Sukta 4
Sukta 7.4
Vasiṣṭha
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
अयं वसिष्ठस्य स्तोत्रः अग्निं दीप्तं अन्तर्बहिश्च ज्योतिरूपं समिन्धते। यजमानान् स आह्वयति यत् तस्मै हव्यं च शुद्धां मतिं च उपहरन्तु। अग्निः सर्वासु जनिषु—दैवीषु मानुषीषु च—चरन् वेत्ता इति स्तूयते; स बलात् सम्यग्बोधेन च उपसन्नान् अमृतत्वेन धनैः वीर्येण च अनुगृह्णाति। अन्ते स्तोत्रं दीर्घकालिकाय स्वस्तये प्रार्थनया समाप्यते, गायकस्य सर्वेषां च स्तुवतां कृते आशीर्भिः सह।
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति ॥
प्र वः शुक्राय भानवेऽग्नये सुपूतं हव्यं मतिं च भरध्वम्। स हि विद्मना दैव्यानि मानुषा च जनूंष्य् अन्तर्विश्वानि जिगाति।
Mantra 2
स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ॥
स गृत्सोऽग्निस्तरुणश्चिदस्तु नः, यतो यविष्ठोऽजनिष्ट मातुः। सं यो वना युवते शुचिद्, अन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः।
Mantra 3
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच ॥
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच ॥
Mantra 4
अयं कविरकविषु प्रचेता मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा त्वे सुमनसः स्याम ॥
अयं कविरकविषु प्रचेताः मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा त्वे सुमनसः स्याम ॥
Mantra 5
आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ॥
आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ॥
Mantra 6
ईशे ह्यग्निरमृतस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः । मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः ॥
अग्निर्हि अमृतस्य भूरेरीशे; रायेः सुवीर्यस्य दातुरप्यीशे। मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा उपसर्पेम; माप्सवः परि षदाम, मादुवः।
Mantra 7
परिषद्यं ह्यरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः स्याम । न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः ॥
परिषद्यं ह्यरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायेः पतयः स्याम। न शेषोऽग्ने अन्यजातमस्ति; अचेतनस्य मा पथो विदुक्षः—सम्यक्चेतनापथे नः स्थापय।
Mantra 8
नहि ग्रभायारणः सुशेवोऽन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ । अधा चिदोकः पुनरित्स एत्या नो वाज्यभीषाळेतु नव्यः ॥
न हि ग्रभायारणः सुशेवो—मनसा मन्तवा एव गृह्यते, नान्योदर्येण। अधा चिदोकः पुनरित्स एत्य; नो वाज्यभीषाळ एतु नव्यः।
Mantra 9
त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयिः स्पृहयाय्यः सहस्री ॥
त्वमग्ने वनुष्यतो निपाहि; त्वमु नः सहसावन्नवद्यात्। सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः; सं रयिः स्पृहयाय्यः सहस्री त्वयि ज्वलने नः समागच्छतु॥
Mantra 10
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
एता नो अग्ने सौभागा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम। विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु; यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः॥
Inside Sukta 4
How it unfolds
- Where it opens
A direct call to bring forward a well-purified offering and illumined thought to the bright Agni (RV 7.4.1).
- Development
Agni is portrayed as the inner knower who traverses all births and as the lord of immortality and prosperity; the hymn stresses approaching him with strength and competence, not weakness or confusion (cf. RV 7.4.6).
- Climax
The prayer turns inward: may we choose and follow a luminous, well-understanding will (kratu) so Agni’s felicities truly ‘shine’ for us (RV 7.4.10).
- Where it settles
A universal benediction: blessings for the praiser and singer, and continual protection through states of well-being (svasti).
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and gods, transformer of offerings, awakener of dawn-like clarity, and guardian of the sacrificial order that sustains prosperity and continuity.
- Inner significanceThe fire of consciousness and discernment that purifies intention, links all states of becoming, and empowers a person with ‘inner heroes’—courage, clarity, and right will (kratu).
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha gotra (one of the principal ṛṣi-families; traditional seer of many hymns in Maṇḍala 7) · Foremost among the family seers of the Rig Veda; celebrated for hymns to Agni and Varuṇa and for shaping the theological-ritual language of the Vasiṣṭha Maṇḍala.
Famous verses
प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति ॥ईशे ह्यग्निरमृतस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः । मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः ॥yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Hotṛ and messenger (carrier of offerings)
- Purifier (supūta) and illuminator (bhānu/śukra)
- Knower who pervades births (divine and human)
- Giver of wealth and heroic force (rāyaḥ, suvīrya)
- Protector granting well-being (svasti)
Also by this seer
- Primary authorship of much of Rig Veda Maṇḍala 7 (Vasiṣṭha family book)
- Notable Varuṇa hymns in Maṇḍala 7 emphasizing ṛta (cosmic order) and moral insight
- Agni hymns that integrate ritual fire with inner illumination (mati/kratu themes)
The rite, step by step
- Prepare and tend the sacred fire; establish mental and ritual purity (supūta).
- Invite Agni with praise, presenting both havya (oblation) and mati (intent/insight).
- Offer oblations with recitation, asking Agni to carry them and to awaken ‘sucetas’ kratu (clear will).
- Pray for mastery of immortality, wealth, and heroic power; resolve not to approach without inner strength.
- Conclude with blessings for the chanter and the community, requesting enduring svasti (well-being).
Offerings
- Ghee (ājya) into the fire
- Samidh (fuel sticks) for kindling
- Optional: soma-related oblations if integrated into a soma rite
- Speech/praise (stuti) and intention (mati) as inner offerings
Frequently Asked Questions
It teaches that Agni should be approached with both an outer offering and an inner, purified intention. Agni then grants clarity, strength, prosperity, and protection.
It presents Agni as an inner knower present across all states of existence—linking divine powers and human life from within, and guiding transformation through knowledge.
It means a will or resolve (kratu) that is clear in understanding (sucetas). The hymn asks that we choose and follow this luminous, discerning intention.
Ask anything about Sukta 4 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
