Sukta 1

Mantra 1

त्वं ह्यग्ने प्रथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता । त्वं सीं वृषन्नकृणोर्दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ॥

हे अग्ने! तूच खरोखर विचाराचा प्रथम प्रवर्तक आहेस; या धिया (दिव्य दृष्टी)चा तू अद्भुत होता (यज्ञपुरोहित) झालास. हे वृषन् (बलवान)! तूने दुस्तर—अप्रतिहत—सहस् (शक्ती) घडविली: सर्वांसाठी बळ, बळासाठी बळ, आणि अधिपत्य-साधनेसाठी बळ.

Mantra 2

अधा होता न्यसीदो यजीयानिळस्पद इषयन्नीड्यः सन् । तं त्वा नरः प्रथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनु ग्मन् ॥

मग होता (यज्ञपुरोहित) अधिकाधिक यज्ञयोग्य होत इळा-पदावर आसनस्थ झाला; प्रवाहाला प्रेरणा देत, स्तुत्य बनला. हे अग्ने! देवांना शोधणारे नर, महा-राय (महान समृद्धी)ची इच्छा धरून, तिला चेतनेत जागवित, सर्वप्रथम तुझ्याच मागे गेले.

Mantra 3

वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जागृवांसो अनु ग्मन् । रुशन्तमग्निं दर्शतं बृहन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम् ॥

निवडलेल्या ध्येयाकडे जसे, तसेच ते अनेक वसु/धनांसह तुझा पाठपुरावा करतात, आणि तुझ्यातील रयि (समृद्धी) स्वतःमध्ये जागवितात. ते रुशन्त (दीप्त) अग्नीचा पाठपुरावा करतात—दर्शनीय व विशाल—दीप्त ज्वाला धारण करणारा, जो विश्वहा (सदा) सर्व दिवसांत उजळत राहतो.

Mantra 4

पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ ॥

नमस्काराने त्यांनी देवाचे पद प्राप्त केले; कीर्तीची आकांक्षा धरून त्यांनी अखंड यश मिळविले. यज्ञीय नामेही त्यांनी स्थापन केली; तुझ्या भद्र दृष्टित ते रमतात व आनंदित होतात.

Mantra 5

त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन्मानुषाणाम् ॥

पृथ्वीवरील प्रजा तुला वाढवितात; मनुष्यांतील उभय प्रकारची संपत्ती (राय) तुला वाढविते. पार उतरविताना तू त्राता, स्मरणीय (चेत्य) होतोस; मनुष्यांसाठी तू सदैव पिता आणि माता आहेस.

Mantra 6

सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दम आ दीदिवांसमुप ज्ञुबाधो नमसा सदेम ॥

सेवायोग्य, कुलांत प्रिय—अग्नी, होता, आनंददाता, यज्ञासाठी अधिक योग्य होऊन आसनस्थ झाला आहे. हे आमच्या गृहात दीप्तिमान! आम्ही तुझ्या जवळ येतो; गुडघा टेकून, नमस्काराने, तुझ्या सान्निध्यात बसू इच्छितो.

Mantra 7

तं त्वा वयं सुध्यो नव्यमग्ने सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बृहता रोचनेन ॥

हे अग्ने, नव्य आणि सुमार्ग-दर्शक अशा तुला आम्ही—तुझ्या सुम्न (अनुग्रह)ाची इच्छा धरून, देव-यजनाची आकांक्षा बाळगून—आळवितो. हे अग्ने, तू दिव्याच्या विशाल प्रकाश-लोकाने (रोचन) दीप्त होत या जनसमूहांना मार्गदर्शन करतोस.

Mantra 8

विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम् ॥

जनांचा कवी, शाश्वत कुलांचा विश्पति, वाढ घडविणारा बलवान, मानव-वंशांचा वृषभ—प्रेरणा पुढे ढकलणारा, गती जागविणारा, पावक व राजमान—असा यजनीय अग्नी, रयी/समृद्धींचा राजसदृश.

Mantra 9

सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः ॥

हे अग्ने, जो समिधेने तुझ्या हव्य-दान (आहुति-दान) या देणगीपर्यंत पोहोचतो तो मर्त्य यजन करतो आणि ‘शम’ (शांत/सम्यक् अवस्था) प्राप्त करतो. जो नमस्कारांसह आहुतीचे सर्वतोमुखी ज्ञान ठेवतो—तो, तुझ्या संरक्षणाखाली, सर्व इच्छित ‘वाम’ (कल्याण-समृद्धी) धारण करतो.

Mantra 10

अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौ यतेम ॥

हे अग्ने! तुझ्या त्या महान् महिमेसाठी आम्ही नमस्कारांनी—समिधा व हवि अर्पून—यथाविधि पूजन-विधान करू. हे सहसाचा सूनू (बलाचा पुत्रा)! गीरे व उक्थ यांच्या द्वारा तुझ्यासाठी वेदी रचू; आणि तुझ्या भद्र सुमतीकडे आम्ही अग्रसर होऊन तेथे पोहोचू.

Mantra 11

आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजैः स्थविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ॥

हे अग्ने! जो आपल्या भासा (दीप्ती)ने दोन्ही लोक पसरवितो, आणि श्रवः (कीर्ती-शक्ती)ने आम्हाला अधिकाधिक श्रवस्य (यशस्वी) करितो—तो तू आमच्यासाठी अधिक व्यापक रीतीने प्रकाशमान हो. महान् व स्थिर वाज (बल-समृद्धी) यांनी, आणि प्रकाशपूर्ण रेवत् धनाने, हे अग्ने, विस्ताराने उजळ.

Mantra 12

नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ॥

हे वसो (धनस्वामी)! नृवत् (पुरुषबल वाढविणारी) समृद्धी आमच्यात सदैव स्थापन कर—आमच्या तोक (संतती) व तनय (वंशवृद्धी) आणि पशूंसाठी विपुलता दे. पूर्वी इषः (प्राचीन प्रेरणा-प्रवाह) आमच्या वाट्याला येवोत; त्या विशाल व अघ-रहित असोत; आमच्यात भद्र सौश्रवसानि—उत्तम श्रवण-यश व शुभ कीर्ती—नांदो.

Mantra 13

पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वाया वसूनि राजन्वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि त्वे ॥

हे अग्ने, अनेक प्रकारे—तुझ्याच द्वारे—आम्ही अनेक वसू (धन) प्राप्त करू; हे राजन्, तुझ्या वसुत्व-समृद्ध अवस्थेला आम्ही पोहोचू. कारण, हे पुरुवार (बहुदाता) अग्ने, तुझ्यामध्येच अनेक वसू आहेत; हे वसु-स्वरूपा, विधात्या (यजमान/उपासक) साठी ते वसू—हे राजन्—तुझ्यातच स्थित आहेत.