Sukta 53
Sukta 4.53
ഈ സൂക്തം ജാഗരിപ്പിക്കുന്നവനായ സവിതാവിനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ മുന്നേറുന്ന പ്രകാശങ്ങൾ ആരാധകനെ സംരക്ഷണത്തിലേക്കും, ഋതം എന്ന ശരിയായ ക്രമത്തിലേക്കും, അന്തർസ്പഷ്ടതയിലേക്കും ഉയർത്തുന്നു. സർവ്വലോകനിയമങ്ങളുടെ അലംഘ്യമായ ഭരണത്തെയും, സകലജീവികളെയും താങ്ങുന്ന അവന്റെ നീട്ടിയ ഭുജങ്ങളെയും സ്തുതിച്ച്, ദിന-രാത്രി-ഋതുക്കളുടെ ചക്രത്തിലൂടെ വാസസ്ഥലം, പോഷണം, സന്തതി, സമ്പത്ത് എന്നിവയുടെ വർധനയെ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
तद्देवस्य सवितुर्वार्यं महद्वृणीमहे असुरस्य प्रचेतसः । छर्दिर्येन दाशुषे यच्छति त्मना तन्नो महाँ उदयान्देवो अक्तुभिः ॥
സവിതൃ ദേവന്റെ ആ പരമവും അഭിലഷണീയവും മഹത്തായ മഹിമയെ—വിശാലബുദ്ധിയുടെയും ദീപ്തസങ്കൽപ്പത്തിന്റെയും അധിപനായ അസുര പ്രചേതസിനെ—ഞങ്ങൾ വരിക്കുന്നു. ഏതു രക്ഷാകവചം/ആശ്രയഛത്രം കൊണ്ടോ അവൻ തന്റെ തന്നെ ആത്മബലത്താൽ ദാനം ചെയ്യുന്നവന് ദാനം അനുഗ്രഹിക്കുന്നുവോ; ആ മഹാദേവൻ ഞങ്ങള്ക്കായി തന്റെ മുന്നേറുന്ന ജ്യോതികളോടെ ഉദയിക്കട്ടെ, നമ്മുടെ സത്തയെ ജാഗ്രതമാക്കട്ടെ.
Mantra 2
दिवो धर्ता भुवनस्य प्रजापतिः पिशङ्गं द्रापिं प्रति मुञ्चते कविः । विचक्षणः प्रथयन्नापृणन्नुर्वजीजनत्सविता सुम्नमुक्थ्यम् ॥
ദിവത്തിന്റെ ധാരകനും ഭവനത്തിന്റെ പ്രജാപതിയുമായ—കവി സവിതൃ—മുന്നിൽ പിശംഗ (ചെമ്പുവർണ്ണ) ആവരണം അഴിച്ചുവിടുന്നു. അവൻ ദർശനം തുറക്കുന്നു, ഇടങ്ങളെ വ്യാപിപ്പിച്ച് നിറയ്ക്കുന്നു, വിശാലതയെ ജനിപ്പിക്കുന്നു; ആത്മാവിന്റെ ഉക്ത്യ (സ്തുതിയർഹ) സുമ്നം—മംഗളാനന്ദം—അവൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 3
आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा श्लोकं देवः कृणुते स्वाय धर्मणे । प्र बाहू अस्राक्सविता सवीमनि निवेशयन्प्रसुवन्नक्तुभिर्जगत् ॥
അവൻ ദിവ്യവും പാർത്ഥിവവും ആയ രജാംസി—ലോക/വ്യാപ്തികളെ—പരിപൂരണമാക്കി; തന്റെ സ്വധർമ്മം—ഋതത്തിന്റെ നിയമം—നിമിത്തം വ്യക്തമായ ശ്ലോകം (ഘോഷം) നടത്തുന്നു. സവിതൃ പ്രേരണയുടെ കർമത്തിൽ തന്റെ ഭുജങ്ങൾ നീട്ടുന്നു; തന്റെ ദീപ്ത ഘട്ടങ്ങളാൽ ജഗത്തിനെ പാർപ്പിക്കുകയും ചലനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 4
अदाभ्यो भुवनानि प्रचाकशद्व्रतानि देवः सविताभि रक्षते । प्रास्राग्बाहू भुवनस्य प्रजाभ्यो धृतव्रतो महो अज्मस्य राजति ॥
അദാഭ്യനായ സവിതാ ദേവൻ ഭുവനങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു; ഋതത്തിന്റെ വ്രതങ്ങളെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു. ഭുവനത്തിലെ പ്രജകൾക്കായി അവൻ തന്റെ ബാഹുക്കൾ നീട്ടിവിരിച്ചിരിക്കുന്നു; ധൃതവ്രതനായ അവൻ തന്റെ മഹത്തായ, ദൂരവ്യാപിയായ ഗമനത്തിന്റെ മഹിമയിൽ ദീപ്തിയായി രാജിക്കുന്നു.
Mantra 5
त्रिरन्तरिक्षं सविता महित्वना त्री रजांसि परिभुस्त्रीणि रोचना । तिस्रो दिवः पृथिवीस्तिस्र इन्वति त्रिभिर्व्रतैरभि नो रक्षति त्मना ॥
മഹിമാവാനായ ത്രിരൂപ സവിതാ അന്തരിക്ഷത്തെ ത്രിവിധമായി പരിവേഷ്ടിക്കുന്നു; മൂന്നു രജാംസുകളെയും മൂന്നു രോചനങ്ങളെയും അധീനമാക്കുന്നു. മൂന്നു ദിവങ്ങളെയും മൂന്നു പൃഥ്വികളെയും ഗതിയിലാക്കുന്നു; തന്റെ ത്രിവ്രതങ്ങളാൽ സ്വശക്തിയാൽ ഞങ്ങളെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 6
बृहत्सुम्नः प्रसवीता निवेशनो जगतः स्थातुरुभयस्य यो वशी । स नो देवः सविता शर्म यच्छत्वस्मे क्षयाय त्रिवरूथमंहसः ॥
വിശാല സുമ്നമുള്ള സവിതാ—പ്രസവിതാവും നിവേശകനും—ജഗത്തിന്റെ ചരവും സ്ഥാവരവും ഇരുവർക്കും അധിപനാണ്. ആ ദേവ സവിതാ ഞങ്ങൾക്ക് ശർമ (ശാന്തി-ആശ്രയം) നല്കട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ ക്ഷയ (നിവാസം)ക്കായി ത്രിവരൂഥം—ത്രിഗുണ സംരക്ഷണമുള്ള—അംഹസ് (ക്ലേശ-അന്യായം) മുതൽ സുരക്ഷിതമായ ആശ്രയം ദാനമാകട്ടെ.
Mantra 7
आगन्देव ऋतुभिर्वर्धतु क्षयं दधातु नः सविता सुप्रजामिषम् । स नः क्षपाभिरहभिश्च जिन्वतु प्रजावन्तं रयिमस्मे समिन्वतु ॥
ദേവൻ ഋതുക്കളോടുകൂടെ വന്ന് നമ്മുടെ വാസസ്ഥാനം വർധിപ്പിക്കട്ടെ; സവിതൃ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ സുഫലപ്രജയുള്ള പോഷക ഇഷ് (ഇഷം) സ്ഥാപിക്കട്ടെ. രാത്രികളാലും പകലുകളാലും അവൻ നമ്മെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ച് പോഷിപ്പിക്കട്ടെ; പ്രജാവന്തമായ റയി (സന്തതി-സമ്പത്ത്) നമ്മിൽ പൂർണ്ണമായി സമിന്വതു—ജീവനും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ പൂർണ്ണത.
Inside Sukta 53
How it unfolds
- Where it opens
The hymn begins by ‘choosing’ Savitṛ’s supreme greatness and protective shelter, asking the mighty god to rise with his lights (RV 4.53.1).
- Development
It expands Savitṛ’s cosmic sovereignty: he makes the worlds shine, guards the ordinances, and sustains beings with outstretched arms—his motion is vast and lawful (RV 4.53.4).
- Climax
Savitṛ is invoked as the power who arrives with the seasons and establishes increase—dwelling, nourishment, and fruitful progeny as a comprehensive blessing (RV 4.53.7a).
- Where it settles
The prayer settles into continuity: by nights and days he should quicken the worshipper and firmly set enduring, progeny-bearing wealth and fullness of life (RV 4.53.7b).
The deity: Savitṛ
- In the VedaHe is described as asura in the older Vedic sense—lordly, mighty—endowed with wide intelligence (pracetasaḥ) and steadfast vows (dhṛtavrata).
- Cosmic functionHe initiates and regulates movement in the cosmos—day’s arising, the rhythm of seasons, and the right working of laws (vratāni/ṛta); he energizes growth, prosperity, and generative power in creatures.
- Inner significanceThe inner sun of discernment that awakens aspiration, impels right action, and gathers the personality into a protected, ordered, and fruitful life-force.
The seer
- Vāmadeva Gautama (attributed)Gautama gotra; Vāmadeva lineage · A principal seer of Maṇḍala 4, renowned for hymns of luminous insight that link cosmic order (ṛta) with inner awakening; traditionally associated with profound visionary realization.
Famous verses
तद्देवस्य सवितुर्वार्यं महद्वृणीमहे असुरस्य प्रचेतसः । छर्दिर्येन दाशुषे यच्छति त्मना तन्नो महाँ उदयान्देवो अक्तुभिः ॥अदाभ्यो भुवनानि प्रचाकशद्व्रतानि देवः सविताभि रक्षते । प्रास्राग्बाहू भुवनस्य प्रजाभ्यो धृतव्रतो महो अज्मस्य राजति ॥आगन्देव ऋतुभिर्वर्धतु क्षयं दधातु नः सविता सुप्रजामिषम् । स नः क्षपाभिरहभिश्च जिन्वतु प्रजावन्तं रयिमस्मे समिन्वतु ॥Attributes of the deity
- Impeller/awakener of all movement
- Guardian of ṛta and divine ordinances (vrata)
- Radiant, far-reaching, all-pervading motion
- Protective shelter to the giver/worshipper
- Bestower of nourishment, progeny, and wealth
- Inviolable, steadfast in vows (dhṛtavrata)
Also by this seer
- Major portions of Rig Veda Maṇḍala 4 (many sūktas attributed to Vāmadeva)
- Hymns to Indra, Agni, the Ādityas, and solar deities emphasizing ṛta and divine impulsion
- Vāmadeva is later remembered in Vedic tradition as an exemplar of inspired speech (vāc) and seer-vision (dṛṣṭi)
The rite, step by step
- Prepare the fire (agni) and seat; establish calm and purity.
- Recite the opening praise choosing Savitṛ’s ‘great desirable’ power and shelter (RV 4.53.1).
- Offer oblations while affirming Savitṛ’s guardianship of vows and cosmic law (RV 4.53.4).
- Pray for increase of dwelling, nourishment, progeny, and wealth through seasons, days, and nights (RV 4.53.7).
- Conclude with silent contemplation of the rising light as the inner awakening of will and intelligence.
Offerings
- Ghee (ājya) oblations
- Soma (where applicable in soma rites)
- Grain/food offerings (anna, puroḍāśa in later practice)
- Water libations and fragrant fuel (samidh)
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine Impeller—the solar power that awakens beings, sets life in motion, and upholds right order (ṛta). The hymn praises him as radiant, inviolable, and protective.
It asks for protective shelter, increase of one’s dwelling and strength, nourishing force rich in progeny, and enduring wealth—supported through the rhythms of seasons, nights, and days.
It is especially fitting at dawn or in morning fire rites, when the rising light symbolizes Savitṛ’s awakening power; it also suits prayers at seasonal changes for growth and well-being.
Ask anything about Sukta 53 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
