतु, वसु बलं च ददातु, वसिष्ठाय तस्य सखिभ्यश्च “ऋतस्य द्वाराणि” (सत्य-नियमस्य) विवृणोतु।
Mantras
Mantra 1
प्र क्षोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणमायसी पूः । प्रबाबधाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुरन्याः ॥
प्र क्षोदसा धायसा च एषा सरस्वती धावति—धरणमायसी पूः; रथ्येव प्रबाबधाना याति, महिना विश्वा अपः सिन्धुरन्याः अतिवर्तते।
Mantra 2
एकाचेतत्सरस्वती नदीनां शुचिर्यती गिरिभ्य आ समुद्रात् । रायश्चेतन्ती भुवनस्य भूरेर्घृतं पयो दुदुहे नाहुषाय ॥
एका चेतत् सरस्वती नदीनां मध्ये चेतनात्मिका; गिरिभ्यः समुद्रात् पर्यन्तं शुचिर्यती प्रवहति। भुवनस्य भूरेः रायाḥ चेतयन्ती नाहुषाय घृतं पयश्च दुदुहे—आनन्दपोषणरसं प्रसूते।
Mantra 3
स वावृधे नर्यो योषणासु वृषा शिशुर्वृषभो यज्ञियासु । स वाजिनं मघवद्भ्यो दधाति वि सातये तन्वं मामृजीत ॥
स वावृधे नर्यो योषणासु—वृषा शिशुः; यज्ञियासु वृषभः। स मघवद्भ्यो वाजिनं दधाति, सा तये तन्वं मामृजीत—विजयार्थं अस्माकं देहं परिमार्जयति।
Mantra 4
उत स्या नः सरस्वती जुषाणोप श्रवत्सुभगा यज्णे अस्मिन् । मितज्ञुभिर्नमस्यैरियाना राया युजा चिदुत्तरा सखिभ्यः ॥
उत स्या नः सरस्वती जुषाणा शुभगा अस्मिन् यज्ञे उप श्रवत्—अस्मान् शृणोतु, उपागच्छतु। मितज्ञुभिर्नमस्यैः ईरियाणा राया युजा चिद् सखिभ्यः उत्तरा भवतु—उन्नायिनी सहायिका शक्तिः।
Mantra 5
इमा जुह्वाना युष्मदा नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व । तव शर्मन्प्रियतमे दधाना उप स्थेयाम शरणं न वृक्षम् ॥
इमा जुह्वाना युष्मदा नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व। तव शर्मन् प्रियतमे दधानाः उप स्थेयाम शरणं न वृक्षम्॥
Mantra 6
अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारावृतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे सुभगे सरस्वति, अयं वसिष्ठः ऋतस्य द्वाराणि विस्तीर्णानि व्यावः। हे शुभ्रे, वर्धस्व; स्तुवते वाजान् रासि। यूयं स्वस्तिभिः सदा नः पात।
Frequently Asked Questions
It praises Sarasvatī as a powerful, life-giving river that surpasses all waters, and it asks her to come to the sacrifice, grant prosperity and strength, and protect the worshippers.
It means Sarasvatī is invoked as a power that reveals and establishes truth and right order (ṛta), making the ritual effective and the mind clear and aligned.
Both. The verses describe her as a real, mighty river in motion, and also as a divine presence who hears prayers, blesses the yajña, and gives wealth, inspiration, and well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.