
Sukta 6.1
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.1)
Agni
Triṣṭubh
ఆరవ మండల ఆరంభ స్తోత్రం అగ్నిని ప్రేరిత ధీ (ప్రజ్ఞా)ను ముందుగా మేల్కొలిపే వాడిగా, యజ్ఞాన్ని ఫలప్రదం చేసే అద్భుత హోతృగా ఆహ్వానిస్తుంది. అగ్నியின் అప్రతిహత శక్తిని, దివ్య ఋతానికి దారితీసే ప్రకాశమయ నాయకత్వాన్ని స్తుతిస్తుంది; చివరికి “రాజస” అగ్నిని అనేకరూపాల సమృద్ధి, విస్తార ధనం మరియు క్షేమం ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
त्वं ह्यग्ने प्रथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता । त्वं सीं वृषन्नकृणोर्दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ॥
హే అగ్నీ! నీవే నిజంగా మనస్సు/చింతనకు తొలి కర్త; ఈ ధీ (దివ్య దర్శనం) యొక్క నీవు అద్భుత హోతా (యజ్ఞపురోహితుడు) అయ్యావు. హే వృషన్ (బలవంతుడా)! నీవు దుష్టర—అప్రతిహత—సహస్ (శక్తి) ను నిర్మించావు: అందరికీ బలం, బలానికే బలం, అధిపత్యసాధనకై బలం.
Mantra 2
अधा होता न्यसीदो यजीयानिळस्पद इषयन्नीड्यः सन् । तं त्वा नरः प्रथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनु ग्मन् ॥
అప్పుడు హోతా (యజ్ఞపురోహితుడు) మరింత మరింత యజ్ఞయోగ్యుడై, ఇళా-పదంలో కూర్చున్నాడు; ప్రవాహాన్ని ప్రేరేపిస్తూ, స్తుత్యుడై. హే అగ్నీ! దేవులను కోరే నరులు, మహా-రాయ (మహాసమృద్ధి)ని ఆశిస్తూ, దానిని చైతన్యంలో మేల్కొలిపుతూ, ముందుగా నిన్నే అనుసరించారు.
Mantra 3
वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जागृवांसो अनु ग्मन् । रुशन्तमग्निं दर्शतं बृहन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम् ॥
ఎంచుకున్న లక్ష్యాన్ని చేరేలా, వారు అనేక వసువులు/ధనాలతో నిన్ను అనుసరిస్తారు; నీలోనున్న రయి (సమృద్ధి)ని తమలో మేల్కొలుపుతారు. వారు రుశంత (దీప్త) అగ్నిని అనుసరిస్తారు—దర్శనీయుడూ మహత్తరుడూ—దీప్త జ్వాలను ధరించి, విశ్వహా (ఎల్లప్పుడూ) అన్ని దినములలో ప్రకాశించువాడిని.
Mantra 4
पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ ॥
నమస్కారంతో వారు దేవుని పదాన్ని పొందారు; కీర్తిని కోరుతూ వారు అఖండమైన యశస్సును సాధించారు. యజ్ఞీయ నామాలను కూడా వారు స్థాపించారు; నీ భద్ర దర్శనంలో వారు రమించి ఆనందిస్తారు.
Mantra 5
त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन्मानुषाणाम् ॥
భూమిపై ఉన్న ప్రజలు నిన్ను వర్ధింపజేస్తారు; మనుష్యులలోని ఉభయ విధాల సంపదలు (రాయ) నిన్ను వర్ధింపజేస్తాయి. దాటింపులో నీవే త్రాత, స్మరణీయుడు (చేత్య); మనుష్యులకు నీవు సదా తండ్రి మరియు తల్లి.
Mantra 6
सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दम आ दीदिवांसमुप ज्ञुबाधो नमसा सदेम ॥
సపర్యేయుడు, కులాలలో ప్రియుడు—అగ్ని, హోతా, ఆనందదాత, యజ్ఞానికి మరింత యోగ్యుడై ఆసీనుడయ్యాడు. మా గృహంలో ప్రకాశించువాడా! మేము నీ సమీపానికి వస్తాము; మోకాలి మడిచి, నమస్కారంతో, నీ సాన్నిధ్యంలో కూర్చుందుము.
Mantra 7
तं त्वा वयं सुध्यो नव्यमग्ने सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बृहता रोचनेन ॥
అగ్నీ, నూతనుడవై సుమార్గం చూపించేవాడవైన నిన్ను మేము—నీ సుమ్నం (అనుగ్రహం) కోరుతూ, దేవులను ఆశ్రయించేవారమై—ఆహ్వానిస్తున్నాము. అగ్నీ, నీవు దివ్యమైన విశాల ప్రకాశ-లోకం (రోచన) చేత దీప్తుడై ఈ ప్రజలను నడిపిస్తావు.
Mantra 8
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम् ॥
ప్రజల కవి, శాశ్వత కులాల విశ్పతి, వృద్ధిని పెంపొందించే బలవంతుడు, మానవ వంశాల వృషభుడు—ప్రేరణను ముందుకు నడిపిస్తూ, చలనాన్ని ఉద్దీపింపజేస్తూ, పావకుడై రాజమానంగా ప్రకాశించే—ఇలాంటి యజనీయ అగ్ని, రయి/సంపదల రాజస్వరూపుడు.
Mantra 9
सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः ॥
అగ్నీ, సమిధతో నీ హవ్య-దానం (ఆహుతి-దానం) అనే వరాన్ని చేరుకునే మర్త్యుడు యజ్ఞం చేసి ‘శమ’ (శాంతి/సమ్యక్ స్థితి) పొందుతాడు. నమస్కారాలతో ఆహుతిని సర్వతోముఖంగా తెలిసినవాడు—నీ రక్షణతో—అన్ని కోరుకున్న ‘వామ’ (కల్యాణ-సంపదలు)ను ధరిస్తాడు.
Mantra 10
अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौ यतेम ॥
హే అగ్నీ! నీ ఆ మహామహిమకై మేము నమస్కారాలతో—సమిధలు మరియు హవితో—యథావిధిగా పూజావిధానాన్ని నిర్వహిద్దాం. హే సహసుని సూనూ (బలపు కుమారుడా)! గీర్లతోను ఉక్థాలతోను నీకోసం వేదిని నిర్మిద్దాం; నీ భద్రమైన సుమతిలో మేము ముందుకు సాగి చేరుదుముగాక.
Mantra 11
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजैः स्थविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ॥
హే అగ్నీ! నీ భాసా (దీప్తి)తో రెండు లోకాలను విస్తరించినవాడా; శ్రవః (కీర్తి-శక్తులు) ద్వారా మమ్మల్ని మరింత మరింత శ్రవస్య (యశస్వి)గా చేయువాడా—మాకోసం ఇంకా విశాలంగా ప్రకాశించు. మహత్తరమైన, స్థిరమైన వాజాలు (బల-సంపదలు)తో, వెలుగుతో నిండిన రేవత్ ధనంతో, హే అగ్నీ, విస్తారంగా వెలుగు విరజిమ్ము.
Mantra 12
नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ॥
హే వసో (ధనాధిపతీ)! నృవత్ (పురుషబలాన్ని పెంపొందించే) సమృద్ధిని మా లో సదా స్థాపించు—మా తోక (సంతానం), తనయ (వంశవృద్ధి) మరియు పశువుల కొరకు విస్తారాన్ని దయచేయు. ప్రాచీన ఇషః (ప్రేరణ-ప్రవాహాలు) మాకు కలుగుగాక; అవి విశాలమై, అఘరహితమై ఉండుగాక; మా లో భద్రమైన సౌశ్రవసాని—శుభ శ్రవణ-యశస్సు మరియు మంచి కీర్తి—ఉండుగాక.
Mantra 13
पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वाया वसूनि राजन्वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि त्वे ॥
ఓ అగ్నీ, అనేక విధాలుగా—నీ ద్వారానే—మేము అనేక వసువులను (ధనాలను) పొందుదుము; ఓ రాజన్, నీ వసుత్వ-సంపన్న స్థితిని మేము చేరుదుము. ఎందుకంటే, ఓ పురువార (బహు-దాత) అగ్నీ, నీలోనే అనేక వసువులు ఉన్నాయి; ఓ వసు-స్వరూపా, విధాత (యజమాని/ఉపాసకుడు) కొరకు ఆ వసువులు—ఓ రాజన్—నీ లోనే స్థితమై ఉన్నాయి.
It presents Agni as the fire that awakens inspired understanding (dhī), carries the offering as Hotṛ, and leads people toward the divine order; it asks him for strength and abundant prosperity.
Because the hymn treats sacred fire as the power that kindles insight and right intention—making the mind fit for worship and for alignment with ṛta (cosmic truth/order).
It can be recited at the start of a homa or simple lamp/fire offering to invoke clarity, protection, and auspicious beginnings, ending with a prayer for well-being and resources used in righteous ways.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.