
Sukta 6.1
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.1)
Agni
Triṣṭubh
षष्ठमण्डलस्यास्य प्रथमे सूक्तेऽग्निः प्रथमो धियः प्रबोधकः, यज्ञस्य च अद्भुतो होतृरिति आहूयते, यः यज्ञं सफलं करोति। अस्य अनिवार्यं बलं दीप्तिमत् नेतृत्वं च स्तूयते, यत् जनान् ऋतस्य देवमार्गे नयति। अन्ते च स राजानिव वह्निः बहुरूपं बहुलं धनं क्षेमं च दातुम् प्रार्थ्यते।
Mantra 1
त्वं ह्यग्ने प्रथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता । त्वं सीं वृषन्नकृणोर्दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ॥
त्वमेव ह्यग्ने मनसः प्रथमो जनयिता; अस्याः धियः त्वं दस्मो होता अभवः। त्वं वृषन् दुस्तरीतिं शक्तिं अकरोः—विश्वस्मै सहः, सहसे सहः, सहध्यै सहः।
Mantra 2
अधा होता न्यसीदो यजीयानिळस्पद इषयन्नीड्यः सन् । तं त्वा नरः प्रथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनु ग्मन् ॥
अथ होता यजीयान् भूत्वा इळास्पदे न्यसीदत्; इषयन्, ईड्यः सन्। तं त्वां नराः प्रथमो देवयन्तः अनु अग्मन्—महो राये चितयन्तः, तं च चेतसि प्रबोधयन्तः।
Mantra 3
वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जागृवांसो अनु ग्मन् । रुशन्तमग्निं दर्शतं बृहन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम् ॥
वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैः, त्वयि रयिं जागृवांसः अनु अग्मन्। रुशन्तम् अग्निं दर्शतं बृहन्तं, वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम्।
Mantra 4
पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ ॥
नमसा ते देवस्य पदं व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम्। नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ॥
Mantra 5
त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन्मानुषाणाम् ॥
त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम्। त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन्मानुषाणाम्॥
Mantra 6
सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दम आ दीदिवांसमुप ज्ञुबाधो नमसा सदेम ॥
सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान्। तं त्वा वयं दम आ दीदिवांसमुप ज्ञुबाधो नमसा सदेम॥
Mantra 7
तं त्वा वयं सुध्यो नव्यमग्ने सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बृहता रोचनेन ॥
तं त्वां वयं सुघ्यं नव्यमग्ने सुम्नायवो देवयन्त ईमहे। त्वं विशोऽनयो दीद्यानो दिवोऽग्ने बृहता रोचनेन नयसि॥
Mantra 8
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम् ॥
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोषणं वृषभं चर्षणीनाम्। प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम्॥
Mantra 9
सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः ॥
सोऽग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट् समिधा हव्यदातिम्। य आहुतिं परि वेद नमोभिर्विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः॥
Mantra 10
अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौ यतेम ॥
अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैर् आ ते भद्रायां सुमतौ यतेम ॥
Mantra 11
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजैः स्थविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ॥
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजैः स्थविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ॥
Mantra 12
नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ॥
नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ॥
Mantra 13
पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वाया वसूनि राजन्वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि त्वे ॥
पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वया वसूनि राजन् वसुतां तेऽश्याम। पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि त्वे॥
It presents Agni as the fire that awakens inspired understanding (dhī), carries the offering as Hotṛ, and leads people toward the divine order; it asks him for strength and abundant prosperity.
Because the hymn treats sacred fire as the power that kindles insight and right intention—making the mind fit for worship and for alignment with ṛta (cosmic truth/order).
It can be recited at the start of a homa or simple lamp/fire offering to invoke clarity, protection, and auspicious beginnings, ending with a prayer for well-being and resources used in righteous ways.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.