Sukta 83
Sukta 1.83
Indra
ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിഗാനം ഇന്ദ്രന്റെ സഹായത്തോടെ സമൃദ്ധിയിലേക്കുയരുന്ന മർത്ത്യനെ പുകഴ്ത്തുന്നു—അവൻ കുതിരകളെയും “ഗോ”കളെയും (കിരണങ്ങൾ/സമ്പത്ത്) കൂടാതെ നദിയിൽ വെള്ളം നിറയുന്നതുപോലെ സമൃദ്ധിയും നേടുന്നു. അങ്ഗിരസ–പണി/വല പശ്ചാത്തലം ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു: ശരിയായ അഗ്നിപ്രജ്വലനവും പ്രചോദിതമായ പരിശ്രമവും വഴി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സമ്പത്തും പ്രകാശവും ജയിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം, ഗാനം, സോമപീഡനക്കല്ല്, വിരിച്ച ബർഹിസ് എന്നിവയോടെ നന്നായി നിർവഹിച്ച സോമയാഗത്തിലാണ് ഇന്ദ്രന്റെ ആനന്ദം നിലകൊള്ളുന്നതെന്ന് ഇത് പറയുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अश्वावति प्रथमो गोषु गच्छति सुप्रावीरिन्द्र मर्त्यस्तवोतिभिः । तमित्पृणक्षि वसुना भवीयसा सिन्धुमापो यथाभितो विचेतसः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! അശ്വസമ്പന്നനായ മനുഷ്യൻ ഗോഷു (കിരണ-ഗാവുകൾ) ഇടയിൽ ആദ്യം മുന്നേറുന്നു—നിന്റെ സഹായങ്ങളാൽ സുവീരനായി. അവനെ നീ കൂടുതൽ മഹത്തായ വസുവാൽ നിറയ്ക്കുന്നു; വിവേകത്തോടെ ഒഴുകുന്ന ആപഃ എല്ലാദിക്കിലും സിന്ധുവിനെ (നദിയെ) നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 2
आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियमवः पश्यन्ति विततं यथा रजः । प्राचैर्देवासः प्र णयन्ति देवयुं ब्रह्मप्रियं जोषयन्ते वरा इव ॥
ആപഃ ദേവിമാരെപ്പോലെ ഹോത്രിയൻ (യജ്ഞപുരോഹിതൻ) അടുക്കൽ സമീപിക്കുന്നു; വിശാലമായി വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മേഖലയെ അവർ കാണുന്നു, തുറന്ന രജഃ (ആകാശം/വിസ്താരം) കാണുന്നതുപോലെ. പ്രാചൈഃ (മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന) ദേവശക്തികളാൽ ദേവന്മാർ ദേവയുവിനെ (ദേവാന്വേഷിയെ) മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മപ്രിയനെ അവർ വരന്മാർ തിരഞ്ഞെടുത്ത വധുവിനെപ്പോലെ സ്നേഹത്തോടെ പരിപാലിക്കുന്നു.
Mantra 3
अधि द्वयोरदधा उक्थ्यं वचो यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः । असंयत्तो व्रते ते क्षेति पुष्यति भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते ॥
ആ രണ്ടു (സമതുലിത ശക്തികൾ) മേൽ നീ സ്തുതിക്ക് യോജ്യമായ ഉക്ഥ്യ വചനം സ്ഥാപിച്ചു—സേവിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആ ഇരട്ട സ്രുചകൾ (ലഡലുകൾ). നിന്റെ പ്രവർത്തന-വ്രതത്തിൽ ബന്ധമില്ലാതെ, ശുഭശക്തി സോമം പിഴിയുന്ന യജമാനനുവേണ്ടി വസിച്ച് വർധിക്കുന്നു.
Mantra 4
आदङ्गिराः प्रथमं दधिरे वय इद्धाग्नयः शम्या ये सुकृत्यया । सर्वं पणेः समविन्दन्त भोजनमश्वावन्तं गोमन्तमा पशुं नरः ॥
അപ്പോൾ അങ്കിരസർ ആദ്യം ജീവന്റെ പൂർണ്ണത സ്ഥാപിച്ചു; അവർ പ്രജ്വലിത അഗ്നികളായിരുന്നു—സുകൃത്യ (യുക്തമായ കൌശലം) കൊണ്ടു. പണിയിൽ നിന്ന് അവർ സമ്പൂർണ്ണ ഭോജന-ഭോഗം നേടി—അശ്വസമ്പന്നവും ഗോസമ്പന്നവും, മനുഷ്യാന്വേഷകനായ നരനു വേണ്ടി പശുവൃദ്ധിയുള്ള സമ്പത്തും.
Mantra 5
यज्ञैरथर्वा प्रथमः पथस्तते ततः सूर्यो व्रतपा वेन आजनि । आ गा आजदुशना काव्यः सचा यमस्य जातममृतं यजामहे ॥
യജ്ഞങ്ങളാൽ അഥർവൻ ആദ്യം പഥങ്ങൾ വിരിച്ചു; തുടർന്ന് വ്രതപാ (ധർമ്മ-രക്ഷകൻ) സൂര്യൻ വേന (ദർശി) ആയി ജനിച്ചു. അവനോടൊപ്പം ഉശനാ കാവ്യൻ കിരണങ്ങളെ ഓടിച്ചുകൊണ്ട് വന്നു; യമന്റെ മേഖലയിലുണ്ടായ ആ അമൃതം (അമരതത്ത്വം) ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു.
Mantra 6
बर्हिर्वा यत्स्वपत्याय वृज्यतेऽर्को वा श्लोकमाघोषते दिवि । ग्रावा यत्र वदति कारुरुक्थ्यस्तस्येदिन्द्रो अभिपित्वेषु रण्यति ॥
സത്പ്രജയുടെ പ്രാപ്തിക്കായി ബർഹി (യജ്ഞാസനം) വിരിയുന്നിടത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ ദിവിയിൽ അർക്ക/സ്തോത്രത്തിന്റെ ശ്ലോകം മുഴങ്ങുന്നിടത്ത്; ഗ്രാവാ (സോമപേഷണക്കല്ല്) സംസാരിക്കുകയും ഉക്ത്യ കാരു (പ്രേരിത ഗായകൻ) സ്തുതി ഉച്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്ത്—അവിടെയേ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ അന്തരംഗ പാന-സംഗമങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
That prosperity and strength come when a person is supported by Indra and performs the rite rightly—abundance then ‘flows’ like waters filling a river.
It points to an older myth where hidden wealth and light are recovered from hoarders (Pani). This serves as a model for how divine power and right effort release what is blocked.
A Soma sacrifice: barhis is spread, chants resound, Soma is pressed with stones, and the inspired priest sings. The hymn says Indra especially delights in that worship.
Ask anything about Sukta 83 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.