Sukta 12
Rishi: Atharvanic tradition (healing seer; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Dhātṛ (Creator/Ordainer) as restorer; implicitly the healing power of the remedy
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common in AV healing verses)
ഈ അഥർവവേദീയ ചികിത്സാസൂക്തം അസ്ഥി ചേർക്കുകയും മുറിവ് കൂട്ടിത്തുന്നുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മന്ത്രചികിത്സയാണ്. പൊട്ടൽ, സന്ധിവിടർച്ച, അല്ലെങ്കിൽ മുറിവേറ്റ മുറിച്ചുകീറൽ എന്നിവയ്ക്കുശേഷം ശരീരത്തെ “സന്ധിയോട് സന്ധി” ആയി വീണ്ടും കൂട്ടിച്ചേർത്ത് മജ്ജ, മാംസം, ത്വക്ക്, അസ്ഥി എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. തകർന്നതിനെ വീണ്ടും ഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന സർവ്വനിയാമകനായ ധാതൃനെ ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അതോടൊപ്പം ഔഷധി (ചികിത്സാസസ്യം, പലപ്പോഴും രോഹിണി എന്ന് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നത്) “ഒന്നിച്ചേർക്കാൻ”യും കേടായ ധാതുക്കൾ വീണ്ടും വളരാൻയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
Mantras
Mantra 1
रोहिणी- वनस्पतिः। रोह॑ण्यसि॒ रोह॑ण्य॒स्थ्नश्छि॒न्नस्य॒ रोह॑णी । रो॒हये॒दम॑रुन्धति
രോഹിണീ വനസ്പതികളുടെ അധിപതിയാണ്. നീ റോഹിണീ; റോഹിണീ—ഛേദിക്കപ്പെട്ട അസ്ഥിയെ വീണ്ടും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നവൾ. ഹേ അരുന്ധതീ, ദൃഢമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നവളേ, ഇതിനെ ഇവിടെ വീണ്ടും ചേർത്തൊരുക്കുക.
Mantra 2
यत् ते॑ रि॒ष्टं य॑त् ते द्यु॒त्तमस्ति॒ पेष्ट्रं॑ त आ॒त्मनि । धा॒ता तद् भ॒द्रया॒ पुनः॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
നിനക്കുള്ളിൽ എന്ത് മുറിവേറ്റതോ, എന്ത് തകർന്നതോ, ശരീരത്തിൽ എന്ത് ചതഞ്ഞുകിടക്കുന്നതോ—ധാതൃ ദേവൻ ഭദ്രശക്തിയാൽ അതിനെ വീണ്ടും ഒരിക്കൽ ചേർത്തൊരുക്കും, സന്ധിക്ക് സന്ധി ചേർത്ത്.
Mantra 3
सं ते॑ म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा भ॑वतु॒ समु॑ ते॒ परु॑षा॒ परुः॑ । सं ते॑ मां॒सस्य॒ विस्र॑स्तं॒ समस्थ्यपि॑ रोहतु
മജ്ജ മജ്ജയോടു ചേർന്ന് നിനക്കുള്ളത് കൂട്ടിക്കെട്ടപ്പെടട്ടെ; സന്ധി സന്ധിയോടു ചേർന്നു ചേരട്ടെ. നിന്റെ മാംസത്തിൽ ഇളകിപ്പോയത് വീണ്ടും കൂട്ടിക്കെട്ടപ്പെടട്ടെ; അസ്ഥിയും വീണ്ടും വളർന്ന് ചേർന്നൊരുക്കപ്പെടട്ടെ.
Mantra 4
म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा सं धी॑यतां॒ चर्म॑णा॒ चर्म॑ रोहतु । असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु मां॒सं मां॒सेन॑ रोहतु
മജ്ജ മജ്ജയോടു ചേർന്ന് ഒന്നാകട്ടെ; ചർമ്മം ചർമ്മത്തോടു ചേർന്ന് വീണ്ടും വളർന്ന് പൂർണ്ണമാകട്ടെ. നിന്റെ രക്തവും അസ്ഥിയും ചേർന്ന് സുഖപ്പെടട്ടെ; മാംസം മാംസത്തോടു ചേർന്ന് വീണ്ടും വളർന്ന് പൂർണ്ണമാകട്ടെ.
Mantra 5
लोम॒ लोम्ना॒ सं क॑ल्पया त्व॒चा सं क॑ल्पया॒ त्वच॑म्। असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु छि॒न्नं सं धे॑ह्योषधे
രോമം രോമത്തോടു ചേർത്ത് ക്രമപ്പെടുത്തുക; ചർമ്മം ചർമ്മത്തോടു ചേർത്ത് ക്രമപ്പെടുത്തുക. നിന്റെ രക്തവും അസ്ഥിയും വീണ്ടും വളർന്ന് പൂർണ്ണമാകട്ടെ; ഹേ ഔഷധേ, മുറിഞ്ഞതു ചേർത്ത് ഒന്നാക്കി സ്ഥാപിക്ക.
Mantra 6
स उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॑व॒ रथः॑ सुच॒क्रः सु॑प॒विः सु॒नाभिः॑। प्रति॑ तिष्ठो॒र्ध्वः
ഹേ (അംഗമേ), എഴുന്നേൽക്കുക; മുന്നോട്ട് പോവുക; വേഗത്തിൽ പായുക—സുചക്രം, സുപവി, സുനാഭി ഉള്ള സുസജ്ജമായ രഥംപോലെ. പിന്നെയും നിൽക്കുക—നേരെ, ഊർധ്വമായി.
Mantra 7
यदि॑ क॒र्तं प॑ति॒त्वा सं॑श॒श्रे यदि॒ वाश्मा॒ प्रहृ॑तो ज॒घान॑ । ऋ॒भू रथ॑स्ये॒वाङ्गा॑नि॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
നീ കുഴിയിൽ വീണ് തകർന്നുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ; എറിഞ്ഞ കല്ല് നിന്നെ അടിച്ച് മുറിവാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ—ഋഭു രഥത്തിന്റെ അവയവങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തതുപോലെ, സംധി സംധിയോട് ചേർന്ന് പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ: പരുഷാ പരുഃ.
Mantra 8
रोहिणी- वनस्पतिः। १-७ ऋभुः। रोहिणी- वनस्पतिः। अनुष्टुप्, १ त्रिपदा गायत्री, ६ त्रिपदा यवमध्या भुरिग्गायत्री, ७ बृहती। रोह॑ण्यसि॒ रोह॑ण्य॒स्थ्नश्छि॒न्नस्य॒ रोह॑णी । रो॒हये॒दम॑रुन्धति
നീ റോഹിണി, റോഹിണി; മുറിഞ്ഞ അസ്ഥിയുടെ റോഹിണി. ഹേ അരുന്ധതി, ഇതിനെ വീണ്ടും വളർത്തി—പൂർണ്ണമാക്കുക.
Mantra 9
यत् ते॑ रि॒ष्टं य॑त् ते द्यु॒त्तमस्ति॒ पेष्ट्रं॑ त आ॒त्मनि । धा॒ता तद् भ॒द्रया॒ पुनः॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
നിനക്കുള്ള രിഷ്ടം (മുറിവ്), നിനക്കുള്ള ദ്യുത്തം (ചിതറിയ/ഭംഗപ്പെട്ടത്), നിന്റെ ആത്മനിയിൽ (ദേഹത്തിൽ) വസിക്കുന്ന പേഷ്ട്രം (ചതഞ്ഞ അശാന്തി/വികാരം)—ധാതൃ, വിധാതാവ്, ഭദ്രശക്തിയാൽ അതിനെ വീണ്ടും ഒന്നാക്കി ചേർക്കട്ടെ; പരു കൂടെ പരു (സന്ധി കൂടെ സംധി) ചേർന്നു നിൽക്കട്ടെ.
Mantra 10
सं ते॑ म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा भ॑वतु॒ समु॑ ते॒ परु॑षा॒ परुः॑ । सं ते॑ मां॒सस्य॒ विस्र॑स्तं॒ समस्थ्यपि॑ रोहतु
നിനക്കായി മജ്ജ മജ്ജയോടു ഒന്നാകട്ടെ; നിനക്കായി പരു പരുവോടു പൂർണ്ണമായി ചേർന്നിരിക്കട്ടെ. നിനക്കായി ഇളകിപ്പോയ മാംസം വീണ്ടും കൂട്ടിക്കെട്ടപ്പെടട്ടെ; അസ്ഥിയും അതിന്മേൽ ഉറപ്പോടെ വളർന്ന് ചേർന്നിരിക്കട്ടെ.
Mantra 11
म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा सं धी॑यतां॒ चर्म॑णा॒ चर्म॑ रोहतु । असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु मां॒सं मां॒सेन॑ रोहतु
മജ്ജ മജ്ജയോടു സംയോജനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ; ചർമ്മം ചർമ്മത്തോടു വീണ്ടും വളർന്ന് വരട്ടെ. നിന്റെ അസൃക് (രക്തം) അസ്ഥിയെ ഉറപ്പിക്കട്ടെ; മാംസം മാംസത്തോടു കൂട്ടിക്കെട്ടി ചേർന്ന് സുഖപ്പെടട്ടെ.
Mantra 12
लोम॒ लोम्ना॒ सं क॑ल्पया त्व॒चा सं क॑ल्पया॒ त्वच॑म्। असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु छि॒न्नं सं धे॑ह्योषधे
മുടിയെ മുടിയോടു ചേർത്ത് ക്രമപ്പെടുത്തുക; ത്വചയെ ത്വചയോടു ചേർത്ത് ക്രമപ്പെടുത്തുക. നിന്റെ രക്തം നിന്റെ അസ്ഥിയെ ദൃഢമായി കൂട്ടിക്കെട്ടട്ടെ; ഹേ ഔഷധി, മുറിഞ്ഞ് വേർപെട്ടതു വീണ്ടും ഒന്നാക്കി ചേർക്കുക.
Mantra 13
स उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॑व॒ रथः॑ सुच॒क्रः सु॑प॒विः सु॒नाभिः॑। प्रति॑ तिष्ठो॒र्ध्वः
എഴുന്നേൽക്കുക; മുന്നോട്ടുപോകുക; ഓടി മുന്നേറുക—നല്ല ചക്രങ്ങളുള്ള, നല്ല പവികളുള്ള, ഉറച്ച നാഭികളുള്ള രഥംപോലെ. വീണ്ടും നില്ക്കുക—നേരായി, ദൃഢമായി.
Mantra 14
यदि॑ क॒र्तं प॑ति॒त्वा सं॑श॒श्रे यदि॒ वाश्मा॒ प्रहृ॑तो ज॒घान॑ । ऋ॒भू रथ॑स्ये॒वाङ्गा॑नि॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
വീഴ്ചകൊണ്ട് മുറിവ് അടഞ്ഞ് ചേർന്ന് പിടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ; എറിഞ്ഞ കല്ല് ഇടിച്ച് മുറിവുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ—ഋഭുക്കൾ രഥത്തിന്റെ അവയവങ്ങളെ ക്രമപ്പെടുത്തി കൂട്ടുന്നതുപോലെ, അവർ അവയവങ്ങളെ ചേർക്കട്ടെ: സന്ധിക്ക് സന്ധി, ജോയിന്റിന് ജോയിന്റ്.
Frequently Asked Questions
It is primarily for traumatic injuries—fractures, dislocations, crushed limbs, and cut wounds—aiming to rejoin tissues and promote firm regrowth of bone and flesh.
Dhātṛ is the cosmic ‘Ordainer’ who restores correct structure. In this hymn he is asked to reassemble what is shattered so the body returns to proper alignment and wholeness.
Tradition often names Rohiṇī as the chief healing oṣadhi, but the hymn’s logic is to empower the chosen remedy and the acts of setting, binding, and dressing—so a suitable local wound-healing herb and proper bandaging/splinting are central.
Ask anything about Sukta 12 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.