Sukta 53
Sukta 4.53
Savitṛ (Savitar)
এই সূক্তত সবিতৃক জাগ্ৰতকাৰী হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁৰ আগবঢ়া পোহৰে উপাসকক ৰক্ষা, ঋত (সঠিক বিধান/সত্য-শৃঙ্খলা) আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিৰ স্বচ্ছতালৈ উন্নীত কৰে। সূক্তই বিশ্ব-নিয়মসমূহৰ অখণ্ড শাসন আৰু সকলো জীৱক ধাৰণ কৰা তেওঁৰ প্ৰসাৰিত বাহুক প্ৰশংসা কৰে, আৰু দিন-ৰাতি আৰু ঋতুচক্ৰৰ মাজেৰে বাসস্থান, পোষণ, সন্তান আৰু ধন-সম্পদ বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Mantras
Mantra 1
तद्देवस्य सवितुर्वार्यं महद्वृणीमहे असुरस्य प्रचेतसः । छर्दिर्येन दाशुषे यच्छति त्मना तन्नो महाँ उदयान्देवो अक्तुभिः ॥
সৱিতৃ দেৱৰ সেই পৰম, বাঞ্ছনীয় মহিমা—অসুৰ, প্ৰচেতস (প্ৰজ্ঞাবান) জনৰ—আমি বাছি লওঁ। যি আশ্ৰয়-ছত্ৰে তেওঁ নিজৰ আত্মবলৰে দানশীলক দান প্ৰদান কৰে; সেই মহাদেৱে আমাৰ বাবে অক্তুভি (উজ্জ্বল কিৰণ-ধাৰা) সহ উদয় হওক, আমাৰ সত্তাক জাগ্ৰত কৰক।
Mantra 2
दिवो धर्ता भुवनस्य प्रजापतिः पिशङ्गं द्रापिं प्रति मुञ्चते कविः । विचक्षणः प्रथयन्नापृणन्नुर्वजीजनत्सविता सुम्नमुक्थ्यम् ॥
দ্যৌৰ ধাৰক, ভুবনৰ প্ৰজাপতি, কবি সৱিতৃ আগত পিশঙ্গ (তাম্ৰবৰ্ণ) আৱৰণ মুকলি কৰে। বিচক্ষণ হৈ দৃষ্টি উন্মোচন কৰি, বিস্তাৰ কৰি স্থানসমূহ পূৰ্ণ কৰে, আৰু উৰু (বিশালতা) জন্ম দিয়ে; উক্থ্য (স্তোত্ৰযোগ্য) সুম্ন—আত্মাৰ কল্যাণ-সুখ—উৎপন্ন কৰে।
Mantra 3
आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा श्लोकं देवः कृणुते स्वाय धर्मणे । प्र बाहू अस्राक्सविता सवीमनि निवेशयन्प्रसुवन्नक्तुभिर्जगत् ॥
দেৱে দিৱ্য আৰু পাৰ্থিৱ ৰজাংসি (লোক-অঞ্চল) পূৰ্ণ কৰিছে; নিজৰ ধৰ্ম (ঋত-সত্যৰ বিধান)ৰ বাবে স্পষ্ট শ্লোক (ঘোষণা) স্থাপন কৰে। সৱিতৃ সৱীমনি (প্ৰেৰণা-ক্ৰিয়া)ত বাহু প্ৰসাৰিত কৰি, অক্তুভি (উজ্জ্বল পৰ্যায়/কিৰণ) দ্বাৰা জগতক নিবেশয়ন (স্থাপন) কৰি প্ৰসুৱন (চলিত) কৰে।
Mantra 4
अदाभ्यो भुवनानि प्रचाकशद्व्रतानि देवः सविताभि रक्षते । प्रास्राग्बाहू भुवनस्य प्रजाभ्यो धृतव्रतो महो अज्मस्य राजति ॥
অদাভ্য সৱিতা দেৱে ভুৱনসমূহ উজ্জ্বল কৰি প্ৰকাশ কৰে; ঋত-কৰ্মৰ বিধানসমূহ তেওঁ ৰক্ষা কৰে। ভুৱনৰ প্ৰজাসকলৰ বাবে তেওঁ বাহু দুটা প্ৰসাৰিত কৰিছে; দৃঢ়-ব্ৰত মহৎ অজ্মৰ (দূৰব্যাপী গতিৰ) মহিমাত তেওঁ দীপ্তিমান হৈ ৰাজ কৰে।
Mantra 5
त्रिरन्तरिक्षं सविता महित्वना त्री रजांसि परिभुस्त्रीणि रोचना । तिस्रो दिवः पृथिवीस्तिस्र इन्वति त्रिभिर्व्रतैरभि नो रक्षति त्मना ॥
মহিমাৰে ত্ৰিগুণ সৱিতা অন্তৰিক্ষক ত্ৰিবিধ পৰিসৰ আৱৰি ধৰে; তিনিটা ৰজঃ আৰু তিনিটা ৰোচনাক তেওঁ অধীন কৰে। তিনিটা দ্যৌ আৰু তিনিটা পৃথিৱী তেওঁ গতি দান কৰে; ত্ৰিবিধ ব্ৰতেৰে তেওঁ নিজৰ আত্মশক্তিৰে আমাক ৰক্ষা কৰে।
Mantra 6
बृहत्सुम्नः प्रसवीता निवेशनो जगतः स्थातुरुभयस्य यो वशी । स नो देवः सविता शर्म यच्छत्वस्मे क्षयाय त्रिवरूथमंहसः ॥
বৃহৎ সুম্নৰ সৱিতা—প্ৰসৱিতা, নিবেশন, জগতৰ চলমান আৰু স্থিৰ উভয়ৰ অধিপতি—সেই দেৱে আমাক শর্ম দিওক; আমাৰ বাবে ‘ক্ষয়’ (বাসস্থান) দিওক—ত্ৰিবিধ ৰক্ষাৰে আৱৃত—অংহস (দুঃখ-অপৰাধ)ৰ পৰা নিৰাপদ।
Mantra 7
आगन्देव ऋतुभिर्वर्धतु क्षयं दधातु नः सविता सुप्रजामिषम् । स नः क्षपाभिरहभिश्च जिन्वतु प्रजावन्तं रयिमस्मे समिन्वतु ॥
ঋতুবিলাকে সৈতে দেৱতা আগমন কৰক; আমাৰ নিবাস-ক্ষয় (আশ্ৰয়) বৃদ্ধি কৰক। সৱিতা দেৱে আমাৰ ভিতৰত সুপ্ৰজাসমৃদ্ধ পোষক শক্তি স্থাপন কৰক। ৰাতি আৰু দিনে তেওঁ আমাক উদ্দীপিত কৰক; প্ৰজাবন্ত ধন-সম্পদ আমাৰ মাজত সম্পূৰ্ণৰূপে সংযোজিত কৰক।
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine Impeller—the solar power that awakens beings, sets life in motion, and upholds right order (ṛta). The hymn praises him as radiant, inviolable, and protective.
It asks for protective shelter, increase of one’s dwelling and strength, nourishing force rich in progeny, and enduring wealth—supported through the rhythms of seasons, nights, and days.
It is especially fitting at dawn or in morning fire rites, when the rising light symbolizes Savitṛ’s awakening power; it also suits prayers at seasonal changes for growth and well-being.
Ask anything about Sukta 53 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.