Opening the text

Sukta 6.1
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.1)
Agni
Triṣṭubh
ആറാം മണ്ഡലത്തിന്റെ ഈ ആരംഭ സൂക്തം അഗ്നിയെ പ്രചോദിത ചിന്ത (ധീ)യുടെ ആദ്യ ജാഗ്രതാകർത്താവായും യജ്ഞത്തെ ഫലപ്രദമാക്കുന്ന അത്ഭുത ഹോതൃയായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയുടെ അപ്രതിരോധ്യമായ ശക്തിയും പ്രകാശമയമായ നേതൃപാടവവും സ്തുതിച്ച്, അത് മനുഷ്യരെ ദൈവിക ഋതക്രമത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. അവസാനം “രാജസ” അഗ്നിയോട് സമൃദ്ധമായ, പലരൂപങ്ങളായ ധനസമ്പത്തും ക്ഷേമവും അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
त्वं ह्यग्ने प्रथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता । त्वं सीं वृषन्नकृणोर्दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ തന്നേ മനസ്സിന്റെ ആദ്യ സൃഷ്ടാവാണ്; ഈ ധീ (ദിവ്യദൃഷ്ടി)യിൽ നീ അത്ഭുതമായ ഹോതൃ ആയി ഭവിച്ചു. ഹേ വൃഷൻ (ബലവാൻ), നീ ദുഷ്ടരീതു—അജയ്യമായ ശക്തി—യെ നിർമ്മിച്ചു: സർവ്വർക്കും സഹ, സഹയ്ക്കു സഹ, അധിപത്യത്തിനും സഹ.
Mantra 2
अधा होता न्यसीदो यजीयानिळस्पद इषयन्नीड्यः सन् । तं त्वा नरः प्रथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनु ग्मन् ॥
അപ്പോൾ ഹോതൃ യജ്ഞയോഗ്യതയിൽ കൂടുതൽ കൂടുതൽ പാകപ്പെട്ടവനായി ഇളാ-പദത്തിൽ ഇരുന്നു; ഇഷാ (പോഷക പ്രവാഹം)യെ പ്രേരിപ്പിച്ചു, സ്തുത്യനായി. ഹേ അഗ്നേ, ദേവയന്ത പുരുഷന്മാർ നിന്നെയേ ആദ്യം അനുഗമിച്ചു—മഹാ റായ (സമൃദ്ധി)യെ ആഗ്രഹിച്ച്, അതിനെ ചൈതന്യത്തിൽ ഉണർത്തുവാൻ തേടി.
Mantra 3
वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जागृवांसो अनु ग्मन् । रुशन्तमग्निं दर्शतं बृहन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम् ॥
തിരഞ്ഞെടുത്ത ലക്ഷ്യത്തിലേക്കെന്നപോലെ, അവർ അനേകം വസുക്കളോടെ നിന്നെ അനുഗമിക്കുന്നു—നിനക്കുള്ള റയി (സമൃദ്ധി)യെ തങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഉണർത്തിക്കൊണ്ട്. അവർ പ്രകാശിക്കുന്ന അഗ്നിയെ അനുഗമിക്കുന്നു—ദർശനീയനും മഹത്തുമായവൻ—ജ്വലിക്കുന്ന ശിഖ ധരിച്ചവൻ, എല്ലാ ദിവസങ്ങളിലും നിരന്തരം ദീപ്തിമാൻ.
Mantra 4
पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ ॥
നമസ്കാരത്താൽ അവർ ദേവന്റെ പദം കണ്ടെത്തി; ശ്രവസ്സിനെ (കീർത്തിയെ) തേടി അവർ അഖണ്ഡമായ യശസ്സിനെ പ്രാപിച്ചു. യജ്ഞയോഗ്യമായ നാമങ്ങളെയും അവർ സ്ഥാപിച്ചു; നിന്റെ ഭദ്രദൃഷ്ടിയിൽ അവർ ആനന്ദിച്ചു ഹർഷിതരാകുന്നു.
Mantra 5
त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन्मानुषाणाम् ॥
ഭൂമിയിലെ ജനങ്ങൾ നിന്നെ വർധിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യരിൽ ഉള്ള ഇരുവിധ സമൃദ്ധികളും (ധനം, ബലം) നിന്നെ വർധിപ്പിക്കുന്നു. കടന്നുപോകലിൽ നീ രക്ഷകനാകുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാകുന്നു; മനുഷ്യർക്കു നീ എപ്പോഴും പിതാവും മാതാവുമാകുന്നു.
Mantra 6
सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दम आ दीदिवांसमुप ज्ञुबाधो नमसा सदेम ॥
സേവ്യനായ, കുലങ്ങളിൽ പ്രിയനായ അഗ്നി—ഹോതാ, ഹർഷദായകൻ—യജ്ഞത്തിന് കൂടുതൽ യോജ്യനായി ഇരിപ്പുറപ്പെട്ടു. നമ്മുടെ ഗൃഹത്തിൽ ദീപ്തിയായി പ്രകാശിക്കുന്ന നിന്നരികെ ഞങ്ങൾ മുട്ടുകുത്തി സമീപിക്കുന്നു; നമസ്കാരത്തോടെ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഇരിക്കുന്നു.
Mantra 7
तं त्वा वयं सुध्यो नव्यमग्ने सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बृहता रोचनेन ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ—പുതിയതും സുമാർഗ്ഗദർശിയുമായവനെ—ഞങ്ങൾ, നിന്റെ സുമ്ന (കൃപ) തേടിയും ദേവന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ചും, പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഹേ അഗ്നേ, നീ ദീപ്തിമാനായി, ദ്യൗവിന്റെ വിശാലമായ പ്രകാശലോകംകൊണ്ട് ജനങ്ങളെ നയിക്കുന്നു.
Mantra 8
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम् ॥
ജനങ്ങളുടെ കവി, ശാശ്വത കുലങ്ങളുടെ വിശ്പതി, പോഷക-വർദ്ധകൻ, മനുഷ്യവംശങ്ങളുടെ വൃഷഭൻ—പ്രേരണയെ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നവൻ, ചലനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നവൻ, പാവകനും ദീപ്തനുമായ; സമൃദ്ധികളുടെ യജ്യനായ രാജസ അഗ്നി.
Mantra 9
सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः ॥
ഹേ അഗ്നേ, സമിധയാൽ നിന്റെ ഹവ്യദാതി—അർപ്പണദാനം—എത്തുന്ന മർത്ത്യൻ യജിക്കുന്നു; അവൻ ശമ (ശാന്തസ്ഥൈര്യം) പ്രാപിക്കുന്നു. നമസ്കാരങ്ങളാൽ ആഹുതിയെ സർവ്വത്ര അറിയുന്നവൻ—നിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ—എല്ലാ വാഞ്ഛിത സമൃദ്ധികളും ധരിക്കുന്നു.
Mantra 10
अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौ यतेम ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ മഹത്തായ മഹിമയ്ക്കായി ഞങ്ങൾ നമസ്കാരഭരിതമായ കർമങ്ങളാൽ—സമിധ് ജ്വലിപ്പിച്ച് ഹവിഷ്യങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്—പൂജാവിധി നിർവ്വഹിക്കട്ടെ. ഹേ സഹസോ സൂനു (ബലത്തിന്റെ പുത്രാ), ഗീർഭിരും ഉക്തൈരും കൊണ്ട് നിനക്കായി വേദി സ്ഥാപിക്കട്ടെ; നിന്റെ ഭദ്രമായ ശുഭ-സുമതിയിലേക്കു നിന്റെ അടുക്കൽ ഞങ്ങൾ എത്തിച്ചേരട്ടെ.
Mantra 11
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजैः स्थविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ ഭാസയാൽ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും (രോദസീ) വിരിച്ചിരിക്കുന്നു; ശ്റവോഭിഃ—കീർത്തിശക്തികളാൽ—ഞങ്ങളെ ശ്റവസ്യ, ശുഭശ്രവണയോഗ്യരാക്കുന്ന തരുത്ര (രക്ഷകൻ) നീ തന്നേ. മഹത്തായും ദൃഢമായും ഉള്ള വാജ-ബലങ്ങളാൽ, പ്രകാശപൂർണ്ണമായ സമ്പത്തുകളാൽ, ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്കായി കൂടുതൽ വിശാലമായി പ്രകാശിക്കേണമേ.
Mantra 12
नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ॥
ഹേ വസോ (സമ്പത്തിന്റെ അധിപാ), നൃവത്—പുരുഷബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന—സമൃദ്ധി ഞങ്ങളിൽ നിരന്തരം സ്ഥാപിക്കേണമേ; ഞങ്ങളുടെ തോക (സന്തതി)ക്കും തനയ (വളരുന്ന തലമുറ)ക്കും, പശുസമ്പത്തിനും ധാരാളം നൽകേണമേ. പൂർവീ ഇഷഃ—പ്രാചീന പ്രേരണയുടെ വിശാലധാരകൾ—അഘത്തിൽ നിന്ന് ദൂരെയായി ഞങ്ങളുടേതാകട്ടെ; ഞങ്ങളിൽ ഭദ്രമായ സൗശ്രവസാനി—ശുഭകീർത്തിയും പ്രകാശമയ ശ്രവണലാഭങ്ങളും—ഉണ്ടാകട്ടെ.
Mantra 13
पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वाया वसूनि राजन्वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि त्वे ॥
ഹേ അഗ്നേ, പലവിധങ്ങളായി—നിന്റെ മുഖേന—ഞങ്ങൾ അനേകം വസുക്കൾ (ധനസമ്പത്ത്) പ്രാപിക്കട്ടെ; ഹേ രാജൻ, നിന്റെ വസുതാ (സമൃദ്ധിയുടെ അവസ്ഥ) ഞങ്ങൾ എത്തട്ടെ. കാരണം ഹേ അഗ്നേ, പുരുവാര (വിശാലദാതാ), നിനക്കുള്ളിൽ അനേകം നിധികളുണ്ട്; ഹേ വസുസ്വരൂപാ, വിധതേ (യജമാനൻ/ഉപാസകൻ) വേണ്ടി ഉള്ള ധനം നിനക്കുള്ളിലേ തന്നെയുണ്ട്—ഹേ രാജൻ, നിനക്കുള്ളിൽ.
It presents Agni as the fire that awakens inspired understanding (dhī), carries the offering as Hotṛ, and leads people toward the divine order; it asks him for strength and abundant prosperity.
Because the hymn treats sacred fire as the power that kindles insight and right intention—making the mind fit for worship and for alignment with ṛta (cosmic truth/order).
It can be recited at the start of a homa or simple lamp/fire offering to invoke clarity, protection, and auspicious beginnings, ending with a prayer for well-being and resources used in righteous ways.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.