
Sukta 4.53
Savitṛ (Savitar)
अयं सूक्तः सवितारम् आह्वयति—स जागर्ता, यस्य प्रसरन्तो दीप्तयः उपासकं रक्षायाम् ऋते च अन्तःप्रसादे च उन्नयन्ति। तस्य विश्वनियमस्य अवध्यं शासनं स्तौति, प्रसारितौ बाहू ये भूतानि धारयतः; च दिवस-रात्रि-ऋतुचक्रे वासवृद्धिं पोषणं प्रजां च धनं च वर्धयितुं प्रार्थयते।
Mantra 1
तद्देवस्य सवितुर्वार्यं महद्वृणीमहे असुरस्य प्रचेतसः । छर्दिर्येन दाशुषे यच्छति त्मना तन्नो महाँ उदयान्देवो अक्तुभिः ॥
तत् देवस्य सवितुः वार्यं महद् वृणीमहे—असुरस्य प्रचेतसः। छर्दिर्येन त्मना दाशुषे यच्छति; तन्नो महान् देवोऽक्तुभिरुदयान्, अस्माकं चेतांसि प्रबोधयतु।
Mantra 2
दिवो धर्ता भुवनस्य प्रजापतिः पिशङ्गं द्रापिं प्रति मुञ्चते कविः । विचक्षणः प्रथयन्नापृणन्नुर्वजीजनत्सविता सुम्नमुक्थ्यम् ॥
दिवो धर्ता भुवनस्य प्रजापतिः कविः सविता पिशङ्गं द्रापिं प्रति मुञ्चते। विचक्षणः प्रथयन् आपृणन् उरु अजीजनत्; सविता उक्थ्यं सुम्नं जनयति।
Mantra 3
आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा श्लोकं देवः कृणुते स्वाय धर्मणे । प्र बाहू अस्राक्सविता सवीमनि निवेशयन्प्रसुवन्नक्तुभिर्जगत् ॥
आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा; देवः स्वाय धर्मणे श्लोकं कृणुते। प्र बाहू अस्राक् सविता सवीमनि; अक्तुभिर्जगत् निवेशयन् प्रसुवन्।
Mantra 4
अदाभ्यो भुवनानि प्रचाकशद्व्रतानि देवः सविताभि रक्षते । प्रास्राग्बाहू भुवनस्य प्रजाभ्यो धृतव्रतो महो अज्मस्य राजति ॥
अदाभ्यः सविता देवो भुवनानि प्रचाकशद् व्रतानि च रक्षति। प्रजाभ्यो भुवनस्य बाहू प्रास्राग्; धृतव्रतो महोऽज्मस्य महिम्नि राजति।
Mantra 5
त्रिरन्तरिक्षं सविता महित्वना त्री रजांसि परिभुस्त्रीणि रोचना । तिस्रो दिवः पृथिवीस्तिस्र इन्वति त्रिभिर्व्रतैरभि नो रक्षति त्मना ॥
त्रिरूपः सविता महित्वेनान्तरिक्षं परिभूः; त्रीणि रजांसि त्रीणि रोचनानि चाधितिष्ठति। तिस्रो दिवः तिस्रः पृथिवीश्च इन्वति; त्रिभिर्व्रतैरात्मना नो रक्षति।
Mantra 6
बृहत्सुम्नः प्रसवीता निवेशनो जगतः स्थातुरुभयस्य यो वशी । स नो देवः सविता शर्म यच्छत्वस्मे क्षयाय त्रिवरूथमंहसः ॥
बृहत्सुम्नः सविता प्रसवीता निवेशनः, जगतः स्थातुरुभयस्य वशी। स देवो नो शर्म यच्छतु; अस्मे क्षयाय त्रिवरूथं ददातु, अंहसः परिरक्षितम्।
Mantra 7
आगन्देव ऋतुभिर्वर्धतु क्षयं दधातु नः सविता सुप्रजामिषम् । स नः क्षपाभिरहभिश्च जिन्वतु प्रजावन्तं रयिमस्मे समिन्वतु ॥
ऋतुभिः सह देव आगच्छतु, नः क्षयं वर्धयतु। सविता नः सुप्रजाम् इषं दधातु। स नः क्षपाभिः अहभिश्च जिन्वतु; प्रजावन्तं रयिम् अस्मे समिन्वतु।
Savitṛ is the divine Impeller—the solar power that awakens beings, sets life in motion, and upholds right order (ṛta). The hymn praises him as radiant, inviolable, and protective.
It asks for protective shelter, increase of one’s dwelling and strength, nourishing force rich in progeny, and enduring wealth—supported through the rhythms of seasons, nights, and days.
It is especially fitting at dawn or in morning fire rites, when the rising light symbolizes Savitṛ’s awakening power; it also suits prayers at seasonal changes for growth and well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.