Sukta 54
Sukta 4.54
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4; hymn 4.54 commonly ascribed to Vāmadeva)
Savitṛ (solar impeller; Āditya-like power of arousing and directing)
Triṣṭubh (probable; RV 4.54 is predominantly Triṣṭubh in tradition—verify at pada-count level for critical editions)
ഈ ചെറുസൂക്തം സവിതൃനെ ദിവ്യ ‘പ്രേരക’നായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവൻ ആരാധനയെ ഉണർത്തുകയും, നിധി-ധനങ്ങളെ വിഭജിച്ചുനൽകുകയും, ആരാധകനിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ‘ദ്രവിണ’ (വസ്തു, ശക്തി, സമൃദ്ധി) സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭൂമിയുടെ വിശാലത മുതൽ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉയരം വരെ സവിതൃന്റെ സത്യപ്രേരണയുടെ അളവറ്റ വ്യാപ്തി ഇതിൽ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അവസാനം, സവിതൃന്റെ ദിനത്തിൽ മൂന്നുതവണ നടക്കുന്ന മംഗളപ്രേരണകളിലൂടെ സംരക്ഷണവും ശാന്തിയും ലഭിക്കാനായി കൂടുതൽ വിപുലമായ ദേവസമൂഹത്തെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीमह्न उपवाच्यो नृभिः । वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः श्रेष्ठं नो अत्र द्रविणं यथा दधत् ॥
ഇപ്പോൾ ദേവ സവിതൃ നമ്മാൽ വന്ദ്യനായിരിക്കുന്നു—ഇന്നത്തെ ഈ ദിനത്തിൽ മനുഷ്യർകൊണ്ട് ഉപവാച്യൻ, ആഹ്വാനനീയൻ. മനുഷ്യർക്കായി രത്നങ്ങളെ വിഭജിക്കുന്ന അവൻ, ഇവിടെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ശ്രേഷ്ഠ ദ്രവിണം (ധന-ബലസമൃദ്ധി) സ്ഥാപിക്കട്ടെ, അത് ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ടതുപോലെ.
Mantra 2
देवेभ्यो हि प्रथमं यज्ञियेभ्योऽमृतत्वं सुवसि भागमुत्तमम् । आदिद्दामानं सवितर्व्यूर्णुषेऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ॥
യജ്ഞീയ ദേവന്മാർക്കായി നീ ആദ്യം അമൃതത്വത്തിന്റെ ഉത്തമ ഭാഗം പ്രവൃത്തിയിലാക്കുന്നു; പിന്നെ, ഹേ സവിതൃ, നീ ദാമൻ (നിശ്ചിത വിധി/മാപിത നിയമം) തുറന്നുകാട്ടുന്നു, അതിന്റെ അനുഗമനത്തിൽ മനുഷ്യർക്കായി ജീവന്റെ ധാരകൾ നീ വിപുലമാക്കുന്നു.
Mantra 3
अचित्ती यच्चकृमा दैव्ये जने दीनैर्दक्षैः प्रभूती पूरुषत्वता । देवेषु च सवितर्मानुषेषु च त्वं नो अत्र सुवतादनागसः ॥
ദൈവജനത്തിൽ ഞങ്ങൾ അചിത്തത്തോടെ—മന്ദബുദ്ധിയോടെ—എന്തെല്ലാം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ, ക്ഷീണിച്ച ദക്ഷതകളോടെ, മനുഷ്യസ്വഭാവത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്താൽ; ഹേ സവിതൃ, ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും, ഇവിടെ ഞങ്ങളെ അനാഗസരാക്കി സന്മാർഗത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 4
न प्रमिये सवितुर्दैव्यस्य तद्यथा विश्वं भुवनं धारयिष्यति । यत्पृथिव्या वरिमन्ना स्वङ्गुरिर्वर्ष्मन्दिवः सुवति सत्यमस्य तत् ॥
ദൈവസവിതൃയുടെ അതു അളക്കാനാവാത്തതാണ്—അവൻ എങ്ങനെ സർവ്വഭുവനത്തെയും ധരിക്കുമെന്നത്. ഭൂമിയുടെ വിശാലതയിൽ നിന്ന് ദ്യൗവിന്റെ ശിഖരം വരെ അവന്റെ സത്യപ്രേരണം പുറപ്പെടുന്നു; അതുതന്നെയാണ് അവന്റെ സത്യം.
Mantra 5
इन्द्रज्येष्ठान्बृहद्भ्यः पर्वतेभ्यः क्षयाँ एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः । यथायथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ॥
ഇന്ദ്രൻ മുൻപന്തിയിലുള്ള മഹാപർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്ന്, ഇവർക്കായി സ്ഥിരസമൃദ്ധിയുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങളെ നീ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ചിറകുള്ളവർ പറക്കലിൽ എങ്ങനെ വ്യാപിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ, ഹേ സവിതൃ, നിന്റെ പ്രേരണപ്രകാരം അവർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 6
ये ते त्रिरहन्त्सवितः सवासो दिवेदिवे सौभगमासुवन्ति । इन्द्रो द्यावापृथिवी सिन्धुरद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत् ॥
ഹേ സവിതൃ, നിന്റെ ത്രിവിധ പ്രേരണകൾ ദിനംപ്രതി സൗഭാഗ്യം പ്രസവിപ്പിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രൻ, ദ്യാവാ-പൃഥിവീ, ജലങ്ങളോടുകൂടിയ സിന്ധു, കൂടാതെ ആദിത്യന്മാരോടുകൂടെ അദിതി ഞങ്ങൾക്ക് ശരണമായ ശാന്തി (ശർമ) നൽകട്ടെ.
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine solar Impeller who awakens beings and prayers, directs right activity, and distributes “treasures” (ratna) to people according to truth (satya) and order (ṛta).
That Savitṛ’s power is vast and immeasurable, sustaining the whole world, and that his impulse can establish the best prosperity, strength, and right movement in the worshipper.
The hymn closes by widening the blessing: Savitṛ’s impulse brings good fortune, and these allied cosmic powers are invoked to grant protection (śarma) and peace as the results of that right impulsion.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.