Adhyaya 42
The Birth of Tāraka and the Prelude to the Deva–Asura War (Topic-based Title)
ഭീഷ്മൻ ശിവമഹിമയും ഗുഹൻ (കാർത്തികേയൻ) ജന്മത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്തവൃത്താന്തവും ചോദിക്കുന്നു. പുലസ്ത്യൻ ദിതിയുടെ വംശകഥയിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു—വജ്രസദൃശമായ അവയവങ്ങളോടെ വജ്രാംഗൻ എന്ന ദൈത്യരാജൻ ജനിച്ച് ഇന്ദ്രനെ ജയിച്ച് ബന്ധിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും കശ്യപനും എത്തി അവനെ ശമിപ്പിക്കുന്നു; വജ്രാംഗൻ ഇന്ദ്രനെ മോചിപ്പിച്ച് തപസ്സിന് ഉപദേശം സ്വീകരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് വരാംഗിയെ ഭാര്യയായി നൽകുന്നു; ഇരുവരും ദീർഘകാലം കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ഭയാനക രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു വരാംഗിയെ വിഘ്നപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചാലും അവളുടെ വ്രതം അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് വരങ്ങൾ നൽകുന്നു; പിന്നീട് വരാംഗി പുത്രനെ അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ താരകൻ ജനിക്കുന്നു—അവന്റെ ജനനത്തിൽ ലോകം വിറയ്ക്കുന്നു. താരകൻ തപസ്സിലൂടെ നിബന്ധനയുള്ള വരം നേടുന്നു: ഏഴ് ദിവസമുള്ള ശിശുവാൽ മാത്രമേ തന്റെ വധം സംഭവിക്കൂ. അവൻ മഹാസൈന്യം സമാഹരിച്ചു ദേവന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച് ലോകപാലന്മാരെ ബന്ധിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ബൃഹസ്പതിയിൽ നിന്ന് നാലുവിധ നയം കേട്ടാലും യുദ്ധം ഒഴിവാകുന്നില്ല—ഇങ്ങനെ ദേവ–അസുര യുദ്ധത്തിന് പീഠിക ഒരുക്കപ്പെടുകയും കാർത്തികേയന്റെ നിയത ഇടപെടലിന്റെ സൂചന തെളിയുകയും ചെയ്യുന്നു.
Shlokas
Verse 1
भीष्म उवाच । श्रुतः पद्मोद्भवो ब्रह्मन्विस्तरेण त्वयेरितः । समासाद्भवमाहात्म्यमुत्पत्तिं च गुहस्य च
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! താമരയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ കഥ നീ വിശദമായി പറഞ്ഞത് ഞാൻ ശ്രവിച്ചു. ഇനി സംക്ഷേപമായി ഭവൻ (ശിവൻ) മഹിമയും ഗുഹൻ (കാർത്തികേയൻ) ഉദ്ഭവവും പറയുക।
Verse 2
श्रोतुमिच्छामि ते ब्रह्मन्यथाभूतः कृतं च यत् । तारकश्च कथं भूतो दानवो बलवत्तरः
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്തു സംഭവിച്ചു, എന്തെല്ലാം ചെയ്തു—അത് മുഴുവൻ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുപോലെ ശക്തനായ ദാനവൻ താരകൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു?
Verse 3
कार्त्तिकेयेन स ब्रह्मन्कथं ध्वस्तो महासुरः । कथं रुद्रेण मुनयः प्रेषिता मंदरं गिरिम्
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ആ മഹാസുരൻ കാർത്തികേയനാൽ എങ്ങനെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു? കൂടാതെ രുദ്രൻ മുനിമാരെ മന്ദരപർവ്വതത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പ്രേഷിച്ചു?
Verse 4
कथं लब्धा उमा तत्र रुद्रेण परमेष्ठिना । एतदाख्याहि मे सर्वं यथाभूतं महामुने
അവിടെ പരമേശ്വരനായ രുദ്രൻ ഉമയെ എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു? ഹേ മഹാമുനേ! സംഭവിച്ചതുപോലെ എല്ലാം എനിക്ക് പറയുക।
Verse 5
पुलस्त्य उवाच । कश्यपेन पुरा प्रोक्ता दितिर्दैत्यारणिः शुभा । वज्रसारमयैश्चांगैः पुत्रो देवि भविष्यति
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു— പണ്ടുകാലത്ത് കശ്യപൻ പ്രസ്താവിച്ചു: ദൈത്യരുടെ ശുഭജനനിയായ ദിതി— ഹേ ദേവീ— വജ്രസാരസമമായ ദൃഢാവയവങ്ങളുള്ള ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിക്കും।
Verse 6
वज्रांगो नाम पुत्रस्तु भविता धर्मवत्सलः । सा च लब्धवरा देवी सुषुवे वज्रदुश्छिदम्
‘വജ്രാംഗ’ എന്ന പേരിലുള്ള പുത്രൻ ജനിക്കും; അവൻ ധർമ്മത്തിൽ പ്രീതിയുള്ളവൻ. വരം ലഭിച്ച ആ ദേവി വജ്രംപോലെ അച്ഛേദ്യനായ ‘വജ്രദുശ്ഛിദ’നെ പ്രസവിച്ചു.
Verse 7
स जातमात्र एवाभूत्सर्वशास्त्रार्थपारगः । उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम्
ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ അവൻ എല്ലാ ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും പാരംഗതനായി. ഭക്തിയോടെ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു—“അമ്മേ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?”
Verse 8
तस्योवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपस्य तु । बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक
അപ്പോൾ സന്തോഷിച്ച ദിതി ദൈത്യാധിപനോട് പറഞ്ഞു—“മകനേ, സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) എന്റെ അനേകം പുത്രന്മാരെ വധിച്ചു.”
Verse 9
तेषामपचितिं कर्तुं गच्छ शक्रवधाय तु । बाढमित्येव तां चोक्त्वा जगाम त्रिदिवं बलात्
“അവർക്കുള്ള അപചിതി/പ്രതികാരം തീർക്കാൻ പോകുക; ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) വധിക്കാനുമുപോകുക.” ‘ബാഢം’ എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ ബലത്തോടെ ത്രിദിവം (സ്വർഗം) പ്രാപിച്ചു.
Verse 10
बध्वा ततः सहस्राक्षं पाशेनामोघवर्चसा । मातुरंतिकमागच्छद्व्याधः क्षुद्रमृगं यथा
പിന്നീട് അമോഘ തേജസ്സുള്ള പാശം കൊണ്ട് സഹസ്രാക്ഷനെ ബന്ധിച്ച് അവൻ അമ്മയുടെ അടുക്കലെത്തി—വേട്ടക്കാരൻ ചെറിയ മൃഗത്തെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നതുപോലെ.
Verse 11
एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः । आगतौ तत्र यत्रास्तां मातापुत्रावभीतकौ
അതിനിടയിൽ ബ്രഹ്മാവും മഹാതപസ്വിയായ കശ്യപനും, നിർഭയയായ മാതാവും പുത്രനും പാർത്തിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു എത്തി।
Verse 12
दृष्ट्वा तु तावुवाचेदं ब्रह्मा कश्यप एव च । मुंचैनं पुत्र देवेंद्रं किमनेन प्रयोजनम्
അവരെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവും—കശ്യപനും കൂടി—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “പുത്രാ ദേവേന്ദ്ര ഇന്ദ്രാ, ഇവനെ വിട്ടയക്കുക; ഇതുകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം?”
Verse 13
अवमानो वधः प्रोक्तः पुत्र संभावितस्य तु । अस्मद्वाक्येन यो मुक्तस्त्वद्धस्तान्मृत एव सः
പുത്രസമാനമായി ആദരിക്കപ്പെട്ടവന് അപമാനം തന്നെ വധമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. എന്റെ വാക്കാൽ വിട്ടയച്ചാലും, നിന്റെ കൈയിൽ വീണവൻ മരിച്ചവനേ.
Verse 14
परस्य गौरवान्मुक्तः शत्रूणां शत्रुराहवे । सजीवन्नेव हि मृतो दिवसे दिवसे पुनः
മറ്റൊരാളുടെ അനുഗ്രഹാധീനതയിൽ നിന്ന് മോചിതനായാൽ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ ശത്രുവാകുന്നു; എങ്കിലും ജീവിച്ചിരിക്കെ തന്നെ മരിച്ചവനെപ്പോലെ, ദിനംപ്രതി വീണ്ടും വീണ്ടും മരിക്കുന്നു।
Verse 15
एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् । न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता हि मे
ഇതു കേട്ട് വജ്രാംഗൻ നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: “ഇതിൽ എനിക്ക് കാര്യമില്ല; ഞാൻ മാതാവിന്റെ ആജ്ഞ നിർവഹിച്ചു കഴിഞ്ഞു.”
Verse 16
त्वं सुरासुरनाथो वै मान्यश्च प्रपितामहः । करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः
നീ തന്നേ ദേവാസുരന്മാരുടെ നാഥനും വന്ദ്യനായ പ്രപിതാമഹനും ആകുന്നു. ഹേ ദേവാ! നിന്റെ വചനം ഞാൻ പാലിക്കും—ഈ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) മോചിതനായി.
Verse 17
तपसेमेरतिर्देवनिर्विघ्नंतच्चमेभवेत् । त्वत्प्रसादेन भगवन्नित्युक्त्वा विरराम ह
ഹേ ദേവാ! തപസ്സിലേക്കുള്ള എന്റെ രതി എപ്പോഴും നിർവിഘ്നമായി നിലനിൽക്കട്ടെ; ഹേ ഭഗവൻ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ അത് എനിക്കു സഫലമാകട്ടെ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു അവൻ മൗനമായി.
Verse 18
तस्मिंस्तूष्णीं स्थिते दैत्ये प्रोवाचेदं पितामहः । ब्रह्मोवाच । तपस्त्वं कुरु मापन्नः सोस्मच्छासनसंस्थितः
ദൈത്യൻ മൗനമായി നിന്നപ്പോൾ പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മ പറഞ്ഞു—“നീ തപസ്സു ചെയ്യുക; നിരാശപ്പെടരുത്; എന്റെ ശാസനയിൽ സ്ഥിരനായി നിലകൊൾ.”
Verse 19
अनया चित्तशुद्ध्या हि पर्याप्तं जन्मनः फलम् । इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्जायतलोचनाम्
“ഈ ചിത്തശുദ്ധിയാൽ തന്നേ ജന്മഫലം പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കുന്നു.” എന്നു പറഞ്ഞ് പദ്മജനായ ബ്രഹ്മ ദീർഘവിസ്തൃതനേത്രങ്ങളുള്ള ഒരു കന്യയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
Verse 20
तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थे पद्मसंभवः । वरांगीति च नामास्याः कृत्वा यातः पितापहः
പദ്മസംഭവനായ ദേവൻ അവളെ ഭാര്യാർത്ഥമായി അവനു നൽകി; അവൾക്ക് “വരാംഗീ” എന്നു നാമം നല്കി പാപഹരനായ പിതാവ് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
Verse 21
वज्रांगोपि तया सार्द्धं जगाम तपसे वनम् । ऊर्द्ध्वबाहुस्स दैत्येंद्रो चरद्वर्षसहस्रकम्
വജ്രാംഗനും അവളോടൊപ്പം തപസ്സിനായി വനത്തിലേക്കു പോയി. ആ ദൈത്യേന്ദ്രൻ കൈകൾ ഉയർത്തി ആയിരം വർഷം തപസ്സു ചെയ്തു.
Verse 22
कालं कमलपत्राक्षः शुद्धबुद्धिर्महातपाः । तावच्चाधोमुखः कालं तावत्पंचाग्निमध्यगः
കമലപത്രാക്ഷനായ ശുദ്ധബുദ്ധിയുള്ള മഹാതപസ്വി ദീർഘകാലം അധോമുഖനായി നിന്നു; അതേ കാലം പഞ്ചാഗ്നികളുടെ മദ്ധ്യത്തിലും പാർത്തു.
Verse 23
निराहारो घोरतपास्तपोराशिरजायत । ततः सोंतर्जले चक्रे वासं वर्षसहस्रकम्
നിരാഹാരനായി അവൻ ഘോരതപസ്സു ചെയ്തു, തപസ്സിന്റെ പുഞ്ചമായി തന്നെ മാറി. തുടർന്ന് ജലാന്തരത്തിൽ ആയിരം വർഷം വസിച്ചു.
Verse 24
जलांतरं प्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता । तस्यैव तीरे सरसः स्थिताऽसौ मौनमाश्रिता
അവൻ ജലാന്തരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മഹാവ്രതധാരിണിയായ ഭാര്യ അതേ സരോവരത്തിന്റെ തീരത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് മൗനം ആചരിച്ചു.
Verse 25
निराहारं तपो घोरं प्रविवेश महाद्युतिः । तस्यां तपसि वर्तंत्यामिंद्रश्चक्रे विभीषिकाम्
മഹാദ്യുതി നിരാഹാരയായി ഘോരതപസ്സിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവൾ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കെ, ഇന്ദ്രൻ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ഭീതിജനകമായ വിഭീഷിക സൃഷ്ടിച്ചു.
Verse 26
गत्वा तु मर्कटाकारस्तदाश्रमपदं महत् । ब्रसीं चकर्ष बलवान्गंधाद्यर्चाकरंडकम्
അപ്പോൾ അവൻ കുരങ്ങുരൂപം ധരിച്ചു ആ മഹത്തായ ആശ്രമസ്ഥാനത്തേക്ക് ചെന്നു; ബലവാനായി ഗന്ധാദി പൂജാസാമഗ്രികൾ നിറഞ്ഞ കരണ്ടകം വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി।
Verse 27
ततस्तु सिंहरूपेण भीषयामास भामिनीम् । ततो भुजंगरूपेणाप्यदशच्चरणद्वयम्
പിന്നീട് അവൻ സിംഹരൂപം എടുത്ത് ആ സുന്ദരിയെ ഭീതിപ്പെടുത്തി; തുടർന്ന് സർപ്പരൂപം ധരിച്ചു അവളുടെ ഇരുകാലുകളും കടിച്ചു।
Verse 28
तपोबलवशात्सा तु नवध्यत्वं जगाम ह । भीषिकाभिरनेकाभिः क्लेशयन्पाकशासनः
എന്നാൽ അവൾ തപോബലത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവധ്യയായി; പാകശാസനനായ ഇന്ദ്രൻ പലവിധ ഭീതികളാൽ അവളെ പീഡിപ്പിച്ച് ക്ലേശിപ്പിച്ചു।
Verse 29
विरराम यदा नैव वज्रांगमहिषी तदा । शैलस्यदुष्टतां मत्वा शापं दातुं समुद्यता
വജ്രാംഗന്റെ ഭാര്യ ഒട്ടും വിരമിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, പർവതത്തിന്റെ ദുഷ്ടത മനസ്സിലാക്കി അവൾ ശാപം നൽകാൻ ഒരുങ്ങി എഴുന്നേറ്റു।
Verse 30
तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषविग्रहः । उवाच तां वरारोहां वरांगीं भीतलोचनः
അവൾ ശാപം നൽകാൻ മുഖം തിരിച്ചതായി കണ്ടപ്പോൾ, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച ശൈലൻ ഭീതനേത്രങ്ങളോടെ ആ സുന്ദരഗതിയുള്ള, മനോഹരാംഗിയായ ദേവിയോട് പറഞ്ഞു।
Verse 31
शैल उवाच । नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योहं सर्वदेहिनाम् । विप्रियं ते करोत्येष रुषितः पाकशासनः
ശൈലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാവ്രതധാരീ! ഞാൻ ദുഷ്ടനല്ല; സർവ്വ ദേഹധാരികൾക്കും ഞാൻ പൂജ്യനാണ്. നിനക്കു അപ്രീതികരം ചെയ്യുന്നത് ക്രുദ്ധനായ പാകശാസനൻ (ഇന്ദ്രൻ) തന്നെയാണ്.
Verse 32
एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रकः । तस्मिन्ज्ञात्वा तु भगवान्काले कमलसंभवः
ഇതിനിടയിൽ ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ കാലം കഴിഞ്ഞുപോയി. ആ കാലം കഴിഞ്ഞതായി അറിഞ്ഞ് കമലസംഭവനായ ഭഗവാൻ (ബ്രഹ്മാവ്) പിന്നെ യഥോചിതമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
Verse 33
तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तदागत्य जलाशयम् । ब्रह्मोवाच । ददामि सर्वकामं त उत्तिष्ठ दितिनंदन
പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ ജലാശയത്തിങ്കൽ എത്തിയ വജ്രാംഗനോട് പറഞ്ഞു. ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—നിനക്കു സർവ്വകാമപ്രദമായ വരം നൽകുന്നു; എഴുന്നേൽക്ക, ഹേ ദിതിനന്ദന!
Verse 34
एवमुक्तस्तदोत्थाय स दैत्येंद्रस्तपोनिधिः । उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ തപോനിധിയായ ദൈത്യേന്ദ്രൻ എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൂപ്പി, സർവ്വലോകപിതാമഹനായ (ബ്രഹ്മാവിനോട്) ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
Verse 35
वज्रांग उवाच । आसुरो मास्तु मे भावः संतु लोका ममाक्षयाः । तपस्यभिरतिर्मेऽस्तु शरीरस्यास्य वर्तनम्
വജ്രാംഗൻ പറഞ്ഞു—എനിക്കുള്ളിൽ അസുരഭാവം ഉണ്ടാകരുത്; എന്റെ ലോകങ്ങൾ അക്ഷയമായിരിക്കട്ടെ. തപസ്സിൽ എനിക്ക് രതി ഉണ്ടാകട്ടെ; ഈ ശരീരം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കട്ടെ.
Verse 36
एवमस्त्विति तं देवो जगाम स्वकमालयम् । वज्रांगोपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः
“ഏവമസ്തു” എന്നു ദേവൻ അരുളി തന്റെ സ്വധാമത്തിലേക്കു പോയി. വജ്രാംഗനും തപസ്സ് സമാപ്തമായപ്പോൾ ദൃഢസംയമത്തോടെ സ്ഥിരനായി നിന്നു.
Verse 37
संगंतुमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके । क्षुधाविष्टः स शैलस्य गहनं प्रविवेश ह
സ്വഭാര്യയെ കാണുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു അവൻ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിൽ നോക്കിയെങ്കിലും അവളെ കണ്ടില്ല. ക്ഷുധയാൽ പീഡിതനായി അവൻ പർവതത്തിലെ ഘനവനപ്രദേശത്തിലേക്ക് കടന്നു.
Verse 38
आदातुं फलमूलानि स च तस्मिन्व्यलोकयत् । रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम्
ഫലമൂലങ്ങൾ ശേഖരിക്കുവാൻ പോയ അവൻ അവിടെ തന്റെ പ്രിയയെ കണ്ടു—ദീനയായി കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, വൃക്ഷങ്ങളുടെ മറവിൽ മുഖം ഒളിപ്പിച്ചവളെ.
Verse 39
तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन् । वज्रांग उवाच । केन तेऽपकृतं भद्रे यमलोकं यियासुना
അവളെ കണ്ട ദൈത്യൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു. വജ്രാംഗൻ പറഞ്ഞു—“ഭദ്രേ, ആരാണ് നിന്നോട് അപകാരം ചെയ്തത്? നീ യമലോകത്തിലേക്കു പോകുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?”
Verse 40
कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि मानिनि । वरांग्युवाच । त्रासितास्म्यपविद्धास्मि ताडिता पीडितास्मि च
“ഏത് ആഗ്രഹം ഞാൻ നല്കട്ടെ? വേഗം പറയുക, മാനിനി.” വരാംഗി പറഞ്ഞു—“ഞാൻ ഭീതിയിലാക്കി, തള്ളിക്കളഞ്ഞു, അടിച്ചു, പീഡിപ്പിച്ചു കൂടെ.”
Verse 41
रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः । दुःखस्यांतमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता
ദേവരാജന്റെ ഉഗ്രപീഡനത്തിൽ അവൾ രക്ഷകനില്ലാത്തവളെപ്പോലെ ആയി. ദുഃഖത്തിന് അന്ത്യം കാണാതെ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യാൻ നിശ്ചയിച്ചു.
Verse 42
पुत्रं मे तारकं देहि तस्माद्दुःखमहार्णवात् । एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रः कोपव्याकुललोचनः
“എനിക്ക് താരകൻ എന്ന പുത്രനെ തരിക; അപ്പോൾ ഈ ദുഃഖമഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ മോചിതനാകും.” എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ ദൈത്യേന്ദ്രന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ വിറച്ചു.
Verse 43
शक्तोपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं महासुरः । तप एव पुनश्चर्तुं व्यवस्यत महाबलः
ദേവരാജനോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ശേഷിയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ആ മഹാബല മഹാസുരൻ വീണ്ടും തപസ്സു ചെയ്യാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്.
Verse 44
ज्ञात्वा तस्य तु संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः । आजगाम त्वरायुक्तो यत्रासौ दितिनंदनः
അവന്റെ സംकल्पം അറിഞ്ഞ ബ്രഹ്മാവ് കൂടുതൽ കഠിനനായി, വേഗത്തിൽ ദിതിയുടെ ആ പുത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.
Verse 45
ब्रह्मोवाच । किमर्थं पुत्र भूयस्त्वं कर्तुं नियममुद्यतः । तदहं ते पुनर्दद्मि कांक्षितं पुत्रमोजसा
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“പുത്രാ, നീ വീണ്ടും എന്തിനാണ് നിയമവ്രതം ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങുന്നത്? അതിനാൽ എന്റെ ശക്തിയാൽ നീ ആഗ്രഹിച്ച പുത്രനെ വീണ്ടും നിനക്കു നൽകുന്നു.”
Verse 46
वज्रांग उवाच । उत्थितेन मया दृष्टा समाधानात्त्वदाज्ञया । त्रासितेंद्रेण मामाह सा वरांगी सुतार्थिनी
വജ്രാംഗൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ സമാധിയിൽ നിന്നുയർന്ന് ഞാൻ അവളെ കണ്ടു. ഇന്ദ്രനാൽ ഭീതയായ ആ സുന്ദരാംഗി, പുത്രാർത്ഥിനി എന്നോടു പറഞ്ഞു.
Verse 47
पुत्रं मे तारकं देहि तुष्टो मे त्वं पितामह । ब्रह्मोवाच । अलं ते तपसा वीर मा क्लेशे दुस्तरे विश
“എനിക്ക് ‘താരക’ എന്ന പേരുള്ള പുത്രനെ ദയചെയ്യുക; ഹേ പിതാമഹ ബ്രഹ്മാ, നീ എനിക്കു പ്രസന്നനാണ്.” ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“വീരാ, നിന്റെ തപസ്സ് മതി; ദുർഭരമായ ക്ലേശത്തിലേക്ക് കടക്കരുത്.”
Verse 48
पुत्रस्तु तारको नाम भविष्यति महाबलः । देवसीमंतिनीनां तु धम्मिल्लक विमोक्षकः
‘താരക’ എന്ന പേരുള്ള പുത്രൻ ജനിക്കും; അവൻ മഹാബലവാൻ. ദേവസ്ത്രീകളുടെ ജടകെട്ടിയ കേശബന്ധം (ധമ്മില്ലക) അഴിക്കുന്നവനാകും.
Verse 49
इत्युक्तो दैत्यनाथस्तु प्रणम्य प्रपितामहम् । गत्वा तां नंदयामास महिषीं कर्शितांतराम्
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ദൈത്യനാഥൻ പ്രപിതാമഹനെ നമസ്കരിച്ചു പോയി, അന്തർഹൃദയം ദുഃഖത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിരുന്ന ആ മഹിഷിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
Verse 50
तौ दंपती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं तदा । आहितं तु तदा गर्भं वरांगी वरवर्णिनी
അപ്പോൾ ആ ദമ്പതികൾ കൃതാർത്ഥരായി തങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. അതേ സമയത്ത് സുന്ദരാംഗിയും ശുഭവർണ്ണിനിയുമായ അവൾ ഗർഭം ധരിച്ചു.
Verse 51
पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि । ततो वर्षसहस्रांते वरांगी सा प्रसूयत
അവൾ പൂർണ്ണമായും ആയിരം വർഷം ഗർഭം ധരിച്ചു. പിന്നെ ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം ആ സുന്ദരാംഗി പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
Verse 52
जायमाने तु दैत्ये तु तस्मिन्लोकभयंकरे । चचाल सर्वा पृथिवी प्रोद्भूताश्च महार्णवाः
ലോകഭയങ്കരനായ ആ ദൈത്യൻ ജന്മിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ ഭൂമിയും കുലുങ്ങി; മഹാസമുദ്രങ്ങൾ ഉന്മത്തമായി പൊങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ടു.
Verse 53
चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाताश्च भीषणाः । जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि
പർവതങ്ങളും കുലുങ്ങി; ഭീകരമായ കാറ്റുകൾ വീശി. മുനിവരന്മാർ ജപ്യമായ മന്ത്രജപം തുടർന്നു; സർപ്പങ്ങളും വന്യമൃഗങ്ങളും പോലും നിലവിളിച്ചു.
Verse 54
जहौ कांतिश्चंद्रसूर्यौ नीहारच्छादिता दिशः । जाते महासुरे तस्मिन्सर्वे चापि महासुराः
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും തങ്ങളുടെ കാന്തി നഷ്ടപ്പെടുത്തി; ദിക്കുകൾ മഞ്ഞുമൂടി മറഞ്ഞു. ആ മഹാസുരൻ ജന്മിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ മഹാബല അസുരന്മാരും കൂടി സമവേതരായി.
Verse 55
आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः । जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणाः
അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ അസുരന്മാരുടെ സ്ത്രീകളും എത്തി. ഹർഷത്തിൽ മുങ്ങി അവർ പാടി; അപ്സരാഗണങ്ങളും നൃത്തം ചെയ്തു.
Verse 56
ततो महोत्सवे जाते दानवानां महाद्युते । विषण्णमनसो देवाः सहेंद्रा अभवंस्तदा
അപ്പോൾ ദാനവന്മാരുടെ മഹോത്സവം നടന്നപ്പോൾ, ഹേ മഹാതേജസ്വീ, ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർ ഹൃദയം വിഷണ്ണരായി.
Verse 57
वरांगी तु सुतं दृष्ट्वा हर्षेणापूरिता तदा । बहुमेने च दैत्येंद्रो विजातं तं तदा तया
അപ്പോൾ വരാംഗി തന്റെ പുത്രനെ കണ്ടു ഹർഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു; ദൈത്യാധിപനും അവൾ പ്രസവിച്ച ആ ശിശുവിനെ അത്യന്തം ആദരിച്ചു.
Verse 58
जातमात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चोग्रविक्रमः । अभिषिक्तो सुरैर्मुख्यैः कुजंभमहिषादिभिः
ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ ഉഗ്രവിക്രമനായ ദൈത്യേന്ദ്രൻ താരകൻ, കുജംഭ, മഹിഷ മുതലായ പ്രധാനന്മാർക്കാൽ അഭിഷിക്തനായി.
Verse 59
सर्वासुरमहाराज्ये पृथिवीतुलनक्षमे । स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारको नृपसत्तम
സകല അസുരന്മാരുടെയും മഹാസാമ്രാജ്യത്തിൽ—പൃഥ്വിയോട് തുല്യമായി ശക്തമായ ആ ഭരണത്തിൽ—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, താരകൻ മഹാരാജ്യം പ്രാപിച്ചു.
Verse 60
उवाच दानवश्रेष्ठो युक्तियुक्तमिदं वचः । तारक उवाच । शृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः
ദാനവശ്രേഷ്ഠൻ യുക്തിയുക്തമായ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. താരകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാബലികളായ അസുരന്മാരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ.
Verse 61
वंशक्षयकरा देवाः सर्वेषामेव दानवाः । अस्माकं जातिधर्मेण विरूढं वैरमक्षयम्
ദേവന്മാരാണ് നമ്മുടെ വംശനാശകർ—സകല ദാനവന്മാരുടെയും. നമ്മുടെ ജാതിധർമ്മനിയമം മൂലം നമ്മിൽ അക്ഷയ വൈരം വളർന്നു.
Verse 62
वयं तपश्चरिष्यामः सुराणां निग्रहाय तु । स्वबाहुबलमाश्रित्य सर्व एव न संशयः
ദേവന്മാരെ നിഗ്രഹിക്കാനായി ഞങ്ങൾ തപശ്ചര്യം ചെയ്യും. സ്വന്തം ഭുജബലം ആശ്രയിച്ച് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അത് ചെയ്യും—സംശയമില്ല.
Verse 63
तच्छ्रुत्वा संमतं कृत्वा पारियात्रं ययौ गिरिं । निराहारः पंचतपाः पत्रभुग्वारिभोजनः
അത് കേട്ട് സമ്മതം നൽകി അവൻ പാരിയാത്ര പർവതത്തിലേക്ക് പോയി. ഘോരതപസ്സിൽ നിരാഹാരനായി—ഇലകൾ ഭക്ഷിച്ച്, ജലമാത്രം ആഹാരമാക്കി.
Verse 64
शतंशतं समानां तु तपांस्येतान्यथाकरोत् । एवं तु कर्शिते देहे तपोराशित्वमागते
നൂറുനൂറു വർഷങ്ങളോളം അവൻ ഈ തപസ്സുകൾ യഥാവിധി ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ ദേഹം ക്ഷീണിച്ചപ്പോൾ അവൻ തപശ്ശക്തിയുടെ മഹാനിധിയായി മാറി.
Verse 65
ब्रह्मागत्याह दैत्येंद्रं वरं वरय सुव्रत । स वव्रे सर्वभूतेभ्यो न मे मृत्युर्भवेदिति
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് വന്ന് ദൈത്യേന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ സുവ്രത, വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.” അവൻ വരം ചോദിച്ചു—“ഏതൊരു ജീവിയാലും എനിക്ക് മരണം വരരുത്.”
Verse 66
तमुवाच ततो ब्रह्मा देहिनां मरणं ध्रुवम् । यतस्ततोपि वरय मृत्युं यस्मान्न शंकसे
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു—ദേഹധാരികൾക്ക് മരണം ധ്രുവമാണ്. അതിനാൽ നീ അതിനെ ഭയപ്പെടാത്തതിനാൽ, വരമായി നിന്റെ മരണത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
Verse 67
ततः संचिंत्य दैत्येंद्रः शिशोर्वै सप्तवासरात् । वव्रे महासुरो मृत्युं मोहितो ह्यवलेपतः
പിന്നീട് ആലോചിച്ച്, ദൈത്യേന്ദ്രൻ—അഹങ്കാരമോഹത്തിൽ മയങ്ങിയ ആ മഹാസുരൻ—ഏഴ് ദിവസത്തിന് ശേഷം ആ ശിശുവിന്റെ കൈയാൽ മരണം വരമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
Verse 68
जगामोमित्युदाहृत्य ब्रह्मा दैत्यो निजं गृहम् । अथाह मंत्रिणस्तूर्णं बलं मे संप्रयुज्यताम्
‘ഓം, ഞാൻ പുറപ്പെടുന്നു’ എന്ന് ഉച്ചരിച്ച് ആ ദൈത്യൻ തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ മന്ത്രിമാരോട്—‘വേഗം എന്റെ സൈന്യത്തെ സമാഹരിക്കൂ’ എന്നു പറഞ്ഞു.
Verse 69
यदि वो मत्प्रियं कार्यं निग्राह्याः सुरसत्तमाः । निगृहीतेषु मे प्रीतिर्जायते चातुलाऽसुराः
നിങ്ങൾ എനിക്ക് പ്രിയമായ കാര്യം ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അസുരന്മാരെ നിയന്ത്രിക്കൂ. അവർ അടക്കപ്പെട്ടാൽ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അതുലാനന്ദം ഉദിക്കുന്നു.
Verse 70
तारकस्य वचः श्रुत्वा ग्रसनो नाम दानवः । सेनानीर्दैत्यराजस्य सज्जं चक्रे बलं च तत्
താരകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഗ്രസനൻ എന്ന ദാനവൻ—ദൈത്യരാജന്റെ സേനാധിപൻ—ആ സൈന്യത്തെ യുദ്ധത്തിനായി സജ്ജമാക്കി.
Verse 71
आहत्य भेरीं गंभीरां दैत्यानाहूय सत्वरः । दशकोटीश्वरा दैत्या दैत्यानां चंडविक्रमाः
ഗംഭീരനാദമുള്ള ഭേരി മുഴക്കി അവൻ വേഗത്തിൽ ദൈത്യരെ വിളിച്ചു. അവർ ദശകോടീശ്വരന്മാർ; ദൈത്യരിൽ തന്നെ ചണ്ഡവിക്രമശാലികളായ ദൈത്യർ.
Verse 72
तेषामग्रेसरो जंभः कुजंभोनंतरोऽसुरः । महिषः कुंजरो मेघः कालनेमिर्निमिस्तथा
അവരിൽ അഗ്രഗണ്യൻ ജംഭൻ; അതിന് ശേഷം കുജംഭൻ എന്ന അസുരൻ. കൂടാതെ മഹിഷൻ, കുഞ്ജരൻ, മേഘൻ, കാലനേമി, നിമി എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 73
मंथनो जंभकः शुम्भो दैत्येंद्रा दशनायकाः । अन्ये च शतशस्तत्र पृथिवीतुलनक्षमाः
മന്തനൻ, ജംഭകൻ, ശുംഭൻ—ഇവർ ദൈത്യേന്ദ്രർ; ആകെ പത്ത് നായകർ. അവിടെ നൂറുകണക്കിന് മറ്റു ദൈത്യരും ഉണ്ടായിരുന്നു, ശക്തിയിൽ ഭൂമിയോട് തുല്യർ.
Verse 74
गरुडानां सहस्रेण चक्राष्टकविभूषितः । सकूबरपरीवारश्चतुर्योजनविस्तृतः
ആയിരം ഗരുഡന്മാരോടുകൂടെ, അഷ്ടചക്രങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതമായി, കൂബരപരിവാരസഹിതം അത് നാല് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതായിരുന്നു.
Verse 75
स्यंदनस्तारकस्यासीत्व्याघ्रसिंहखरार्वभिः । युक्ता रथास्तु ग्रसन जंभकौ जंभकुंभिनां
താരകന്റെ സ്യന്ദനം (രഥം) പുലികൾ, സിംഹങ്ങൾ, കഴുതകൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് യുക്തമായിരുന്നു. ജംഭയും കുംഭയും എന്ന ദൈത്യർക്കായി ‘ഗ്രസന’ ‘ജംഭക’ എന്ന പേരുള്ള (വാഹന)ങ്ങളാൽ യുക്തമായ രഥങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 76
मेघस्य द्वीपिभिर्युक्तः कूष्मांडैः कालनेमिनः । पर्वताभश्चतुर्दंष्ट्रो निमेश्चैव महागजः
മേഘൻ പുലിപ്പുള്ളികളോടുകൂടിയവൻ; കാലനേമി കൂഷ്മാണ്ഡഗണങ്ങളോടു ചേർന്നവൻ. ചതുര്ദംഷ്ട്രൻ പർവ്വതസദൃശൻ; നിമേഷൻ സത്യമായും മഹാഗജം.
Verse 77
शतहस्ततुरंगस्थो मंथनो नाम दैत्यराट् । जंभकस्तूष्ट्रमारूढो गिरींद्राभं महाबलः
ശതഹസ്ത-തുരംഗത്തിൽ ആരൂഢനായ മന്തനൻ എന്ന ദൈത്യരാജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ജംഭകൻ മഹാബലവാൻ, ഗിരീന്ദ്രസദൃശൻ, ഒട്ടകത്തിൽ ആരൂഢനായിരുന്നു.
Verse 78
शुंभो मेषं समारूढोऽन्येप्येवं चित्रवाहनाः । प्रचंडाश्चित्रवर्माणः कुंडलोष्णीषभूषिताः
ശുംഭൻ മേടയിൽ ആരൂഢനായി; മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെ വിചിത്രവാഹനങ്ങളിൽ സവാരിചെയ്തു. അവർ പ്രചണ്ഡർ, വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള വർമ്മധാരികൾ, കുണ്ഡലവും ഉഷ്ണീഷവും ധരിച്ചവർ.
Verse 79
तद्बलं दैत्यसिंहस्य भीमरूपं व्यजायत । प्रमत्तमत्तमातंगतुरंगरथसंकुलम्
അപ്പോൾ ദൈത്യസിംഹനായ അവന്റെ സൈന്യം ഭീകരരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—പ്രമത്തവും മദമത്തവുമായ ഗജങ്ങൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് നിറഞ്ഞത്.
Verse 80
प्रतस्थेऽमरयुद्धाय बहुपत्तिपताकिकम् । एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतोऽसुरालये
അവൻ അമരന്മാരോടു യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു—അനവധി പടകളും ധ്വജപതാകകളും കൊണ്ടു ചിഹ്നിതമായ സൈന്യത്തോടെ. ഇതിന്നിടയിൽ ദേവദൂതനായ വായു അസുരാലയത്തിലെത്തി.
Verse 81
दृष्ट्वा तद्दानवबलं जगामेंद्रस्य शंसितुं । स गत्वा तु सभां दिव्यां महेंद्रस्य महात्मनः
ആ ദാനവസൈന്യത്തെ കണ്ടു അവൻ ഇന്ദ്രനോട് അറിയിപ്പാൻ പോയി. ചെന്നു മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)യുടെ ദിവ്യസഭയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
Verse 82
शशंस मध्ये देवानां तत्कार्यं समुपस्थितम् । तच्छ्रुत्वा देवराजस्तु निमीलितविलोचनः
ദേവന്മാരുടെ മദ്ധ്യേ അവൻ ‘ആവശ്യമായ കാര്യം ഇപ്പോൾ സമുപസ്ഥിതമായി’ എന്നു അറിയിച്ചു. അത് കേട്ട് ദേവരാജൻ (ഇന്ദ്രൻ) കണ്ണുകൾ അടച്ചു നിന്നു.
Verse 83
बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं काले महाभुजः । इंद्र उवाच । संप्राप्नोति विमर्दोयं देवानां दानवैः सह
അപ്പോൾ സമയോചിതമായി മഹാബാഹുവായ ഇന്ദ്രൻ ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു— “ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിലുള്ള ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഇപ്പോൾ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു.”
Verse 84
कार्यं किमत्र तद्ब्रूहि नीत्युपायोपबृंहितम् । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं महेंद्रस्य गिरां पतिः
“ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ട കാര്യം എന്ത്? നയവും ഉപായവും ചേർത്ത് പറഞ്ഞു തരിക.” മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് വാക്പതി (ബൃഹസ്പതി) …
Verse 85
इत्युवाच महाभागो बृहस्पतिरुदारधीः । बृहस्पतिरुवाच । सामपूर्वा श्रुता नीतिश्चतुरंगापताकिनी
ഇങ്ങനെ ഉദാരബുദ്ധിയുള്ള മഹാഭാഗൻ ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു. ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു— “സാമം മുൻപാക്കി പഠിച്ച നയം ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്— പതാകയേന്തിയ ചതുരംഗസേനപോലെ സുസംഘടിതം.”
Verse 86
जिगीषतां सुरश्रेष्ठ स्थितिरेषा सनातनी । सामभेदस्तथा दानं दंडश्चांगचतुष्टयम्
ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ! ജയമാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കുള്ള സനാതന നയം ഇതാണ്—സാമം, ഭേദം, ദാനം, ദണ്ഡം; ഇവയാണ് നാലു അങ്കോപായങ്ങൾ.
Verse 87
न सांत्वगोचरे लुब्धानभेद्यास्त्वेकधर्मिणः । न दानमत्त्र संसिद्ध्यै प्रसह्यैवापहारिणाम्
ലോഭികൾ സാന്ത്വനത്തിന് വഴങ്ങുകയില്ല; ഒരേ സ്വാർത്ഥധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവർ ഭേദത്താലും മാറുകയില്ല. ബലമായി കവർന്നെടുക്കുന്നവർക്കു ദാനവും ഫലിക്കുകയില്ല.
Verse 88
एकोभ्युपायो दंडोऽत्र भवतां यदि रोचते । एवमुक्तः सहस्राक्ष एवमेतदुवाच ह
നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, ഇവിടെ ഒരേയൊരു ഉപായം—ദണ്ഡം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ)യും ഇതേ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
Verse 89
कर्त्तव्यतां च संचिंत्य प्रोवाचामरसंसदि । इंद्र उवाच । अवधानेन मे वाचं शृणुध्वं नाकवासिनः
ചെയ്യേണ്ടത് എന്തെന്നു ചിന്തിച്ച് അദ്ദേഹം ദേവസഭയിൽ പ്രസംഗിച്ചു. ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഹേ സ്വർഗ്ഗവാസികളേ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുവിൻ.
Verse 90
भवंतो यज्ञभोक्तारो दिव्यात्मानो हि सान्वयाः । स्वे महिम्नि स्थिता नित्यं जगतः पालने रताः
നിങ്ങൾ യജ്ഞഭോക്താക്കൾ—ദിവ്യാത്മാക്കൾ, തത്തത് വംശപരമ്പരയോടെ യുക്തർ. സ്വമഹിമയിൽ നിത്യസ്ഥിതരായി, ലോകത്തിന്റെ പാലനത്തിൽ സദാ നിരതരാണ്.
Verse 91
क्रियतां समरोद्योगः सैन्यं संयोज्यतां मम । आह्रियंतां च शस्त्राणि पूज्यंतां शस्त्रदेवताः
യുദ്ധസന്നാഹം നടത്തുക; എന്റെ സൈന്യം ഒന്നിച്ചുകൂട്ടുക. ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടുവരിക; ആയുധാധിഷ്ഠാത്രി ദേവതകളെ പൂജിക്കുകയുമാകട്ടെ.
Verse 92
वाहनानि विमानानि योजयद्ध्वं ममेश्वराः । यमं सेनापतिं कृत्वा शीघ्रमेव दिवौकसः
ഹേ ദേവേശ്വരന്മാരേ, എന്റെ വാഹനങ്ങളും വിമാനങ്ങളും കെട്ടിയൊരുക്കുക. യമനെ സേനാപതിയാക്കി, ഹേ സ്വർഗ്ഗവാസികളേ, വേഗം പുറപ്പെടുക.
Verse 93
इत्युक्तास्समनह्यंत देवानां ये प्रधानतः । वाजिनामयुतेनाजौ हेमघंटा परिष्कृतम्
ഇങ്ങനെ കല്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽ പ്രധാനന്മാർ സന്നദ്ധരായി. യുദ്ധഭൂമിയിൽ പത്തായിരം കുതിരകൾ സ്വർണ്ണഘണ്ടകളാൽ അലങ്കരിച്ച് നിരന്നുനിന്നു.
Verse 94
नानाश्चर्यगुणोपेतं संप्राप्तं देवदानवैः । रथं मातलिना युक्तं देवराजस्य दुर्जयम्
അനവധി അത്ഭുതഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ, ദേവരും ദാനവരും കൊണ്ടുവന്ന ദേവരാജ ഇന്ദ്രന്റെ രഥം എത്തി—മാതലി കെട്ടിയൊരുക്കിയ, അജേയവും ദുര്ജയവും.
Verse 95
यमो महिषमास्थाय सेनाग्रे समवर्त्तत । चंडकिंकरवृंदेन सर्वतः परिवारितः
യമൻ മഹിഷത്തിൽ ആരൂഢനായി സൈന്യത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ നിലകൊണ്ടു. അവൻ ചുറ്റുമെല്ലാം ഭീകര കിങ്കരവൃന്ദത്താൽ പരിവൃതനായിരുന്നു.
Verse 96
कल्पकालोद्गतज्वाला पूरितोम्बरगोचरः । हुताशनस्त्वजारूढः शक्तिहस्तो व्यवस्थितः
കൽപാന്തത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ച ജ്വാലകൾ ആകാശമണ്ഡലം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കവെ, ഹുതാശനനായ അഗ്നിദേവൻ ആടിന്മേൽ ആരൂഢനായി, കൈയിൽ ശക്തി ധരിച്ചു, സന്നദ്ധനായി നിലകൊണ്ടു।
Verse 97
पवनोऽङकुशहस्तश्च विस्तारित महाजवः । भुजगेंद्रसमारूढो जलेशो भगवान्स्वयम्
കൈയിൽ അങ്കുശം ധരിച്ചു, അപാര മഹാവേഗം വ്യാപിച്ച പവനദേവൻ ഭുജഗേന്ദ്രന്റെ മേൽ ആരൂഢനായി; അവൻ തന്നെയായിരുന്നു സ്വയം ഭഗവാൻ ജലേശൻ—ജലാധിപതി।
Verse 98
नरयुक्ते रथे देवो राक्षसेशो वियच्चरः । तीक्ष्णखड्गयुतो भीमः समरे समवस्थितः
മനുഷ്യർ കെട്ടിയ രഥത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസേശൻ, മൂർച്ചയുള്ള ഖഡ്ഗം ധരിച്ചു, ഭീകരരൂപത്തോടെ, യുദ്ധത്തിൽ സന്നദ്ധനായി നിലകൊണ്ടു।
Verse 99
महासिंहरथे देवो धनाध्यक्षो गदायुधः । चंद्रादित्यावश्विनौ च चतुरंगबलान्विताः
മഹാസിംഹരഥത്തിൽ ഗദായുധം ധരിച്ച ധനാധ്യക്ഷ ദേവൻ വിരാജിച്ചു; കൂടാതെ ചന്ദ്രനും ആദിത്യനും, അശ്വിനീകുമാരന്മാരും ചതുരംഗസേനയോടെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു।
Verse 100
सेनान्यो देवराजस्य दुर्जया भुवनत्रये । कोटयस्तास्त्रयस्त्रिंशद्देवदेवनिकायिनाम्
ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രന്റെ സേനാനായകർ ത്രിഭുവനത്തിലും ദുര്ജേയരായിരുന്നു; ദേവദേവ-നികായങ്ങളിലെ ആ സൈന്യങ്ങൾ മുപ്പത്തിമൂന്ന് കോടി എണ്ണമായിരുന്നു।
Verse 101
हिमाचलाभे सितचारुचामरे सुवर्णपद्मामलसुंदरस्रजि । कृताभिरामो ज्वलकुंकुमांकुरे कपोललीलालिकदंबसंकुले
അവൻ ഹിമാചലത്തെപ്പോലെ ശുഭ്രമായി ദീപ്തനായി, കൈയിൽ മനോഹരമായ വെളുത്ത ചാമരം ധരിച്ചു. സ്വർണ്ണപദ്മങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ നിർമല സുന്ദര മാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, കവിളുകളിൽ ജ്വലിക്കുന്ന കുങ്കുമചിഹ്നങ്ങളോടെ, ആ സുഗന്ധത്തിൽ ആകർഷിതമായ കളിയാടുന്ന തേൻചീറ്റകളുടെ കൂട്ടം ചുറ്റിനിന്നു ശോഭിച്ചു।
Verse 102
स्थितस्तदैरावणनाम कुंजरे महामनाश्चित्रविभूषणांबरः । विशालवज्रः सुवितानभूषितः प्रकीर्णकेयूरभुजंगमंडलः
അപ്പോൾ അവൻ ഐരാവതനാമ ഗജരാജന്റെ മേൽ നിലകൊണ്ടു—മഹാമനസ്സുള്ളവൻ, വിചിത്രാഭരണങ്ങളാൽ ശോഭിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവൻ. കൈയിൽ വിശാല വജ്രം; മുകളിൽ ഭംഗിയാർന്ന വിതാനം ശോഭിച്ചു; ഭുജങ്ങളിൽ ചിതറിയ കേയൂരങ്ങളും സർപ്പാകാരാഭരണവലയങ്ങളും അവനെ അലങ്കരിച്ചു।
Verse 103
सहस्रदृग्वंदितपादपल्लवस्त्रिविष्टपे शोभत पाकशासनः । तुरंग मातंग कुलौघसंकुला सितातपत्त्रद्ध्वजशालिनी च
ത്രിവിഷ്ടപത്തിൽ (സ്വർഗത്തിൽ) പാകശാസനൻ ഇന്ദ്രൻ ശോഭിച്ചു—സഹസ്രനേത്രൻ വന്ദിച്ച അവന്റെ പാദപല്ലവങ്ങൾ. അവനെ ചുറ്റി കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും മഹാസമൂഹം നിറഞ്ഞു; വെളുത്ത കുടകളും ധ്വജപതാകകളും ദൃശ്യം അലങ്കരിച്ചു।
Verse 104
बभूव सा दुर्जयपत्तिसंतता विभाति नानायुधयोधदुस्तरा । ततोश्विनौ च मरुतः ससाध्याः सपुरंदराः
അപ്പോൾ അജേയമായ സൈന്യങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ പരമ്പര ഉദ്ഭവിച്ചു—നാനാവിധ ആയുധധാരികളായ യോദ്ധാക്കളാൽ നിറഞ്ഞത്, ജയിക്കാൻ ദുഷ്കരമായതും ദീപ്തിമാനുമായതും. തുടർന്ന് അശ്വിനീദേവന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ, സാധ്യഗണങ്ങൾ, പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) എന്നിവരും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।
Verse 105
यक्षराक्षसगंधर्वा दिव्य नानास्त्रपाणयः । जघ्नुर्दैत्येश्वरं सर्वे संभूय तु महाबलाः
യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ—ദിവ്യമായ നാനാവിധ അസ്ത്രങ്ങൾ കൈവശം വച്ച്—എല്ലാ മഹാബലികളും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് ദൈത്യേശ്വരനെ വധിച്ചു।
Verse 106
न चैवास्त्राण्यसज्जंत गात्रे वज्राचलोपमे । अथो रथादवप्लुत्य तारको दानवाधिपः
വജ്രപർവ്വതസമമായ അവന്റെ ദേഹത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ ഒട്ടും പതിയുകയില്ല. അപ്പോൾ ദാനവാധിപൻ താരകൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി താഴെ ഇറങ്ങി.
Verse 107
जघान कोटिशो देवान्करपार्ष्णिभिरेव च । हतशेषाणि सैन्यानि देवानां विप्र दुद्रुवुः
അവൻ കൈകളുടെ പാര്ഷ്ണികളാൽ തന്നെ കോടിക്കണക്കിന് ദേവന്മാരെ വധിച്ചു. ഹേ വിപ്ര, വധത്തിൽ നിന്ന് ശേഷിച്ച ദേവസൈന്യങ്ങൾ ഭീതിയോടെ ഓടിപ്പോയി.
Verse 108
दिशो भीतानि संत्यज्य रणोपकरणानि च । दृष्ट्वा तान्विद्रुतान्देवांस्तारको वाक्यमब्रवीत्
എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഭീതിയോടെ ഓടി, യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച ദേവന്മാരെ കണ്ടു താരകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
Verse 109
मा वधिष्ठ सुरान्दैत्या वज्रांगाय च मंदिरे । शीघ्रमानीय दर्श्यंतां बद्धान्पश्यत्वयं सुरान्
“ഹേ ദൈത്യന്മാരേ, വജ്രാംഗന്റെ മന്ദിരത്തിൽ ദേവന്മാരെ വധിക്കരുത്. അവരെ വേഗം ബന്ധിച്ച് കൊണ്ടുവന്ന് കാണിക്കൂ—വജ്രാംഗൻ ഈ ബന്ധിത ദേവന്മാരെ കാണട്ടെ.”
Verse 110
लोकपालांस्ततो दैत्यो बद्ध्वा चेंद्रमुखान्रणे । सरुद्रान्सुदृढैः पाशैः पशुपालः पशूनिव
അപ്പോൾ ആ ദൈത്യൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രൻ മുതലായ ലോകപാലന്മാരെ ബന്ധിച്ചു; അത്യന്തം ദൃഢമായ പാശങ്ങളാൽ രുദ്രന്മാരെയും, പശുപാലൻ പശുക്കളെ കെട്ടുന്നതുപോലെ, ബന്ധിച്ചു.
Verse 111
स भूयो रथमास्थाय जगाम स्वकमालयं । सिद्धगंधर्वसंघुष्टं विपुलाचलमस्तकम्
അവൻ വീണ്ടും രഥമേറി തന്റെ സ്വധാമത്തിലേക്കു പോയി—വിശാല പർവ്വതശിഖരത്തിൽ, സിദ്ധഗന്ധർവ്വരുടെ നാദം മുഴങ്ങുന്നിടത്ത്।