Sukta 12
Rishi: Atharvanic tradition (healing seer; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Dhātṛ (Creator/Ordainer) as restorer; implicitly the healing power of the remedy
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common in AV healing verses)
अयं अथर्ववेदोक्तो भैषज्यसूक्तसारः अस्थिभङ्ग-विसन्धि-छेदनादिदोषेषु शरीरस्य “सन्धिं सन्धिना” इव पुनःसंयोजनं, व्रणस्य स्यूतनं च साधयति। अस्थि-मज्जा-मांस-त्वक्-चर्माणि पुनःप्रतिष्ठाप्य भिन्नं भग्नं वा देहं सम्यक् पुनर्निर्माति। अत्र धाता विश्वस्य विधाता इव भग्नं शतितं च यत् तत् पुनःसंघटयितुं आहूयते; सहैवोषधिं (रोहिणीति प्रसिद्धाम्) संयोजनीं वर्धनीं च कृत्वा क्षतधातूनां पुनरुत्पत्तिं प्रेरयति।
Mantras
Mantra 1
रोहिणी- वनस्पतिः। रोह॑ण्यसि॒ रोह॑ण्य॒स्थ्नश्छि॒न्नस्य॒ रोह॑णी । रो॒हये॒दम॑रुन्धति
रोहिणी वनस्पतीनां स्वामिनी। रोहिण्यसि; रोहिणी छिन्नस्यास्थ्नः संधानकरी। इदं रोहय—हे अरुन्धति दृढनियन्त्रिणि।
Mantra 2
यत् ते॑ रि॒ष्टं य॑त् ते द्यु॒त्तमस्ति॒ पेष्ट्रं॑ त आ॒त्मनि । धा॒ता तद् भ॒द्रया॒ पुनः॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
यत्ते रिष्टं यत्ते द्युत्तमस्ति पेष्ट्रं त आत्मनि—तत् धाता भद्रया शक्त्या पुनः सं दधातु, परुषा परुः।
Mantra 3
सं ते॑ म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा भ॑वतु॒ समु॑ ते॒ परु॑षा॒ परुः॑ । सं ते॑ मां॒सस्य॒ विस्र॑स्तं॒ समस्थ्यपि॑ रोहतु
सं ते मज्जा मज्ज्ञा भवतु; समु ते परुषा परुः। सं ते मांसस्य विस्रस्तं सम्; अस्थ्यपि रोहतु।
Mantra 4
म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा सं धी॑यतां॒ चर्म॑णा॒ चर्म॑ रोहतु । असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु मां॒सं मां॒सेन॑ रोहतु
मज्जा मज्ञा सं धीयताम्; चर्मणा चर्म रोहतु। असृक् ते अस्थि रोहतु; मांसं मांसेन रोहतु।
Mantra 5
लोम॒ लोम्ना॒ सं क॑ल्पया त्व॒चा सं क॑ल्पया॒ त्वच॑म्। असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु छि॒न्नं सं धे॑ह्योषधे
लोम लोम्ना सं कल्पय; त्वचा सं कल्पय त्वचम्। असृक् ते अस्थि रोहतु; छिन्नं सं धेहि, ओषधे।
Mantra 6
स उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॑व॒ रथः॑ सुच॒क्रः सु॑प॒विः सु॒नाभिः॑। प्रति॑ तिष्ठो॒र्ध्वः
स उत्तिष्ठ प्रेहि प्र द्रव—रथ इव सुचक्रः सुपविः सूनाभिः। पुनर् ऊर्ध्वः प्रतितिष्ठ।
Mantra 7
यदि॑ क॒र्तं प॑ति॒त्वा सं॑श॒श्रे यदि॒ वाश्मा॒ प्रहृ॑तो ज॒घान॑ । ऋ॒भू रथ॑स्ये॒वाङ्गा॑नि॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
यदि कर्ते पतित्वा संशश्रे, यदि वा अश्मा प्रहृतो जघान; तदा ऋभुर् रथस्येवाङ्गानि सं दधत्—परुषा परुः, संधिः संधिना युज्यताम्।
Mantra 8
रोहिणी- वनस्पतिः। १-७ ऋभुः। रोहिणी- वनस्पतिः। अनुष्टुप्, १ त्रिपदा गायत्री, ६ त्रिपदा यवमध्या भुरिग्गायत्री, ७ बृहती। रोह॑ण्यसि॒ रोह॑ण्य॒स्थ्नश्छि॒न्नस्य॒ रोह॑णी । रो॒हये॒दम॑रुन्धति
रोहिण्यसि रोहिणी, छिन्नस्यास्थ्नो रोहिणी। अरुन्धति, इदं रोहय—सम्यक् संपूर्णं कुरु।
Mantra 9
यत् ते॑ रि॒ष्टं य॑त् ते द्यु॒त्तमस्ति॒ पेष्ट्रं॑ त आ॒त्मनि । धा॒ता तद् भ॒द्रया॒ पुनः॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
यत्ते रिष्टं यत्ते द्युत्तमस्ति पेष्ट्रं त आत्मनि—धाता भद्रया शक्त्या तत् पुनः सं दधातु; परुषा परुः, सन्धिः सन्धिना सम्यक् संयुज्यताम्।
Mantra 10
सं ते॑ म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा भ॑वतु॒ समु॑ ते॒ परु॑षा॒ परुः॑ । सं ते॑ मां॒सस्य॒ विस्र॑स्तं॒ समस्थ्यपि॑ रोहतु
सं ते मज्जा मज्ज्ञा भवतु, समु ते परुषा परुः। सं ते मांसस्य विस्रस्तं समस्थ्यपि रोहतु।
Mantra 11
म॒ज्जा म॒ज्ज्ञा सं धी॑यतां॒ चर्म॑णा॒ चर्म॑ रोहतु । असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु मां॒सं मां॒सेन॑ रोहतु
मज्जा मज्ज्ञा सं धीयतां, चर्मणा चर्म रोहतु। असृक् ते अस्थि रोहतु, मांसं मांसेन रोहतु।
Mantra 12
लोम॒ लोम्ना॒ सं क॑ल्पया त्व॒चा सं क॑ल्पया॒ त्वच॑म्। असृ॑क् ते॒ अस्थि॑ रोहतु छि॒न्नं सं धे॑ह्योषधे
लोम लोम्ना संकल्पय, त्वचा संकल्पय त्वचम्। असृक् तेऽस्थि रोहतु; छिन्नं संधेह्योषधे॥
Mantra 13
स उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॑व॒ रथः॑ सुच॒क्रः सु॑प॒विः सु॒नाभिः॑। प्रति॑ तिष्ठो॒र्ध्वः
स उत्तिष्ठ प्रेहि प्र द्रव—रथः सुचक्रः सुपविः सुनाभिः। प्रति तिष्ठोर्ध्वः॥
Mantra 14
यदि॑ क॒र्तं प॑ति॒त्वा सं॑श॒श्रे यदि॒ वाश्मा॒ प्रहृ॑तो ज॒घान॑ । ऋ॒भू रथ॑स्ये॒वाङ्गा॑नि॒ सं द॑ध॒त् परु॑षा॒ परुः॑
यदि कर्तं पतित्वा संशश्रे, यदि वाश्मा प्रहृतो जघान। ऋभू रथस्येवाङ्गानि सं दधत्—परुषा परुः॥
Frequently Asked Questions
It is primarily for traumatic injuries—fractures, dislocations, crushed limbs, and cut wounds—aiming to rejoin tissues and promote firm regrowth of bone and flesh.
Dhātṛ is the cosmic ‘Ordainer’ who restores correct structure. In this hymn he is asked to reassemble what is shattered so the body returns to proper alignment and wholeness.
Tradition often names Rohiṇī as the chief healing oṣadhi, but the hymn’s logic is to empower the chosen remedy and the acts of setting, binding, and dressing—so a suitable local wound-healing herb and proper bandaging/splinting are central.
Ask anything about Sukta 12 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
